مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Experimental Study on the Mechanical Behavior of Polymer Resin Stabilized Sand under Saline Conditions for Pavement Applications بررسی آزمایشگاهی تأثیر محیط‌های شور بر رفتار مکانیکی خاک ماسه‌ای تثبیت‌شده با رزین پلیمری در بستر روسازی 1 18 235128 10.22034/tri.2025.560941.3404 FA امیرعلی رفیعی دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، یزد، ایران سیدمحمدحسین حسینی منش دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران محمدمهدی خبیری دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-3434-7603 Journal Article 2025 11 19 The influence of salt and salinity on polymer resin performance in quicksand stabilization is a critical area of research in geotechnical engineering, particularly for pavement applications. Quicksand, characterized by its particle size distribution between 0.1 mm and 0.5 mm and its susceptibility to liquefaction, presents significant stabilization challenges. This study, using unconfined compressive strength tests (in accordance with ASTM D2166), experimentally investigates the effects of different salt concentrations (0%, 10%, and 20%) on quicksand stabilized with varying percentages of acrylic resin (5%, 7.5%, and 10%). Results indicate that increasing salinity levels have an inverse and detrimental relationship with the mechanical properties of the stabilized samples. In a salt-free environment (0%), increasing the polymer from 5% to 10% significantly raised the compressive strength from 3.16 MPa to 6.90 MPa. Conversely, in a 20% salt environment, the compressive strength decreased considerably, reaching 2.04 MPa at a 5% polymer concentration. The elastic modulus (E50) also demonstrated a similar pattern; increasing the polymer percentage at any constant salinity level led to increased stiffness (e.g., at 0% salt, from 98.05 MPa to 236.86 MPa), but increasing the salt concentration at a constant polymer percentage caused a noticeable drop in stiffness. Failure energy also increased with more polymer in the salt-free environment (from 0.04420 to 0.09408), whereas at 20% salt concentration, the energy values decreased, reaching 0.04188 at 5% polymer. Furthermore, statistical modeling using Response Surface Methodology (RSM) confirmed high prediction accuracy with a coefficient of determination of 99% (R2 ≈ 0.99). تأثیر نمک و شوری بر عملکرد رزین پلیمری در تثبیت ماسه روان، حوزه‌ای حیاتی در تحقیقات مهندسی ژئوتکنیک، به‌ویژه در کاربردهای روسازی است. ماسه روان، که با توزیع اندازه ذرات بین 1/0 تا 5/0 میلی‌متر و حساسیت به روانگرایی شناخته می‌شود، چالش‌های قابل‌توجهی برای تثبیت ایجاد می‌کند. این پژوهش با استفاده از آزمایش‌های مقاومت فشاری تک‌محوری (مطابق استاندارد ASTM D2166) ، به بررسی آزمایشگاهی اثرات غلظت‌های مختلف نمک (0%، 10% و 20%) بر ماسه روان تثبیت‌شده با درصدهای متفاوت رزین آکریلیک (5%، 5/7% و 10%) می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که افزایش سطح شوری، رابطه‌ای معکوس و نامطلوب با خواص مکانیکی نمونه‌های تثبیت‌شده دارد. در محیط عاری از نمک (0%)، افزایش پلیمر از 5% به 10%، مقاومت فشاری را به طور چشمگیری از 16/3 به 90/6 مگاپاسکال افزایش داد. در مقابل، در محیط با 20% نمک، مقاومت فشاری به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته و در غلظت 5% پلیمر به 04/2 مگاپاسکال رسید. اما افزایش غلظت نمک در یک درصد پلیمر ثابت، باعث افت محسوس سختی گردید. انرژی شکست نیز در محیط بدون نمک با افزایش پلیمر (از 04420/0 به 09408/0) افزایش یافت ، در حالی که در غلظت 20% نمک، مقادیر انرژی کاهش یافت و در 5% پلیمر به 04188/0 رسید. افزون بر این، مدل‌سازی آماری (RSM) با ضریب تعیین 99% (R2 ≈ 0.99) دقت بالای پیش‌بینی نتایج را تأیید کرد. همچنین تحلیل «نسبت چقرمگی به سختی» نشان داد که محیط شور با ایجاد فشار اسمزی و اختلال در پیوندهای عرضی، رفتار مصالح را ترد و شکننده کرده و عمر خستگی روسازی را کاهش می‌دهد.

https://www.trijournal.ir/article_235128_4229b97043a62d2f2ac6aad8acad49fb.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Spatial Autocorrelation Analysis of Traffic Accidents Based on Their Severity )Case Study: Qazvin( تجزیه ‌و تحلیل خودهمبستگی مکانی تصادفات بر اساس شدت آن‌ها (مطالعه موردی: شهر قزوین) 19 34 228325 10.22034/tri.2025.535878.3360 FA محمدرضا کمالی نژاد دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0009-0001-4322-4341 امیرعباس رصافی استاد، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0000-0002-3419-0194 حمید میرزاحسین دانشیار، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0000-0003-1615-9553 مهدی رفعتی فرد استادیار، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران Journal Article 2025 07 20 Transportation, as one of the key infrastructures of urban development, plays a significant role in urban economy, politics, and society. At the same time, traffic accidents, as one of the main challenges and issues of this system, have widespread consequences in these areas. Identifying and analyzing them is a fundamental step toward reducing accidents and improving road safety. The analysis of spatial patterns of traffic accidents, as one of the major challenges in urban management and transportation planning, plays a decisive role in identifying critical hotspots and prioritizing safety measures. In this study, using advanced spatial analysis methods, the spatial distribution pattern of traffic accidents in Qazvin from 2015 to 2017 was examined. The methods used include the Average Nearest Neighbor Distance (ANND) to measure the clustering or dispersion of points, as well as global and local Moran’s I analysis to identify spatial autocorrelation and accident clustering. The results of the ANND analysis indicate that accidents in Qazvin are not randomly distributed and exhibit a strong tendency to form spatial clusters. The global Moran’s index was positive and significant during the study years, indicating the presence of spatial autocorrelation and the clustering of high-risk points. Additionally, local Moran’s analysis, by mapping clustering and significance, more precisely identified critical (HH) and safe (LL) zones. This study not only provides a comprehensive understanding of the spatial patterns of traffic accidents in Qazvin but also serves as a practical tool for urban policymakers and planners to reduce accidents and improve road safety. Identifying high-risk clusters and examining their annual changes can lead to the design of targeted solutions and the evaluation of the effectiveness of past measures. تصادفات به دلیل تأثیر مهمی که بر اقتصاد، سیاست و اجتماع شهری ایفا می‌کنند، به عنوان یکی از چالش‌ها و مسائل اصلی سیستم حمل‌ونقل، نتایج گسترده‌ای را در این زمینه‌ها به دنبال دارند. شناسایی و تحلیل عوامل تأثیرگذار گامی اساسی در راستای کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی راه‌ها محسوب می‌شود. تحلیل الگوهای مکانی تصادفات به عنوان یکی از چالش‌های مهم در مدیریت شهری و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، نقش تعیین‌کننده‌ای در شناسایی نقاط بحرانی و اولویت‌بندی اقدامات ایمنی دارد. در این پژوهش، با بهره‌گیری از روش‌های پیشرفته تحلیل مکانی، الگوی توزیع مکانی تصادفات در شهر قزوین طی سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ مورد بررسی قرار گرفته است. روش‌های مورد استفاده شامل میانگین فاصله نزدیک‌ترین همسایه برای سنجش تجمع یا پراکندگی نقاط، و تحلیل موران جهانی و محلی برای شناسایی خودهمبستگی مکانی و خوشه‌بندی تصادفات است. نتایج حاصل از تحلیل ANND نشان می‌دهد که تصادفات در شهر قزوین به‌صورت تصادفی توزیع نشده‌اند و تمایل قوی به تشکیل خوشه‌های مکانی دارند. شاخص موران جهانی در سال‌های مورد مطالعه مثبت و معنادار بود که نشانگر وجود خودهمبستگی مکانی و تجمع نقاط پرخطر است. همچنین، تحلیل موران محلی با ترسیم نقشه‌های خوشه‌بندی و معنی‌داری، نواحی بحرانی (HH) و ایمن (LL) را به‌صورت دقیق‌تری مشخص کرد. این پژوهش می‌کوشد درک جامعی از الگوهای مکانی تصادفات در شهر قزوین ارائه داده، و به عنوان ابزاری کاربردی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان شهری در جهت کاهش تصادفات و بهبود ایمنی معابر به‌حساب می‌آیند. شناسایی خوشه‌های پرخطر و بررسی تغییرات سالانه آن‌ها می‌تواند به طراحی راهکارهای هدفمند و ارزیابی اثربخشی اقدامات گذشته منجر شود.

https://www.trijournal.ir/article_228325_62e27e36f56ed30c93d0740748836d06.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Analysis and evaluation of the method of determining the performance of self-driving cars at intersections in yellow light conditions using artificial intelligence تحلیل و ارزیابی روش تعیین عملکرد ماشین خودران در تقاطع‌ها در شرایط چراغ زرد با استفاده از هوش مصنوعی 35 54 194428 10.22034/tri.2024.419174.3195 FA شهریار افندی زاده استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0001-5137-3673 محمود احمدی نژاد دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران امیرحسین داراب پور دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران حمید بیگدلی راد دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2023 10 03 <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ligatures: standardcontextual; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">The main goal of this research is to implement an artificial intelligence system based on deep learning to detect and determine the distance between traffic lights and the self-driving car and the proper performance of the car in yellow light conditions. To implement the model, the data set specific to the lights of Tehran city was used, and the model works in the framework of the TensorFlow library. To evaluate the performance of the model in different conditions, including the width of the intersection and the speed of the vehicle, the images of the training section were used, which enables the car to decide to cross the intersection or stop at the intersection using the four scenarios presented in this research. The analysis of the model results by checking the output of the model such as correctness, accuracy, recall, F1 score and speed of the models were evaluated with the results of past studies and showed that the results are correct and have higher accuracy than the existing models. Also, the best model presented in this research has an accuracy of 96% and an accuracy of 98%. Based on the traffic light data of Tehran city, this system is able to calculate the distance of the car to the traffic light with an error of less than one percent (0.8 percent), which shows the high accuracy of the model that can provide a proper performance in yellow light conditions. هدف اصلی این پژوهش، پیاده‌سازی یک سیستم هوش‌مصنوعی بر پایه یادگیری‌عمیق برای تشخیص و تعیین فاصله‌ی چراغ‌های راهنمایی تا خودروی خودران و عملکرد مناسب خودرو در شرایط زرد چراغ می‌باشد. نوآوری این پژوهش استفاده از مجموعه‌داده شهر تهران و پیاده‌سازی مدلی با دقت بیشتر از مدل‌های ساخته‌شده در مطالعات پیشین و همچنین استفاده از یک دوربین برای تشخیص فاصله خودرو تا چراغ‌راهنمایی می‌باشد. برای پیاده‌سازی مدل از مجموعه‌داده مختص چراغ‌های شهر تهران استفاده گردیده که مدل در چارچوب کتابخانه Tensorflow عمل می‌کند. برای ارزیابی عملکرد مدل در شرایط مختلف از جمله عرض تقاطع و سرعت وسیله نقلیه از تصاویر بخش آموزش استفاده شد که خودرو را قادر می سازد تا با استفاده از چهار سناریوی مطرح شده در این پژوهش تصمیم به عبور از تقاطع یا توقف در تقاطع بگیرد. تحلیل نتایج مدل با بررسی خروجی مدل همچون درستی، دقت، یادآوری، امتیاز F1 و سرعت مدل‌ها با نتایج مطالعات گذشته ارزیابی شده و نشان داد نتایج صحیح بوده و نسبت به مدل‌های موجود از دقت بالاتری برخوردار می باشد. همچنین مدل برتر ارائه شده در این پژوهش، دارای دقتی برابر 96 و درستی برابر با 98 درصد می‌باشد. این سیستم بر اساس داده‌های چراغ‌راهنمایی شهر تهران قادر است با خطای کمتر از یک درصد(8/0 درصد) فاصله‌ی خودرو تا چراغ‌راهنمایی را محاسبه کند که نشان دهنده دقت بالای مدل می‌باشد که می‌تواند یک عملکرد مناسب را در شرایط زرد چراغ ارائه دهد. از این مدل می‌توان به عنوان جایگزین انسان در تشخیص چراغ‌راهنمایی در خودروهای خودران در حالت زرد چراغ استفاده نمود

https://www.trijournal.ir/article_194428_664ef2ceb7bd1285c59dbdc9242366b4.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 The effect of the length of hydrometric stations statistics period on frequency analysis and different methods for determining bridge flood discharge (Case study: Shoor watercourse bridge) تاثیر طول دوره آمار ایستگاه‌های هیدرومتری بر تحلیل فراوانی و روش‌های مختلف تعیین دبی سیلاب پل‌ها (مطالعه موردی: پل مسیل شور) 55 72 231255 10.22034/tri.2025.544114.3376 FA فواد کیلانه ئی دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران امیر محجوب استادیار، پژوهشکده حمل و نقل، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران خیراله خادمی استادیار، پژوهشکده حمل و نقل، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران Journal Article 2025 08 30 For the design of river bridges and determining their length and height, it is necessary to determine the maximum flood discharge. The most appropriate method for determining the design discharge is the frequency analysis of data from hydrometric stations. One of the characteristics of the data used to ensure that their frequency analysis leads to reliable results is the adequacy of data.The role of statistical period length and number of data on maximum peak flood discharge with different return periods at four hydrometric stations located in the same region in the central Iranian watershed has been investigated. The effect of the length of the statistical period on the results of the discharge-area relationship, the empirical relationship, and the regional flood frequency analysis method at the Shoor watercourse bridge, which is located in the studied area and does not have a hydrometric station on the mentioned watercourse, has been evaluated. The results showed that by increasing the length of the statistical period from 25 years to 44 years, the best fitted statistical distribution on the maximum instantaneous discharges changed and in all four stations, the log-Pearson Type III (LP3) distribution had the most appropriate fit. Also, increasing the statistical length did not have much effect on the values of the maximum 100-year flood discharge at the bridge site studied using the discharge-area method, but in the Fuller empirical method, whose coefficient was calibrated based on the statistics of hydrometric stations, it showed a 9% decrease in discharge. In the regional flood frequency analysis method, which is more accurate for estimating floods in ungauged basins, the discharge values based on the 25-year and 44-year statistical periods were estimated to be 842 and 715 m3/s, respectively, which indicates an increase of approximately 18% in the design flood when using a shorter statistical period. برای طراحی هیدرولیکی پل‌های رودخانه‌ای و مشخص نمودن طول و ارتفاع آنها، تعیین دبی حداکثر سیلاب با دوره بازگشت مشخص ضروری است. مناسب‌ترین روش برای تعیین دبی طرح، تحلیل فراوانی داده‌های ایستگاه‌های هیدرومتری است. یکی از ویژگیهای داده‌های مورد استفاده برای اینکه تحلیل فراوانی آنها منجر به جوابهای معتبر و مطمئن شود، کفایت داده‌ها است. در این مقاله نقش طول دوره آماری و تعداد داده‌ها بر حداکثر دبی پیک سیلاب با دوره بازگشت‌های متفاوت در محل چهار ایستگاه هیدرومتری که در یک منطقه در حوضه آبریز مرکزی قرار دارند، بررسی شده است. همچنین اثر طول دوره آماری بر نتایج رابطه دبی- مساحت، رابطه تجربی و روش تحلیل منطقه‌ای سیلاب در محل پل رودخانه‌ای مسیل شور که در منطقه مورد بررسی واقع شده و فاقد ایستگاه هیدرومتری بر روی مسیل یاد شده است، نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان داد با افزایش طول دوره آماری 25 ساله به 44 ساله، بهترین توزیع آماری برازش شده بر دبی‌های حداکثر لحظه‌ای تغییر نموده و در هر چها ر ایستگاه توزیع لوگ پیرسیون نوع سوم دارای مناسب‌ترین برازش است. همچنین افزایش طول آماری بر مقادیر حداکثر دبی 100 ساله در محل پل مورد بررسی با استفاده از روش دبی -مساحت اثر چندانی نداشت، اما در روش تجربی فولر که ضریب آن بر اساس آمار ایستگاه‌های هیدرومتری کالیبره شده است، 9 درصد کاهش دبی را نشان داد. در روش تحلیل منطقه‌ای سیلاب که در حوضه‌های فاقد آمار از دقّت بیشتری برای برآورد سیل برخوردار است، مقادیر دبی بر اساس دوره آماری 25 ساله و 44 ساله بترتیب 842 و 715 مترمکعب بر ثانیه برآورد گردید که افزایش حدودی 18 درصد دبی طراحی در صورت استفاده از دوره آمار کوتاه‌تر را نشان می‌دهد.

https://www.trijournal.ir/article_231255_2777dcb0f39aa8353b9d4c89f115adb5.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Modeling, Analyzing, and Proposing a Strategy in Order to Reduce the Effects of Jamming on the Communication-Based Train Control (CBTC) Systems مدل‌سازی، تحلیل و پیشنهاد یک استراتژی با هدف کاهش اثرات جمینگ بر سیستم‌های کنترل قطار مبتنی بر ارتباطات (CBTC) 73 90 228324 10.22034/tri.2025.534858.3359 FA محمدعلی صندیدزاده دانشیار، دانشکده مهندسی راه‌آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0002-4606-1939 عاطفه طهماسبی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی راه‌آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران فرزاد سلیمانی پژوهشگر پسا دکتری، دانشکده مهندسی راه‌آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0003-3783-1679 Journal Article 2025 07 15 The main purpose of the train control system is to prevent trains from colliding and derailing. Today, communication-based train control uses various telecommunication methods to transmit control information between trains and the train and the trackside. Although information and communication technology can play an important role in developing the railway industry, information security in this system is vulnerable to various attacks, including jamming. In this paper, the information security of communication-based train control (CBTC) systems is examined, so that an attacker attacks the communication between trains or the train and the trackside and causes the CBTC systems to fail. Next, the effects of jamming attacks on the CBTC system are investigated and to combat it, a frequency hopping spread spectrum method is used to create a secure channel for sending signals. Also, the leaky waveguide signal propagation environment is considered, because the transverse slots on the leaky waveguide walls can provide stable signals with anti-interference capabilities; therefore, given the impossibility of opening the channel signal and accessing the signal, using these methods, the jammer fails to reach the target and its effects are minimized. هدف اصلی سیستم کنترلی قطار، جلوگیری از برخورد قطارها و خارج نشدن آن‌ها از ریل هست. امروزه کنترل قطار بر پایه ارتباطات، از روش‌های مختلف مخابراتی برای انتقال اطلاعات کنترلی بین قطارها و قطار و کنار خط استفاده می‌کند. با این‌ ال که فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌تواند نقش مهمی در پیشرفت صنعت ریلی ایفا کند، اما امنیت اطلاعاتی در این سیستم در مقابل انواع حملات ازجمله جمینگ آسیب‌پذیر می‌شود. در این مقاله، امنیت اطلاعاتی سیستم‌های کنترل قطار مبتنی بر ارتباطات (CBTC) بررسی شده است، به طوری که مهاجمی به ارتباطات بین قطارها یا قطار و کنار خط حمله می‌کند و باعث از کار افتادن سیستم‌های CBTC می‌شود. در ادامه، تأثیرات حمله جمینگ بر روی سیستم CBTC بررسی شده و برای مقابله با آن از روش پرش فرکانسی مبتنی بر طیف گسترده جهت ایجاد یک کانال امن برای ارسال سیگنال استفاده شده است و همچنین، محیط انتشار سیگنال موج‌بر نشت در نظر گرفته شده است، چرا که شکاف‌های عرضی موجود بر دیواره‌های موج‌بر نشت می‌تواند سیگنال‌های پایدار با قابلیت ضد تداخلی را فراهم کند؛ بنابراین، با توجه به این که عدم امکان بازگشایی سیگنال کانال و دسترسی به سیگنال، با استفاده از این روش‌ها جمر در رسیدن به هدف ناکام می‌ماند و اثرات آن به حداقل می‌رسد.

https://www.trijournal.ir/article_228324_fb94130ca212602e16c7378cb95b9455.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Improving the performance of recycled asphalts: Optimization of polyolefin-glass fibers based on performance and aging characteristics بهبود عملکرد آسفالت‌های بازیافتی: بهینه سازی الیاف پلی‌اولفین-شیشه بر اساس مشخصات عملکردی و پیرشدگی "1403" 91 106 238351 10.22034/tri.2025.529123.3352 FA امیر امینی گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2025 06 08 In order to reduce costs and make optimal use of natural resources, the use of recycled asphalt pavement (RAP) has increasingly gained attention as a sustainable solution in the paving industry. This study investigates the effect of glass-polyolefin fibers (PGF) on the mechanical properties of asphalt mixtures containing 50% RAP under different aging conditions (unaged, short-term aging, and long-term aging). The results of the tests indicated that in the unaged condition, high values of modulus of elasticity and fatigue life were achieved, confirming the positive impact of PGF on improving mechanical properties. Moreover, under short-term aging conditions, despite a reduction in some characteristics, PGF helped maintain the strength and stability of the mixtures. Finally, under long-term aging conditions, a significant improvement in the performance of the mixtures was observed with the optimal PGF amount. The results show that the optimal PGF amount varies for each aging condition: 0.1200 for unaged, 0.090 for short-term aging, and 0.1150 for long-term aging. This research demonstrates that PGF can serve as an effective additive for optimizing the performance of recycled asphalt mixtures under various conditions. The findings can assist engineers and researchers in designing and developing durable and sustainable asphalt mixtures for construction projects. Additionally, the use of PGF contributes to the reduction of virgin material consumption and minimizes environmental impacts, which is considered an important advantage for sustainable development in the construction industry. در راستای کاهش هزینه‌ها و استفاده بهینه از منابع طبیعی، استفاده از مخلوط‌های آسفالتی بازیافتی (RAP) به‌عنوان یک راهکار پایدار در صنعت روسازی به‌طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار گرفته است. این تحقیق به بررسی تأثیر الیاف پلی‌اولفین-شیشه (PGF) بر خواص مکانیکی مخلوط‌های آسفالتی حاوی 50 درصد RAP در شرایط مختلف پیرشدگی (بدون پیرشدگی، پیرشدگی کوتاه‌مدت و بلندمدت) پرداخته است. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که در حالت بدون پیرشدگی، مقادیر بالای مدول الاستیسیته و طول عمر خستگی به‌دست آمده است، که تأثیر مثبت PGF را در بهبود خواص مکانیکی تأیید می‌کند. همچنین، در شرایط پیرشدگی کوتاه‌مدت، با وجود کاهش برخی مشخصات، PGF به حفظ استحکام و پایداری کمک کرد و در نهایت، در شرایط پیرشدگی بلندمدت، با مقدار بهینه PGF، بهبود قابل‌توجهی در عملکرد مخلوط‌ها مشاهده شد. نتایج نشان می‌دهد که مقدار بهینه PGF برای هر حالت پیرشدگی متفاوت است: 0.1200 برای بدون پیرشدگی، 0.090 برای پیرشدگی کوتاه‌مدت و 0.1150 برای پیرشدگی بلندمدت. این تحقیق نشان می‌دهد که PGF می‌تواند به‌عنوان یک افزودنی مؤثر در بهینه‌سازی عملکرد مخلوط‌های آسفالتی بازیافتی در شرایط مختلف عمل کند. نتایج به‌دست‌آمده می‌تواند به مهندسان و محققان در طراحی و توسعه مخلوط‌های آسفالتی با دوام و پایدار در پروژه‌های عمرانی کمک کند. علاوه بر این، استفاده از PGF به کاهش مصرف مواد بکر و کاهش اثرات زیست‌محیطی نیز منجر می‌شود، که این خود به عنوان یک مزیت مهم در راستای توسعه پایدار در صنعت ساخت و ساز تلقی می‌شود.

https://www.trijournal.ir/article_238351_d575806e1e6f619edc503c005d9dcd2f.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Investigating the performance of various types of Recurrent Neural Networks in predicting time series data in transportation; data type: pedestrian movement path on the sidewalk بررسی عملکردِ انواع شبکۀ عصبی بازگشتی در پیش‌بینیِ داده‌های سریِ زمانی در حمل‌‌ و‌ نقل؛ نوع داده: مسیر حرکت عابرپیاده در پیاده‌رو 107 124 231253 10.22034/tri.2025.542133.3372 FA علی ادریسی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0000-0001-9231-8371 محمد زاهدی دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Journal Article 2025 08 19 In today's world, artificial intelligence has entered as an undeniable powerful factor in all human affairs. This intelligence is trained and predicted using neural network algorithms and big data. Over time, different types of neural networks have been introduced and developed for different applications, one of which is the Recurrent Neural Network (RNN). Due to its architecture and structure, the RNN model has an acceptable performance on time series data - data in which different features of a phenomenon are taken at fixed time steps. In transportation, there are many cases of time series data such as: the volume of traffic passing through a specific point in fixed time intervals, the number and gender, etc. of subway passengers at different times of the day and night, movement characteristics such as the position and speed and acceleration of a traffic agent such as a pedestrian at any moment on the sidewalk. The last case, which is the records and history of pedestrian movement characteristics, is the basis of this research. In this paper, we use 3 subsets of RNN, namely Vanilla LSTM, Stacked LSTM, and GRU models, to predict the Trajectory of a pedestrian. main goals of this research is to first estimate the future position of a pedestrian in order to identify and eliminate hazardous conditions in the interaction between a pedestrian and an autonomous system (such as a delivery robot) on the sidewalk, and secondly to examine the performance of these 3 models on time series data. The results showed that in the short-term prediction time horizon, the GRU model performs better than the other models. However, with increasing the prediction time horizon and increasing the complexity of the data, the Stacked LSTM model performs better than the others. در دنیای امروز، هوش مصنوعی به عنوان یک عامل قدرتمندِ غیرقابل انکار در تمام امور انسانی ورود پیدا کرده است. این هوش با استفاده از الگوریتم‌های شبکه عصبی و کلان داده‌ها آموزش دیده و پیش‌بینی می‌کند. در گذر زمان انواع متفاوتی از شبکه‌های عصبی برای کاربردهای متفاوت معرفی و توسعه داده شده که یکی از اینها، شبکه عصبی بازگشتی (RNN) است. مدل RNN بخاطر معماری و ساختار آن، عملکرد قابل قبولی بر روی داده های سری زمانی (Time series) – داده‌هایی که در آن ویژگی های مختلف از یک پدیده در گام های زمانی ثابت برداشت شده- دارد. در حمل و نقل موارد زیادی از داده های سری زمانی وجود دارد مانند: حجم عبوری ترافیک از یک نقطه خاص در بازه های زمانی ثایت، تعداد و جنسیت و ... مسافرین مترو در ساعات مختلف شبانه‌روز، ویژگی‌های حرکت مثل موقعیت و سرعت و شتابِ یک عامل ترافیکی مثل عابر پیاده رو هر لحظه در پیاده رو. مورد آخر که سوابق و تاریخچۀ ویژگی‌های حرکتیِ عابر است، اساس کار این پژوهش است. در این مقاله با استفاده از 3 زیرمجموعۀ شبکه عصبی بازگشتی یعنی مدل‌های Vanilla LSTM، Stacked LSTM و GRU به پیش‌بینی مسیر حرکت عابر می‌پردازیم. 2 هدف اصلی این پژوهش اولاً تخمین موقعیت آینده یک عابر جهت شناسایی و رفع شرایط خطرآفرین در تعامل عابر و سیستم خودران (مثل ربات کالارسان) در پیاده رو و ثانیاً بررسی عملکرد این 3 مدل در داده های سری زمانی است. نتایج نشان داد که در افق زمانی پیش‌بینی کوتاه مدت، مدل GRU عملکرد بهتری نسبت به دیگر مدل‌ها دارد. اما با افزایش افق زمانی پیش‌بینی و افزایش پیچیدگی‎های داده‎‌ها، مدل Stacked LSTM عملکرد بهتری نسبت به سایرین دارد.

https://www.trijournal.ir/article_231253_b2eab9437f0ee31eee460eb0a54b6934.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 The Effect of Inflation on Value Added in the Rail Transport Sector under Uncertainty تأثیر تورم بر ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل ریلی در شرایط نااطمینانی 125 142 235130 10.22034/tri.2025.560099.3401 FA پریسا بازدار اردبیلی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران Journal Article 2025 11 16 The rail transport sector is one of the most important economic sectors in the country, and paying attention to the growth of inflation and its changes and the effect of the inflation rate in the rail transport sector under conditions of production uncertainty is of great importance in economic decision-making and planning at various macro and micro levels. In this paper, using an autoregressive model with distribution lags, the effect of inflation on the value added in the rail transport sector under conditions of uncertainty during the years 1369-1401 has been investigated. For this purpose, the EGARCH model was used to calculate production uncertainty, and the autoregressive model with distribution lags was used to estimate the main model, and the model was estimated and the results were interpreted. The results show that there is a conditional variance asymmetry in production, which means the existence of production uncertainty. Also, the results of the model estimation show that both in the short and long term, with an increase in production uncertainty, the added value of the rail transport sector decreases. The exchange rate and inflation rate have a negative effect on the added value of the rail transport sector in both the short and long term. Also, with an increase in the added value of the oil sector in both the short and long term, the added value of the rail transport sector increases. In addition, considering the error correction coefficient in the ECM model, it can be stated that the speed of adjustment towards the equilibrium and long-term value is appropriate, so that in each period about 0.989 of the imbalance error is adjusted and the short-term value tends towards its equilibrium and long-term value exponentially. Also, the diagnostic tests of the model have been examined. بخش حمل‌ونقل ریلی یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی کشور است و توجه به رشد تورم و روند تغییرات آن و تأثیر نرخ تورم در بخش حمل‌ونقل ریلی در شرایط نااطمینانی تولید در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی در سطوح مختلف کلان و خرد اهمیت به سزایی دارد. در این مقاله با استفاده از مدل خودبازگشتی با وقفه‌های توزیعی، به بررسی تأثیر تورم بر ارزش افزوده بخش حمل ونقل ریلی در شرایط نااطمینانی طی سال‌های1401- 1369 پرداخته شده است. برای این منظور از مدل EGARCH برای محاسبه نااطمینانی تولید استفاده‌شده و جهت برآورد مدل اصلی از الگوی خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی استفاده‌شده و به تخمین مدل و تفسیر نتایج پرداخته‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که ناهمسانی واریانس شرطی در تولید وجود دارد و این به معنی وجود نااطمینانی تولید میباشد. همچنین نتایج حاصل از تخمین مدل نشان می‌دهد که هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت با افزایش نااطمینانی تولید، ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل ریلی کاهش می یابد. نرخ ارز و نرخ تورم هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت، تأثیر منفی بر ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل ریلی دارد. همچنین با افزایش ارزش افزوده بخش نفت هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت، ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل ریلی افزایش مییابد. در ضمن با توجه به ضریب تصحیح خطا در مدل ECM می‌توان بیان کرد، سرعت تعدیل به سمت مقدار تعادلی و بلندمدت مناسب بوده، به‌طوری‌که در هر دوره حدود 989/0 خطای عدم تعادل تعدیل گردیده و مقدار کوتاه‌مدت به سمت مقدار تعادلی و بلندمدت خود به‌صورت نمایی میل می‌کند. همچنین در ادامه آزمونهای تشخیصی مدل موردبررسی قرار گرفته است.

https://www.trijournal.ir/article_235130_1f1359e87dd966d885156eef33c4b690.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Multi-depot routing feeder of truck and motorcycle مسیریابی چند انباره تغذیه کننده کامیون- موتورسیکلت 143 158 218756 10.22034/tri.2025.479235.3278 FA حمیرا کرد دانشجوی دکترا، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران جواد بهنامیان استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2024 09 18 Nowadays, due to the increasing trend of population and the development of cities, followed by the increase in the supply and demand of services, transportation and related issues have become very important. Therefore, in this study, the problem of multi-depot feeder vehicle routing is investigated in the case where several trucks cooperate with several motorcycles. The multi-depot feeder vehicle routing problem consists of multiple depot with a heterogeneous fleet of vehicles including trucks and motorcycles, which motorcycles can move in crowded and high-traffic areas. In addition to the fact that the feeder approach reduces the number of times of returning to the depot and reduces the time and cost of transportation, the increase in the number of depots also causes more customers to be covered and the travel distance, cost, and time are reduced. Here, a mixed integer programming model has been developed in order to investigate the effect of increasing the number of depot in providing quick and low-cost service to customers. The results showed that the cost and time of the solution increases with the increase of the dimensions of the problem. امروزه باتوجه به روند افزایشی جمعیت و توسعه شهرها و به دنبال آن افزایش عرضه و تقاضای خدمات، حمل ونقل و مسائل مربوط به آن اهمیت بسزایی پیدا کرده است. از این رو در این مطالعه مسئله مسیریابی وسیله نقلیه تغذیه کننده چند انباری درحالتی که چند کامیون با چند موتورسیکلت همکاری می‌کنند، بررسی می‌‌گردد. مسئله مسیریابی وسیله نقلیه تغذیه کننده چند انباره از چند انبار با ناوگان ناهمگونی از وسایل نقلیه شامل کامیون و موتورسیکلت تشکیل شده است که موتورسیکلت‌ها امکان حرکت در نقاط شلوغ و پرترافیک را دارند. علاوه براینکه رویکرد تغذیه کننده تعداد دفعات برگشت به انبار را کاهش داده و باعث کاهش زمان و هزینه حمل و نقل می‌گردد، افزایش تعداد انبارها نیز باعث پوشش‌دهی مشتریان بیشتر وکاهش مسافت سفر و هزینه و‌ زمان می‌گردد. در‌اینجا یک مدل برنامه‌ریزی عدد صحیح مختلط به منظور بررسی اثر افزایش تعداد انبارها در خدمت-رسانی سریع وکم هزینه به مشتریان توسعه داده شده است. نتایج نشان داد که با افزایش ابعاد مسئله، هزینه و زمان حل افزایش می‌یابد.

https://www.trijournal.ir/article_218756_fd8fa9f047b2bf50ce09e5d3cc25adf1.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Factors affecting container lines' use of container transshipment عوامل مؤثر بر استفاده خطوط کانتینری از ترانسشیپ کانتینر 159 172 234251 10.22034/tri.2025.546595.3378 FA کسری پورکرمانی دانشیار، گروه مدیریت حمل‌ونقل دریایی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران 0000-0003-1427-7273 Journal Article 2025 09 11 The transfer of containers from one ship to another is called transshipment. All foreign shipping lines import their containerized cargoes into Iranian ports using the transshipment method. Container transshipment is one of the most sustainable and economically competitive modes of transportation. This study uses the Analytical Hierarchy Process (AHP) method to determine the importance of various factors affecting the use of container transshipment by container shipping companies. A hierarchical structure with three levels and 13 attributes is presented and tested. This study presents an AHP model to help decision makers assess the importance of various factors influencing the use of transshipment transport by container shipping companies. The study shows that “policies and infrastructure” and “costs” are two key factors in the adoption of transshipment transport. Furthermore, five main criteria including “consequences of entering a sanctioned country”, “consequences of entering a lawless country port”, “transshipment time”, “favorable port tariff system” and “efficient terminal operations” have the greatest impact on container companies’ decision-making. These findings indicate that cost and time are two critical factors in choosing transshipment transportation services. به انتقال کانتینر از یک کشتی به کشتی دیگری ترانشیپمنت گفته می‌شود. همه خطوط کشتیرانی خارجی محموله‌های کانتینری خود را با استفاده از روش ترانشیپ به بنادر ایرانی وارد می‌کنند. ترانشیپ کانتینر یکی از پایدارترین و ازنظر اقتصادی رقابتی‌ترین شیوه‌های حمل‌ونقل است. این مطالعه از روش فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی برای تعیین اهمیت عوامل مختلف مؤثر بر استفاده شرکت‌های حمل‌ونقل کانتینری از ترانشیپ کانتینر استفاده می‌کند. ساختاری سلسله‌مراتبی با سه سطح و ۱3 ویژگی ارائه و آزموده شده است. این مطالعه یک مدل تحلیل سلسله‌مراتبی ارائه می‌دهد تا تصمیم‌گیرندگان بتوانند اهمیت عوامل مختلف تأثیرگذار بر استفاده از حمل‌ونقل ترانشیپمنت توسط شرکت‌های حمل کانتینری را ارزیابی کنند مطالعه نشان می‌دهد که «سیاست‌ها و زیرساخت‌ها» و «هزینه‌ها» دو عامل کلیدی در پذیرش حمل‌ونقل ترانشیپمنت هستند. علاوه‌بر این، پنج معیار اصلی شامل «تبعات ورود به کشور تحریمی»، «تبعات ورود به بندر کشورهای بی‌قانون»، «زمان ترانشیپمنت»، «سیستم تعرفه بندری مطلوب» و «عملیات ترمینالی کارآمد» بیشترین تأثیر را بر تصمیم‌گیری شرکت‌های کانتینری دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که هزینه و زمان دو عامل حیاتی در انتخاب خدمات حمل‌ونقل ترانشیپمنت هستند.

https://www.trijournal.ir/article_234251_a1a1ceabdece891b85e9a6afebe114ab.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Presenting Proposed Criteria for Laboratory Tests and Penalties for Asphalt Sand Materials in Accordance with Circular 773 for Application in Road Construction and Maintenance Projects ارائه ضوابط پیشنهادی کسربها و جرائم آزمایشگاهی مصالح ماسه آسفالت منطبق بر بخشنامه 773 جهت اعمال در پروژه های راهسازی و راهداری 173 192 228323 10.22034/tri.2025.523412.3343 FA محمد علی تقی زاده شیرازی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه بعثت کرمان، ایران 0000-0002-6374-9559 عارف صانعی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه بعثت کرمان، ایران محمدرضا زراعتی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران نوید ندیمی دانشیار، بخش مهندسی عمران، داﻧﺸﻜﺪة فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 2025 05 13 Looking at the guidelines for evaluating the quality and technical specifications of implemented operations issued by the national planning and budget organization in 2019 under the title of criterion 773 and the tables attached to it, it is clear that the asphalt sand item, despite having the highest unit price in the price index of roads and airport runways, and especially road maintenance, compared to other asphalt concrete items such as binder and topcoat, and despite having various acceptance criteria and characteristics (such as grain size, bitumen percentage, strength, fracture, percentage of void space, filler to effective bitumen ratio, and density), unfortunately lacks any control and evaluation criteria. Given the need to increase the quality level of roads, improve safety performance, and ensure maximum government benefits in comparison with the limited budget allocation for construction projects, the need to define and predict control criteria and payment coefficients in this area is inevitable. Therefore, in this regard, an attempt has been made to compensate for this lack of a circular in the current research, while citing the criteria contained in the regulations and publications governing the country's technical and administrative system and adapting it to the theoretical policy and calculation method of the tables of publication 773, and to obtain as many grounds and prerequisites as possible to increase the efficiency and effectiveness in improvements and improve the lifespan of repairs of damages and the relative welfare of the consumer community from the country's roads. It should be noted that the proposal to design and present the payment coefficient and control penalties for asphalt sand, taking into account its sensitivity and importance on the one hand and the absence of such a criterion country so far, is presented for the first time at the level of the technical and administrative system. با نگاهی به دستورالعمل ارزیابی کیفیت و مشخصات فنی عملیات اجرا شده ابلاغی سال 1398 سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان ضابطه 773 و جداول منضم به آن مشخص میشود که آیتم ماسه آسفالت علیرغم داشتن بالاترین بهای واحد در فهارس بهای راه و باند فرودگاه و بالاخص راهداری نسبت به سایر آیتمهای بتن آسفالتی همچون بیندر و توپکا و علیرغم داشتن معیارها و مشخصه‎‌های پذیرش مختلف (همچون دانهبندی و درصد قیر و استحکام و شکستگی و درصد فضای خالی و نسبت فیلر به قیر مؤثر و تراکم) متأسفانه فاقد هرگونه معیار کنترلی و ارزیابی بوده و با عنایت به لزوم افزایش سطح کیفی جاده‎ها و ارتقا عملکرد ایمنی و تأمین حداکثری منافع دولت در مقام قیاس با تخصیص محدود بودجه پروژههای عمرانی ضرورت تعریف و پیشبینی ضوابط کنترلی و ضرایب پرداختی در این حوزه اجتنابناپذیر است. لذا در این راستا سعی گردیده است تا در تحقیق پیشرو ضمن استناد به معیار‌های مندرج در آییننامه‎ها و نشریات حاکم بر نظام فنی و اجرایی کشور و انطباق آن با خطمشی نظری و شیوه محاسباتی جداول نشریه 773 فقدان این خلأ بخشنامه‎ایی جبران گردیده و زمینه‎ها و پیش نیازهای هر چه بیشتر جهت افزایش کارایی و اثربخشی در بهسازی‎ها و بهبود طول عمر ترمیم خرابی‎ها و رفاه نسبی جامعه مصرفکننده از جاده‎های سطح کشور حاصل گردد. لازم به ذکر است که پیشنهاد طرح و ارائه ضریب پرداخت، جداول و نمودارهای لازم جهت جرایم کنترلی ماسه آسفالت با عنایت به حساسیت و اهمیت آن از یک سو و عدم وجود چنین ضابطه‎ای تاکنون در کشور برای اولین بار در سطح نظام فنی و اجرایی ارائه می‌‌گردد.

https://www.trijournal.ir/article_228323_58e61ea8cd7bbc662ec450ae8863a0a6.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Prioritizing solutions to make camels safe to cross roads اولویت‌بندی راهکارهای ایمن‌سازی عبور عرضی شتر از جاده ها 193 208 236104 10.22034/tri.2025.564988.3415 FA علی اصغر گهرپور گروه عمران، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران فرشید توان دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، دانشگاه آزاد واحد جنوب، تهران، ایران علی قبا دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، موسسه آموزش عالی جیرفت، جیرفت، ایران امیر بهادر عظیمی دانشجو دکترا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 12 09 Traffic accidents caused by motor vehicles colliding with wildlife are a global phenomenon. These accidents often involve different animal species, including reindeer, deer, kangaroos, and camels. Compared to other types of animal collisions with vehicles, camel accidents are particularly dangerous due to the heavy weight, high center of gravity, and the size and height of the camel. Safeguarding traffic from the dangers of collisions with camels encompasses a wide range of solutions, including road safety, animal detection, warning drivers, and so on. This study has attempted to prioritize various safety solutions to provide safe sections for camels to cross the road based on the behavioral characteristics of this animal. This study, while examining and introducing these measures in different areas, analyzes the most appropriate ones in relation to the country's conditions in terms of geography, natural resources, environment, livestock facilities, and road and traffic characteristics, using research methods. Therefore, in the analytical process of this research, road safety options and the target user (camel animal) are analyzed based on the criteria and indicators defined by inferential research methods based on the MDMA multi-criteria analysis method of fuzzy TOPSIS. From the results of this research, it is estimated that among the road and non-road solutions presented, the option of using traffic control equipment, using traffic lights to control camel crossing, and lighting camel collision points are the proposed priorities for making suburban routes safe based on four types of economic, traffic, technical, and environmental criteria. تصادفات رانندگی ناشی از برخورد وسایل نقلیه موتوری با حیات وحش یک پدیده جهانی است. این حوادث اغلب گونه‌های مختلف جانوری از جمله گوزن شمالی، آهو، کانگورو و شتر را درگیر می‌کند. در مقایسه با انواع دیگر برخوردهای حیوانات با وسایل نقلیه، تصادفات شتر به دلیل وزن زیاد، نقطه ثقل بالا و اندازه و ارتفاع شتر به طور ویژه خطرناک هستند. ایمن‌سازی ترافیک از خطرات برخورد با شتر طیف وسیعی از انواع راهکارها را در بر می‌گیرد که شامل ایمن‌سازی جاده‌ای، آشکارسازی حیوانات، هشداردهی به رانندگان و ... می‌شود. این پژوهش سعی کرده است برمبنای خصوصیات رفتاری این حیوان راهکارهای مختلف ایمن سازی را برای فراهم کردن مقاطعی ایمن برای عبور شتر از عرض جاده اولویت‌بندی کند. در این پژوهش ضمن بررسی و معرفی این اقدامات در حوزه‌های مختلف مناسب‌ترین آن‌ها را به نسبت شرایط کشور در حوزه‌های جغرافیایی، منابع طبیعی، محیط زیست، امکانات دامپروری و ویژگی‌های جاده‌ای و ترافیکی با بهره‌گیری از روش‌های پژوهشی مورد تحلیل قرار می‌دهد. از این رو درفرآیند تحلیلی این پژوهش گزینه‌های ایمن‌سازی جاده‌ای و کاربر هدف (حیوان شتر) بر اساس معیارها و شاخص‌های تعریف شده به وسیله شیوه‌های پژوهشی استنباطی بر اساس روش تحلیل چند معیاره MDMA از نوع تاپسیس فازی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. از نتایج این تحقیق اینگونه برآورد می‌شود که از بین راهکارهای جاده‌ای و غیرجاده‌ای ارائه شده گزینه استفاده از تجهیزات کنترل ترافیک، استفاده از ساربان برای کنترل عبور عرضی شتر و روشن‌سازی نقاط برخورد با شتر به ترتیب اولویت‌های پیشنهادی برای ایمن‌سازی مسیرهای برون شهری بر اساس چهار نوع معیار اقتصادی، ترافیکی، فنی و محیط زیستی هستند.

https://www.trijournal.ir/article_236104_e5507d00f912a1a1772191fb53961197.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 An Integrated Lean Optimization Model of Collection and Sweeping of Urban Wastes Using Limited Capacity Heterogeneous Fleet Allocation In Different Time Windows مدل بهینه‌سازی یکپارچه ناب جمع‌آوری و جاروب زباله شهری با استفاده از تخصیص ناوگان ناهمگن ظرفیت محدود در پنجره‌های زمانی متفاوت 209 230 230500 10.22034/tri.2025.525640.3346 FA میلاد رحیمی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران جواد رضائیان دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران ایرج مهدوی استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران Journal Article 2025 05 23 Efficient management of urban waste collection has emerged as a critical challenge for metropolitan areas due to rapid population growth and increasing waste generation rates. The significant proportion of collection costs within total waste management expenses, combined with spatial and temporal constraints and environmental risks associated with inefficient waste collection, highlights the urgent need for innovative and effective systems. This study introduces an integrated mixed-integer nonlinear programming model designed to optimize the location of waste accumulation centers, the routing of a heterogeneous fleet—including motorized vehicles (mechanized and non-mechanized) and non-motorized workers—and resource allocation, all under limited fleet capacity and restricted time availability. The model incorporates service time windows, prioritization of street sweeping, and aims to achieve multiple objectives: minimizing operational costs, reducing delays, mitigating waste decay, enhancing service coverage, and improving lean efficiency indicators. The proposed model is solved using two optimization approaches, namely epsilon-constraint and goal programming. Numerical results demonstrate significant improvements, including a 12% reduction in operational costs, a 17% increase in waste collection efficiency, and a 35% decrease in waste decay due to collection delays. Consequently, the model provides a robust and comprehensive framework for decision-making in urban waste management systems, addressing economic, environmental, social, and lean performance goals. مدیریت بهینه جمع‌آوری زباله شهری با توجه به رشد جمعیت و افزایش نرخ تولید پسماندها به یکی از چالش‌های اساسی کلان‌شهرها تبدیل شده است به‌طوری‌که نسبت بالای هزینه عملیات جمع‌آوری در قیاس با کل هزینه‌های مدیریت پسماند از یک‌سو و محدودیت‌های زمانی و مکانی و تأثیرات زیست‌محیطی ناشی از جمع‌آوری نامناسب زباله‌ها از سوی دیگر، ضرورت طراحی سیستم‌های کارآمد را نمایان می‌سازد. در این پژوهش، برای بهینه‌سازی هم‌زمان مکان‌یابی مراکز انباشت زباله، مسیریابی ناوگان ناهمگن مشتمل‌بر موتوری (مکانیزه/غیرمکانیزه) و غیرموتوری (پاکبان‌ها) و تخصیص منابع دراختیار، ضمن رعایت ظرفیت محدود ناوگان‌ها و زمان کل در دسترس، پنجره‌های زمانی خدمت و اولویت پاکسازی معابر، با هدف کاهش هزینه‌های عملیاتی، حداقل‌سازی تأخیرها، کاهش فسادپذیری زباله‌ها، افزایش پوشش خدمات و بهبود شاخص‌های ناب، از یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی یکپارچه غیرخطی مختلط استفاده شده و با دو رویکرد اپسیلون-محدودیت و برنامه‌ریزی آرمانی حل شده است. نتایج مثال عددی مورد بررسی نشان‌دهنده بهبود 12 درصدی هزینه‌ها، بهبود ۱۷ درصدی نرخ چمع‌آوری زباله و کاهش 35 درصدی فساد ناشی از تاخیر در جمع‌آوری زباله شده است. لذا مدل ارائه شده با درنظر گرفتن اهداف اقتصادی، زیست‌محیطی، اجتماعی و ناب، چارچوبی جامع برای تصمیم‌گیری در سیستم‌های مدیریت پسماند شهری فراهم می‌کند

https://www.trijournal.ir/article_230500_7d2cb3bd8a7bbd7b1d2ded37183a7c9d.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Assessing the maturity of the rail transportation industry based on the fourth generation of industry: An indigenous model ارزیابی بلوغ صنعت حمل و نقل ریلی مبتنی بر نسل چهارم صنعت: یک مدل بومی 231 246 230498 10.22034/tri.2025.529207.3353 FA سمانه مرادی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0009-0006-9062-5419 مهرداد حسینی شکیب دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران 0000-0003-1243-2559 علی بدیع زاده استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران Journal Article 2025 06 09 This research aims to Assessing the maturity of the rail transportation industry based on the fourth generation of industry: An indigenous model. Given the rapid evolution of digital technologies and their key role in improving efficiency, safety, and sustainability of rail systems, designing a coherent framework to measure the progress of this industry on the path of digital transformation appears essential. In this regard, using thematic analysis and in-depth interviews with 15 experts in the rail industry and Industry 4.0 technologies, the dimensions and indicators of maturity in this industry were identified and explained. These experts were selected from among senior managers of railway companies, information technology specialists, university faculty members, and industrial consultants with a minimum of 15 years of experience in related fields. The thematic analysis of the interviews through a six-stage process led to the extraction of 138 initial codes, 31 organizing themes (indicators), and 6 global themes (dimensions). The identified dimensions are: Advanced Industry 4.0 technologies in rail transport, Cybersecurity and digital risk management, Sustainability and environmental compatibility, Indigenous infrastructure and technical readiness, Knowledge management and human capital development, and Digital economy and innovative business models. This model can serve as a comprehensive framework for assessing the current situation, identifying gaps, and strategic planning for the development of the rail transport industry in the digital age. این پژوهش ارزیابی بلوغ صنعت حمل و نقل ریلی مبتنی بر نسل چهارم صنعت: یک مدل بومی انجام شده است. با توجه به تحولات سریع فناوری‌های دیجیتال و نقش کلیدی آنها در بهبود کارایی، ایمنی و پایداری سیستم‌های ریلی، طراحی چارچوبی منسجم برای سنجش میزان پیشرفت این صنعت در مسیر تحول دیجیتال ضروری به نظر می‌رسد. در این راستا، با استفاده از روش تحلیل مضمون و مصاحبه عمیق با 15 نفر از خبرگان صنعت ریلی و فناوری‌های صنعت 4.0، ابعاد و شاخص‌های بلوغ این صنعت شناسایی و تبیین گردید. این خبرگان از میان مدیران ارشد شرکت‌های ریلی، متخصصان فناوری اطلاعات، اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مشاوران صنعتی با حداقل 15 سال سابقه فعالیت در حوزه‌های مرتبط انتخاب شدند. تحلیل مضمون مصاحبه‌ها طی فرآیندی شش مرحله‌ای منجر به استخراج 138 کد اولیه، 31 مضمون سازمان‌دهنده (شاخص) و 6 مضمون فراگیر (بُعد) شد. ابعاد شناسایی شده عبارتند از: فناوری‌های پیشرفته صنعت 4.0 در حمل و نقل ریلی، امنیت سایبری و مدیریت ریسک دیجیتال، پایداری و سازگاری با محیط زیست، زیرساخت‌های بومی و آمادگی فنی، مدیریت دانش و توسعه سرمایه انسانی، و اقتصاد دیجیتال و مدل‌های کسب‌وکار نوین. این مدل می‌تواند به عنوان چارچوبی جامع برای ارزیابی وضعیت موجود، شناسایی شکاف‌ها و برنامه‌ریزی استراتژیک برای توسعه صنعت حمل و نقل ریلی در عصر دیجیتال مورد استفاده قرار گیرد.

https://www.trijournal.ir/article_230498_4dc04ac408a871578b6d7671f56731fc.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Urban Transportation Sustainability Assessment Model With an Uncertainty Approach (Case-Study: Tehran) مدل سنجش پایداری حمل ‌و نقل شهری با رویکرد عدم قطعیت (مطالعه شهر تهران) 247 258 231252 10.22034/tri.2025.531420.3356 FA امیرحسین تقوی گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0006-4719-7586 امیرعباس شجاعی گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-4961-0531 کاوه خلیلی‌دامغانی گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-2338-1673 حمید توحیدی گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-1743-4254 Journal Article 2025 06 26 The present study aims to provide a model for assessing the sustainability of urban public transportation in Tehran, taking into account uncertainty conditions. This study uses the Grounded Theory and Ordinal Priority Approach methods, and the data is analyzed using MAXQDA and MATLAB software. The primary statistical population included 10 managers, deputies, and experts working in the field of public transportation, and the secondary statistical population included 50 experienced university professors in the field of transportation, who were selected using a purposeful method. In the research process, 96 factors were initially identified, which, after analysis and prioritization, were categorized into 10 key factors in the form of four main categories: "Infrastructure and Sustainable Development", "Management, Policymaking, and Innovation", "Services and Quality", and "Culturalization, Security, and Social Participation”. The results of the analysis showed that "sustainable transport infrastructure" (relative weight 0.412), "management and policy-making" (relative weight 0.389), and "citizenship education and culture" (relative weight 0.361) have the greatest impact, and on the contrary, "non-motorized transport development" (relative weight 0.226), "safety and health in transport" (relative weight 0.218), and "sustainable investment attraction" (relative weight 0.203) have the least impact on the sustainability of public transport in Tehran. Also, "improving the quality of services and equipment", "improving urban facilities", "environmental sustainability" and "using technology and innovation" were prioritized in the next categories. These findings indicate that achieving a sustainable public transportation system requires a focus on effective management and policymaking, the development of efficient infrastructure, and improving the quality of services. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل برای ارزیابی پایداری حمل‌ و نقل عمومی شهری در تهران با در نظر گرفتن شرایط عدم قطعیت انجام شده است. این مطالعه از روش تئوری داده‌بنیاد (Grounded Theory) و تصمیم‌گیری چند معیاره (Ordinal Priority Approach) بهره گرفته و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای MAXQDA و MATLAB تحلیل شده است. جامعه آماری اولیه شامل 10 نفر از مدیران، معاونان و کارشناسان شاغل در حوزه حمل ‌و نقل عمومی و جامعه آماری ثانویه شامل 50 نفر از اساتید مجرب دانشگاه در حوزه حمل و نقل بودند که با روش هدفمند برگزیده شدند. در فرآیند پژوهش، ابتدا 96 عامل شناسایی شد که پس از تجزیه، تحلیل و اولویت‌بندی، به 10 عامل کلیدی در قالب چهار دسته اصلی "زیرساخت‌ها و توسعه پایدار"، "مدیریت، سیاست‌گذاری و نوآوری"، "خدمات و کیفیت" و "فرهنگ‌سازی، امنیت و مشارکت اجتماعی" دسته‌بندی شدند. نتایج تحلیل نشان داد که "زیرساخت‌های حمل ‌و نقل پایدار" (وزن نسبی 412/0) و "مدیریت و سیاست‌گذاری" (وزن نسبی 389/0) و "فرهنگ‌سازی و آموزش شهروندی" (وزن نسبی 361/0) بیشترین تأثیر و در نقطه مقابل، "توسعه حمل‌ونقل غیرموتوری" (وزن نسبی 226/0)، "امنیت و سلامت در حمل‌ونقل" (وزن نسبی 218/0) و "جذب سرمایه‌گذاری پایدار" (وزن نسبی 203/0) کمترین تاثیر را بر پایداری حمل ‌و نقل عمومی در تهران دارند. همچنین "بهبود کیفیت خدمات و تجهیزات"، "بهبود تسهیلات شهری"، "پایداری زیست‌محیطی" و "استفاده از فنآوری و نوآوری" د ر رده‌های بعدی اولویت‌بندی قرار گرفتند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که دستیابی به سیستم حمل‌ و نقل عمومی پایدار مستلزم تمرکز بر مدیریت و سیاست‌گذاری مؤثر، توسعه زیرساخت‌های کارآمد و ارتقای کیفیت خدمات است.

https://www.trijournal.ir/article_231252_5e614a11a083181506cfc68f2918e3bb.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 A Review on the Performance of Asphalt Mixtures Containing Expanded Clay Aggregate (LECA) at High and Medium Temperatures بررسی عملکرد مخلوط‌های آسفالتی حاوی دانه‌های رس منبسط شونده (لیکا) در دماهای بالا و متوسط 259 278 238618 10.22034/tri.2026.571157.3432 FA قاسم طهمورسی گروه مهندسی عمران، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران محسن عموزاده عمرانی گروه مهندسی عمران، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران حسن دیواندری گروه مهندسی عمران، واحدتهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی سیدکاظمی گروه مهندسی عمران، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران Journal Article 2026 01 06 Asphalt pavements constantly face challenges caused by environmental conditions and traffic loads, such as rutting at high temperatures and fatigue cracking at moderate temperatures, which reduce durability, performance, and increase maintenance costs. These distresses become more severe in hot and arid regions, significantly affecting the long-term performance of pavements. One of the innovative approaches in pavement engineering is the use of artificial lightweight aggregates such as expanded clay (LECA). Due to its low weight, porous structure, specific heat capacity, and high resistance to environmental factors, LECA has become an attractive material for improving asphalt mixture performance. Laboratory and field studies have demonstrated that replacing part of conventional aggregates with LECA can significantly reduce rutting, enhance thermal and moisture resistance, improve surface friction, and decrease traffic noise. Moreover, the insulating property of LECA prevents frost penetration into the lower layers, thereby extending the pavement service life. In addition, the use of LECA helps reduce the consumption of natural resources, transportation energy, and adverse environmental impacts. However, challenges such as high bitumen absorption, increased production costs, and the need to determine the optimal replacement percentage still remain. Recent studies have suggested combining LECA with nanomaterials and polymers as an effective strategy to enhance mechanical behavior and durability. This paper provides a comprehensive review and analysis of previous research, focusing on the benefits, limitations, and future research directions for the application of LECA in modified asphalt mixtures. روسازی‌های آسفالتی همواره در برابر شرایط محیطی و بارهای ترافیکی با چالش‌هایی چون شیارشدگی در دماهای بالا و ترک‌های خستگی در دماهای متوسط مواجه‌اند که موجب کاهش دوام، افت عملکرد و افزایش هزینه‌های نگهداری می‌شود. در مناطق گرم و خشک، این آسیب‌ها شدت بیشتری یافته و عملکرد بلندمدت روسازی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. یکی از رویکردهای نوین در مهندسی روسازی، استفاده از سنگدانه‌های سبک مصنوعی مانند دانه‌های رس منبسط‌شونده (لیکا) است. ویژگی‌هایی نظیر وزن کم، ساختار متخلخل، ظرفیت گرمایی ویژه و مقاومت مطلوب در برابر شرایط محیطی، لیکا را به گزینه‌ای مناسب برای بهبود عملکرد مخلوط‌های آسفالتی تبدیل کرده است. نتایج پژوهش‌های آزمایشگاهی و میدانی نشان می‌دهد جایگزینی بخشی از مصالح معمولی با لیکا، موجب کاهش شیارشدگی، افزایش مقاومت حرارتی و رطوبتی، بهبود اصطکاک سطح و کاهش صدای ناشی از ترافیک می‌شود. همچنین خاصیت عایق حرارتی لیکا از نفوذ یخبندان به لایه‌های زیرین جلوگیری کرده و عمر مفید روسازی را افزایش می‌دهد. افزون بر این، استفاده از لیکا به کاهش مصرف منابع طبیعی، انرژی حمل‌ونقل و اثرات زیست‌محیطی منفی کمک کرده است. با این حال، چالش‌هایی مانند جذب بالای قیر، افزایش هزینه تولید و ضرورت تعیین درصد بهینه جایگزینی همچنان مطرح است. مطالعات اخیر، ترکیب لیکا با نانوذرات و مواد پلیمری را روشی مؤثر برای بهبود رفتار مکانیکی و دوام مخلوط‌ها معرفی کرده‌اند. این مقاله با مرور و تحلیل جامع پژوهش‌های پیشین، به بررسی مزایا، محدودیت‌ها و مسیرهای آینده استفاده از لیکا در مخلوط‌های آسفالتی اصلاح‌شده می‌پردازد.

https://www.trijournal.ir/article_238618_77e6604f183f16360d4ab322695f00f9.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Providing a solution to reduce the number of accidents on the roads of the Central Province using data mining based on behavioral analysis of offending drivers ارایه راهکار کاهش میزان تصادفات در راه های مواصلاتی استان مرکزی بااستفاده از داده کاوی براساس تحلیل رفتاری رانندگان متخلف 279 300 237359 10.22034/tri.2025.561433.3406 FA سیدحمید هاشمی دانش آموخته دکترا، اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، ایلام، ایران 0000-0003-4265-630X فریدون مقدس نژاد استاد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران 0000-0003-3830-4555 حیدر دشتی پور دانش آموخته کارشناسی ارشد، اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، ایلام، ایران نوید امیریان دانش آموخته کارشناسی ارشد، اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌‌ای، ایرانشهر، ایران الهام پالیزبان دانش آموخته کارشناسی ارشد، اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، ایلام، ایران Journal Article 2025 11 23 The aim of this study is to provide effective solutions to reduce the number of road accidents in Markazi Province by using data mining techniques and analyzing the behavior of offending drivers. The present study is descriptive-analytical and accident data for the years 1401 to 1403 was extracted from the traffic police system. The data analysis used WAKA software and the J48 decision tree algorithm. This study is descriptive-analytical and was conducted using road accident data in Markazi Province for the period 1401 to 1403. The data was extracted from the traffic police database and analyzed using data mining software such as WAKA and SPSS. In a similar study, road accident data in northwest Tehran was analyzed using data mining software and the main factors affecting the occurrence of accidents were identified. The results of the analysis of 37,268 accidents showed that 98.4% of accidents were caused by human factors, 1% by vehicle defects, and 0.6% by road defects. Among human factors, inattention to the road ahead, failure to yield, driver fatigue and drowsiness, and exceeding the speed limit contributed the most to the occurrence of accidents. Predictive modeling with data mining algorithms showed that by reducing the occurrence of only 10% of the total causes of accidents, up to 63.6% of accidents could be reduced. Accordingly, strengthening traffic education, promoting social responsibility, and modifying drivers' behavioral attitudes are suggested as key solutions. هدف این پژوهش، ارائه راهکارهایی مؤثر برای کاهش میزان تصادفات جاده‌ای در استان مرکزی با بهره‌گیری از تکنیک‌های داده‌کاوی و تحلیل رفتار رانندگان متخلف است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌های تصادفات مربوط به سال‌های ۱۴۰1 تا ۱۴۰3 از سامانه پلیس راهور استخراج شده است. در تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار واکا و الگوریتم درخت تصمیم J48 استفاده گردید. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از دادههای تصادفات جادهای استان مرکزی در بازه زمانی ۱۴۰1 تا ۱۴۰3 انجام شده است. دادهها از بانک اطلاعاتی پلیس راهور استخراج و با استفاده از نرمافزارهای دادهکاوی مانند واکا و SPSS تحلیل شدهاند. در مطالعهای مشابه، دادههای تصادفات جادهای شمال غرب تهران با استفاده از نرمافزارهای دادهکاوی تحلیل شده و عوامل اصلی مؤثر بر بروز تصادفات شناسایی شدهاند. نتایج تحلیل ۳۷۲۶۸ مورد تصادف نشان داد که ۹۸.۴٪ تصادفات ناشی از عوامل انسانی، ۱٪ ناشی از نقص وسیله نقلیه و ۰.۶٪ مربوط به نقص راه بوده‌اند. در میان عوامل انسانی، بی‌توجهی به جلو، عدم رعایت حق تقدم، خستگی و خواب‌آلودگی راننده، و تجاوز از سرعت مجاز بیشترین سهم را در بروز تصادفات داشته‌اند. مدل‌سازی‌های پیش‌بینی با الگوریتم‌های داده‌کاوی نشان داد که تنها با کاهش ۱۰٪ در وقوع علل تامه تصادف، می‌توان تا ۶۳.۶٪ از تصادفات را کاهش داد. بر این اساس، تقویت آموزش‌های ترافیکی، ارتقاء مسئولیت‌پذیری اجتماعی، و اصلاح نگرش‌های رفتاری رانندگان به‌عنوان راهکارهای کلیدی پیشنهاد می‌شود

https://www.trijournal.ir/article_237359_c02101a135ce74da254fd11b8cef28b8.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Analysis of the transmission of economic risks of COVID-19 on oil transportation تحلیل انتقال ریسک‌های اقتصادی کووید 19 بر حمل‌ونقل نفت 301 314 234312 10.22034/tri.2025.544123.3377 FA محمد کسرائی فر گروه اقتصاد، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران امیر غلامی گروه اقتصاد، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سید محمدمهدی احمدی گروه اقتصاد، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 08 30 Transportation is one of the important components of the national economy and, due to its infrastructural role, has a great impact on the country's economic growth process. With the outbreak of the coronavirus, the transportation sector was one of the economic sectors that was subjected to the most stringent health protocols and serious bans were imposed on the provision of services in this sector. One of the key sectors that was severely affected by this shock is the oil transportation sector. Therefore, given the importance of the issue, the purpose of this article is to analyze the transmission of economic risks of Covid-19 on oil transportation in the Iranian economy during the period from January 22, 2020 to January 04, 2023 using the MGARCH-BEEK model. The results obtained show that the shocks and fluctuations of the previous period of oil transportation have a direct and significant effect on the fluctuations of oil transportation in the current period. Also, the effect of the shocks of the previous period of economic risks of Covid-19 is direct on the fluctuations of the current period of economic risks of Covid-19. However, the shocks of the previous period of the oil transportation sector do not affect the fluctuations of economic risks of Covid-19. In addition, the results show that the shocks of the previous period of Covid-19 economic risks have a significant and direct effect on the fluctuations of the oil transportation sector, meaning that the spillover of the fluctuations of Covid-19 economic risks has occurred on the transportation sector in the Iranian economy and the shocks resulting from Covid-19 economic risks lead to uncertainty and turbulence in the oil transportation sector. حمل‌ونقل یکی از اجزاء مهم اقتصاد ملی محسوب می‌گردد و به دلیل داشتن نقش زیربنایی، تأثیر فراوانی بـر فرایند رشد اقتصادی کشور دارد. با شیوع ویروس کرونا، بخش حمل‌ونقل یکی از بخش‌های اقتصادی بود که تحت شدیدترین پروتکل‌های بهداشتی قرار گرفت و ممنوعیت‌های جدی بر روی ارائه خدمات این بخش وضع گردید. یکی از بخش‌های کلیدی که به‌شدت تحت‌تأثیر این شوک قرار گرفت، بخش حمل‌ونقل نفت است. بنابراین باتوجه‌به اهمیت موضوع، هدف این مقاله بررسی تحلیل انتقال ریسک‌های اقتصادی کووید 19 بر حمل‌ونقل نفت در اقتصاد ایران در طول دوره زمانی 22 ژانویه 2020 تا 04 ژانویه 2023 با استفاده از الگوی MGARCH-BEEK است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که شوک‌ها و نوسانات دوره قبل حمل‌ونقل نفت، تأثیر مستقیم و معنادار بر نوسانات حمل‌ونقل نفت دوره جاری دارد. همچنین تأثیر شوک‌های دوره قبل ریسک‌های اقتصادی کووید 19، بر نوسانات دوره جاری ریسک‌های اقتصادی کووید 19 مستقیم است. اما شوکهای دوره قبل بخش حمل‌ونقل نفت بر نوسانات ریسک‌های اقتصادی کووید 19 تأثیری ندارد. افزون بر این نتایج نشان می‌دهد که شوک‌های دوره قبل ریسک‌های اقتصادی کووید 19 تأثیر معنادار و مستقیم بر نوسانات بخش حمل‌ونقل نفت دارد، بدین معنی که سرریز نوسانات ریسک‌های اقتصادی کووید 19 بر بخش حمل‌ونقل در اقتصاد ایران روی داده و شوک‌های ناشی از ریسک‌های اقتصادی کووید 19 منجر به نااطمینانی و تلاطم در بخش حمل‌ونقل نفت می شود.

https://www.trijournal.ir/article_234312_4ace40a1d767625d08381c3db60f3f7b.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Data-Driven Modeling of Factors Affecting Speed Variance on Rural Roads Using a Machine Learning Approach (Case Study: Hamadan Province) مدل‌سازی داده‌محور عوامل مؤثر بر واریانس سرعت در راه‌های برون‌شهری با بهره‌گیری از رویکرد یادگیری ماشین (مطالعه موردی: استان همدان) 315 328 234250 10.22034/tri.2025.556481.3397 FA علی توکلی کاشانی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل‌ونقل جاده‌ای، دانشگاه علم‌ و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0001-5442-0543 محمد نجف پور درو دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل‌ونقل جاده‌ای، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0009-0000-1856-2480 امیررضا اسکندری دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران مجید نجفی بقرآباد دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2025 10 31 Speed variance is widely acknowledged as a critical indicator of traffic flow stability and a major determinant of road safety, as excessive fluctuations in vehicle speed significantly elevate the likelihood and severity of crashes. This study aims to identify and model the key factors influencing speed variance on rural highways in Iran using the Random Forest algorithm—a robust machine learning method capable of capturing complex nonlinear relationships and reducing overfitting risk. A total of 200 observation points were collected from various segments of the rural road network through detailed field surveys. The dataset included traffic, infrastructural, and environmental variables that potentially affect speed dispersion. The Random Forest results revealed that the percentage of speed limit violations was the most influential predictor, showing a strong positive association with the magnitude of speed variability. Average speed exhibited a nonlinear effect, remaining relatively stable at lower levels but sharply amplifying variance at higher speeds. Moreover, a moderate share of heavy vehicles (30–40%) increased speed fluctuations, whereas higher proportions contributed to more uniform traffic flow. Among infrastructural attributes, the number of lanes had a positive impact on speed variance, reflecting the greater freedom for lane changes and maneuvering, while the presence of speed bumps significantly reduced speed dispersion. Environmentally, higher roadside population density and agricultural land use were associated with decreased variance, suggesting more cautious driving behavior in such areas. Overall, the findings highlight the necessity of integrating traffic enforcement, infrastructure design, and environmental planning into comprehensive speed management strategies. The proposed machine learning framework provides a data-driven foundation for identifying high-risk segments and informing targeted interventions to enhance rural road safety. واریانس سرعت یکی از شاخص‌های کلیدی در ارزیابی پایداری جریان ترافیک و ایمنی جاده‌ای است، زیرا نوسانات سرعت میان وسایل نقلیه احتمال وقوع تصادف را افزایش می‌دهد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر واریانس سرعت در معابر برون‌شهری ایران، با بهره‌گیری از مدل جنگل تصادفی به‌عنوان یکی از الگوریتم‌های یادگیری ماشین انجام شد. داده‌ها از 200 نقطه از شبکه راه‌های برون‌شهری کشور از طریق پیمایش میدانی گردآوری و مجموعه‌ای از متغیرهای ترافیکی، زیرساختی و محیطی به‌عنوان ورودی مدل استفاده شد. نتایج نشان داد درصد تخطی از سرعت مجاز بیشترین تأثیر را بر افزایش واریانس سرعت دارد، در حالی‌که میانگین سرعت و ترکیب وسایل نقلیه اثرات غیرخطی بر آن دارند. همچنین، افزایش تعداد خطوط عبوری موجب افزایش واریانس و وجود سرعت‌کاه باعث کاهش آن شده است. از میان عوامل محیطی، تراکم جمعیت و کاربری کشاورزی اثر کاهنده بر نوسانات سرعت داشته‌اند. یافته‌ها بیانگر آن است که کنترل رفتار رانندگان، بازنگری در محدودیت‌های سرعت و به‌کارگیری هدفمند تجهیزات کاهنده سرعت می‌تواند موجب کاهش واریانس سرعت و ارتقای ایمنی راه‌های برون‌شهری شود.

https://www.trijournal.ir/article_234250_0d05fdef949599414d2ecc4e3f6cdd66.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 A Quantitative Analysis of the Characteristics of Congestion Pricing-Sensitive Individuals and Their Effects on Travel Behavior یک تحلیل کمی از ویژگی‌های افراد حساس به قیمت‌گذاری محدوده و تأثیرات آن بر رفتار سفر 329 344 239940 10.22034/tri.2026.572345.3434 FA الهه کاظم زاده دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0007-2701-6685 امیر رضا ممدوحی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران و استاد وابسته، دانشکده مهندسی عمران، زمین‌شناسی و معدن، دانشگاه فنی مونترال، کانادا 0000-0002-5339-9807 مریم ایران‌منش دانش‌آموخته دکتری‌، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2026 01 27 Urban traffic management is a fundamental challenge for developing cities, and congestion pricing has emerged as an effective demand-management tool. Despite the expanding body of congestion pricing literature, there has been relatively little focus on identifying and analyzing the characteristics of individuals who exhibit behavioral sensitivity to this policy. This study addresses this gap by quantitatively examining citizens’ travel behavior and by distinguishing between price-sensitive and non-price-sensitive groups in the city of Kerman, a developing city. Data were collected through a mixed-design questionnaire combining revealed and stated preference methods, administered through in-person interviews with 364 citizens in May 2024. Data analysis employed a binary logit model, focusing on the fundamental question: do individuals alter their travel patterns in response to the implementation of congestion pricing. Findings indicate that respondents who undertake frequent trips to the priced area, who use motorcycles, who are over 35 years old, and who are employees or owners of multiple vehicles, show lower propensity to adjust their travel patterns. By contrast, those with higher education levels, workers, and individuals who travel to the priced zone for shopping, recreation, or administrative tasks demonstrate greater willingness to change their behavior. Additionally, based on marginal effects results, reducing travel time and improving public transport quality can increase the probability of travel pattern change by 0.46 and 4.07 percentage points, respectively. The study suggests that, under the specific context of Kerman, only a minority of citizens are sensitive to conventional pricing levels; however, identifying the characteristics of this group can provide a robust basis for designing targeted and realistic travel-demand management policies in cities with strong dependence on private motor vehicles. تحلیل ویژگی‌های افرادی صورت گرفته است که نسبت به این سیاست حساسیت رفتاری نشان می‌دهند. پژوهش حاضر با تمرکز بر این خلأ، به بررسی کمی رفتار سفر شهروندان و تفکیک گروه‌های حساس و غیر حساس به قیمت‌گذاری محدوده در شهر کرمان، به‌عنوان شهری در حال توسعه می‌پردازد. داده‌های این پژوهش از طریق طراحی و اجرای پرسشنامه‌ای ترکیبی حاصل از روش‌های رجحان آشکارشده و بیان‌شده، در قالب پرسشگری حضوری از ۳۶۴ شهروند در اردیبهشت ۱۴۰۳ گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل لوجیت دوتایی و با تمرکز بر این پرسش بنیادین انجام شده است که آیا افراد در مواجهه با اجرای سیاست قیمت‌گذاری تمایل به تغییر الگوی سفر خود دارند یا خیر. یافته‌ها نشان می‌دهد افرادی که سفرهای متعددی به محدوده انجام می‌دهند، از موتورسیکلت استفاده می‌کنند، بالای ۳۵ سال سن دارند، کارمند یا مالک چند خودرو هستند، تمایل کمتری به تعدیل الگوی جابه‌جایی خود دارند. در مقابل، افراد با سطح تحصیلات بالاتر، شاغلان کارگری و کسانی که به‌منظور خرید، تفریح یا انجام امور اداری به محدوده تردد می‌کنند آمادگی بیشتری برای تغییر رفتار از خود نشان می‌دهند. همچنین بر اساس نتایج اثر حاشیه‌ای، کاهش زمان سفر و ارتقای کیفیت حمل‌ونقل همگانی می‌تواند به‌ترتیب احتمال تغییر الگوی سفر را ۰٫۴۶ و ۴٫۰۷ درصد افزایش دهد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در شرایط خاص شهر کرمان، تنها بخش محدودی از شهروندان نسبت به سطوح متعارف قیمت‌گذاری حساس هستند؛ بااین‌حال، شناسایی ویژگی‌های این گروه محدود می‌تواند مبنای مؤثری برای تدوین سیاست‌های هدفمند و واقع‌بینانه مدیریت تقاضای سفر در شهرهای با وابستگی بالای خودروی شخصی فراهم آورد.

https://www.trijournal.ir/article_239940_fcbfa8c4d6c1b5cddca4598ff1b947a2.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Intelligent Optimization of Urban Logistics Using Deep Reinforcement Learning (DQN) and Big Data Analytics بهینه‌سازی هوشمند لجستیک شهری با رویکرد یادگیری تقویتی عمیق (DQN) و تحلیل کلان‌داده 345 356 239948 10.22034/tri.2026.559946.3400 FA محمد امین ابراهیم زاده گروه عمران برنامه ریزی حمل و نقل، دانشکده فنی‌ومهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0002-3309-2314 علی عبدی کردانی استاد، گروه عمران برنامه ریزی حمل و نقل، دانشکده فنی‌ومهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0003-3175-2566 محمد حسین تاتلاری گروه مهندسی صنایع‌، دانشکده فنی و مهندسی‌، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران Journal Article 2025 11 15 The increasing complexity of urban transportation networks, the rapid growth of e-commerce, and the rising demand for fast, low-cost, and sustainable deliveries have intensified the need for intelligent approaches in urban logistics. This study presents an innovative Deep Q-Network (DQN) reinforcement learning model that integrates big data analytics and real-time information to adaptively optimize delivery routes in highly dynamic environments. The proposed model is evaluated within a simulated urban setting consisting of 12 districts, 120 customers, 4 distribution centers, and 10 delivery vehicles. Experimental results demonstrate that the DQN-based approach significantly outperforms traditional optimization methods; specifically, delivery time is reduced by up to 35%, fuel consumption by 33%, and CO₂ emissions by 55%, while on-time delivery performance improves to 92% and customer satisfaction increases by 40%. Sensitivity analysis further confirms the robustness and reliability of the model under conditions of heavy traffic, increased demand, and incomplete data. By integrating artificial intelligence, big data analytics, and GPT-driven foresight scenario design, this research offers a scalable framework for advancing smart urban logistics. The findings provide a solid foundation for developing data-driven policies and decision-support systems in rapidly growing metropolitan areas. افزایش پیچیدگی شبکه‌های حمل‌ونقل شهری، رشد سریع تجارت الکترونیک و نیاز روزافزون به تحویل‌های سریع، ارزان و پایدار، ضرورت به‌کارگیری رویکردهای هوشمند در لجستیک شهری را دوچندان کرده است. این پژوهش یک مدل نوآورانه مبتنی بر یادگیری تقویتی عمیق DQN ارائه می‌دهد که با ادغام کلان‌داده و اطلاعات زمان‌واقعی، مسیرهای تحویل را در محیط‌های پویا به‌صورت تطبیقی بهینه‌سازی می‌کند. مدل پیشنهادی در یک محیط شهری شبیه‌سازی‌شده شامل ۱۲ منطقه، ۱۲۰ مشتری، ۴ انبار و ۱۰ وسیله نقلیه ارزیابی شده است. نتایج تجربی نشان می‌دهد که الگوریتم DQN نسبت به روش‌های سنتی به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای بهتر عمل می‌کند؛ به‌طوری که زمان تحویل تا ۳۵٪، مصرف سوخت تا ۳۳٪ و انتشار CO₂ تا ۵۵٪ کاهش یافته و هم‌زمان، نرخ تحویل به‌موقع به ۹۲٪ و رضایت مشتری تا ۴۰٪ افزایش یافته است. تحلیل حساسیت نیز نشان می‌دهد که مدل در مواجهه با ترافیک سنگین، افزایش تقاضا و داده‌های ناقص، عملکردی پایدار و قابل اتکا دارد. این پژوهش با ادغام هوش مصنوعی، کلان‌داده و تحلیل سناریوهای آینده‌نگر مبتنی بر GPT، چارچوبی مقیاس‌پذیر برای توسعه لجستیک شهری هوشمند ارائه می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای طراحی سیاست‌های داده‌محور در کلان‌شهرهای در حال توسعه مورد استفاده قرار گیرد.

https://www.trijournal.ir/article_239948_c1174096144266bba0a9884ac1672c84.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Providing a Framework for Identifying and Ranking the Drivers to Gain Competitive Advantage in Bulk Ports for Importing Bulk Products in Iran ارائه چارچوبی برای شناسایی و رتبه‌بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای در ایران 357 374 70545 FA ابوالفضل شاه آبادی استاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران ساناز رحمانی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران مهدی جعفری استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری‌، دانشگاه غیر انتفاعی طلوع مهر، قم، ایران محمدرضا فلاح دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س) قم، ایران 0000-0003-2889-8492 Journal Article 2017 06 29 Iranian ports, especially those located at south, are primary centers of trade between Iran and the world. In recent years, these ports have played an increasingly critical role in national economy. The aim of this research is presentation a framework to investigate the drivers affecting selection of the best bulk terminal as the destination of Iranian and also determination of the importance of these factors to prioritize bulk terminals. The present study develops a multi-criteria decision-making model for identification and prioritization of factors affecting selection of a port as destination port by importers of bulk cargoes. Attitude of this research is quantitative and purpose of this research is applied and in terms of method is descriptive-survey. The methodology of present survey included two steps. First, presentation a framework for identifying and ranking the drivers of gaining the competitive advantage in bulk ports for importing bulk products. Second, drivers affecting selection of port and their rating were identified and ranking of studied ports were done. For first step, background of the research and opinion of the experts and DEMATEL method and hierarchical analysis was used for second step. Among the bulk importers 20 experts were selected using purposive sampling method to answer the questions. Considering experts’ comments and their processing through DEMATEL techniques, one could suggest that the f drivers of unloading rate, entry of port, and skilled labor force were the most significant drivers to gain competitive advantage in bulk ports. This is while customs formalities were suggested to be the least significant driver from their viewpoint. According to the results of the research, structural, context and content drivers are the appropriate framework for assessing the identification and ranking the drivers to gain competitive advantage in bulk ports for importing bulk products in Iran. هدف تحقیق حاضر ارائه چارچوبی برای بررسی پیشایندهایی که در انتخاب بهترین بندر فله‌ای به عنوان مقصد واردکنندگان ایرانی موثر است و همچنین تعیین اهمیت این عوامل جهت اولویت بندی بنادر فله‌ای است. به بیان دیگر این پژوهش یک مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره جهت شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای مؤثر بر انتخاب یک بندر به عنوان بندر مقصد توسط واردکنندگان فله‌ای ارائه می‌دهد. رویکرد پژوهش حاضر کمی بوده و از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی است. روش تحقیق پژوهش شامل دو قسمت مجزا است. در قسمت اول، ارائه چارچوب برای شناسایی و رتبه بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای و در قسمت دوم، ضمن شناسایی پیشایندهای موثر بر انتخاب بندر و رتبه‌بندی آن‌ها به رتبه‌بندی بنادر مورد مطالعه پرداخته می‌شود. برای گام نخست از پیشینه تحقیق و نظر خبرگان و برای گام دوم از روش دیمتل و تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. از میان واردکنندگان فله‌ای 20 خبره به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیده‌اند تا به پرسش‌ها پاسخ دهند. با توجه به نظرات دریافت شده از خبرگان، و پردازش آن‌ها با تکنیک دیماتل، مشخص گردید عوامل نرخ تخلیه، ورودی بندر و نیروی انسانی ماهر، به ترتیب مهم‌ترین پیشایندها و تشریفات گمرکی به عنوان کم اهمیت‌ترین پیشایند کسب مزیت رقابتی بنادر فله ای است. با توجه به نتایج تحقیق، عوامل ساختاری، زمینه ای و محتوایی چارچوب مناسبی برای بررسی شناسایی و رتبه بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای هستند.

https://www.trijournal.ir/article_70545_8519ece468079a1574ce4f50b19253d8.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 The Impact of Sanctions and Economic Shocks on Iran's Transportation: A VECM Approach تاثیر تحریم و شوک های اقتصادی بر حمل‌و‌نقل ایران با رویکرد VECM 375 386 238272 10.22034/tri.2026.567411.3420 FA هادی گنجی زهرایی مربی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران هدا فصیحی کرمی کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران مریم خلیل عراقی دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی علوم تحقیقات، تهران، ایران Journal Article 2025 12 20 This study analyzes the impact of economic sanctions and shocks on Iran’s transportation sector (2011–2025). It identifies the transmission mechanisms of these effects through the exchange rate channel, distinguishing between long-term equilibrium and short-term sectoral responses. Utilizing a Vector Error Correction Model (VECM), the research examines quarterly data for the transportation Consumer Price Index (CPI), sectoral value-added, and the exchange rate. Cointegration tests were applied to verify stable long-term relationships, followed by Impulse Response Function (IRF) analysis. Results confirm a stable long-term equilibrium. The cointegration vector reveals the exchange rate as the dominant determinant of transportation inflation, with a high elasticity of 1.61. Conversely, increased value-added significantly mitigates price pressures. In the short run, the transportation CPI serves as the primary adjustment variable, with an error correction term (ECT) of -0.058. Furthermore, exchange rate fluctuations, with a one-quarter lag, exert a robust impact on sectoral inflation. IRF analysis shows that exchange rate shocks trigger rapid, intense, and persistent increases in the transportation price index, while the impact on value-added remains mild and transient. Sanctions primarily affect the transportation sector by inducing foreign exchange market instability. The dominant transmission mechanism is the cost-push and imported inflation channel, rather than structural changes in real economic activity. <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">این پژوهش به تحلیل اثر تحریم‌ها و شوکهای اقتصادی، بر بخش حمل‌ونقل ایران می‌پردازد. هدف اصلی، شناسایی و واکاوی سازوکار انتقال این اثرات از طریق کانال نرخ ارز و تمایز بین واکنش‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت متغیرهای کلیدی این بخش است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کمی انجام شده است. برای دستیابی به اهداف تحقیق، از مدل تصحیح خطای برداری<span dir="LTR" lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'Arial',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: 'B Traffic'; color: #222222;"> (VECM) <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">و داده‌های فصلی سه متغیر شاخص قیمت مصرف‌کننده بخش حمل‌ونقل، ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل و نرخ ارز طی دوره ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ استفاده شده است. پس از اطمینان از درجه یک بودن انباشتگی متغیرها با آزمونADF<span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">، وجود رابطه تعادلی بلندمدت با آزمون هم‌انباشتگی یوهانسون بررسی و سپس برآورد مدل و تحلیل توابع عکس‌العمل آنی صورت پذیرفت. نتایج آزمون هم‌انباشتگی، وجود یک رابطه تعادلی بلندمدت پایدار بین متغیرها را تأیید کرد. برآورد بردار هم‌انباشتگی نشان داد نرخ ارز با ضریب ۱.۶۱ مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده تورم حمل‌ونقل در بلندمدت است. در مقابل، ارزش افزوده این بخش دارای اثر کاهنده معنادار بر قیمت‌ها است. در کوتاه‌مدت، شاخص قیمت حمل‌ونقل با ضریب تصحیح خطای ۰.۰۵۸-، متغیر اصلی تعدیل‌کننده انحرافات از مسیر تعادلی بلندمدت شناخته شد و تغییرات نرخ ارز با یک وقفه فصلی، اثر مستقیم و قوی بر تورم این بخش داشت. تحلیل توابع عکس‌العمل آنی آشکار ساخت که شوک نرخ ارز موجب افزایشی سریع، شدید و پایدار در شاخص قیمت حمل‌ونقل می‌شود، در حالی که اثر آن بر ارزش افزوده بخش، خفیف، زودگذر و در بلندمدت خنثی است. یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که تحریم‌ها عمدتاً از طریق ایجاد بی‌ثباتی و شوک در بازار ارز، بخش حمل‌ونقل را تحت تأثیر قرار می‌دهند و کانال غالب انتقال این اثرات، <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">کانال هزینه و تورم وارداتی <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">است، نه کانال تغییرات فعالیت واقعی اقتصادی. این نتایج بر ضرورت اتخاذ سیاست‌های فعالانه برای <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">کاهش وابستگی ارزی، مدیریت ریسک نرخ ارز و افزایش تاب‌آوری <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Traffic'; mso-ascii-font-family: Arial; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Arial; color: #222222;">بخش حمل‌ونقل در برابر نوسانات ناشی از تحریم‌ها تأکید می‌ورزد.

https://www.trijournal.ir/article_238272_cf1a0a85d3f5d16a2a263ea059e20117.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Epidemiological Analysis of Road Traffic Accidents in Mazandaran Province Before, During, and After the COVID-19 Pandemic. تحلیل اپیدمیولوژیک تصادفات رانندگی در استان مازندران قبل، حین و بعد از پاندمی کووید-19 . 387 402 239405 10.22034/tri.2026.539144.3367 FA پادیناسادات شریفیان دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه راه و ترابری، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی، بابل، ایران فرشیدرضا حقیقی دانشیار، گروه راه و ترابری، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی، بابل، ایران 0000-0002-6823-4458 حسین قاسمی نژاد دانش آموخته کارشناسی ارشد، معاون دفتر ایمنی و پایش هوشمند حمل ونقل سازمان راهداری و حمل ونقل جاده‌ای کشور Journal Article 2025 08 04 The COVID-19 pandemic, by bringing about fundamental changes in travel patterns and driving behavior, has significantly influenced the structure of road traffic accidents. The objective of this study is to conduct an epidemiological analysis of road traffic accidents and to examine temporal, spatial, and behavioral changes among drivers in Mazandaran Province during the pre-, during-, and post-COVID-19 periods. This study adopts a descriptive–analytical design, and its data include all traffic accidents recorded by the Traffic Police of Mazandaran Province during the study period (2018–2023). After data cleaning, spatial, temporal, and causal variables were classified, and analyses were performed using descriptive statistics, the chi-square test, and Poisson regression modeling to examine factors affecting the severity of accident outcomes. In addition, spatial analysis and accident density mapping were employed to identify spatial patterns. The novelty of this study lies in its comparative analysis of traffic accidents across three time periods—pre-pandemic, during the pandemic, and post-pandemic—and in its investigation of changes in driving behavior under conditions of social crisis. The results indicate that during the pandemic, despite a reduction in traffic volume, the proportion of high-risk accidents—particularly rollovers and those associated with speeding—increased, and the temporal pattern of accidents shifted toward low-traffic hours. Furthermore, after the easing of restrictions, some of these high-risk patterns persisted. Overall, the findings demonstrate that human factors, time of occurrence, and type of collision play a decisive role in accident severity, and that the results of this study can inform traffic safety policymaking and transportation management in similar crisis situations. همه‌گیری کووید–۱۹ با ایجاد تغییرات بنیادین در الگوی تردد و رفتار رانندگی، بر ساختار تصادفات جاده‌ای تأثیرگذار بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل اپیدمیولوژیک تصادفات رانندگی و بررسی تغییرات زمانی، مکانی و رفتاری رانندگان در استان مازندران طی دوره‌های پیش، حین و پس از پاندمی کووید–۱۹ است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌های آن شامل کلیه تصادفات ثبت‌شده پلیس راهور استان مازندران در سال‌های مورد مطالعه(۱۳۹۷–۱۴۰۲) است. در این تحقیق، پس از پالایش داده‌ها، متغیرهای مکانی، زمانی و علّی طبقه‌بندی شدند و تحلیل‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کای‌دو و مدل رگرسیون پواسون به‌منظور بررسی عوامل مؤثر بر شدت پیامدهای تصادفات انجام گرفت. همچنین به‌منظور شناسایی الگوهای مکانی، از تحلیل فضایی و ترسیم نقشه‌های تراکم تصادفات استفاده شد. نوآوری پژوهش حاضر در انجام تحلیل تطبیقی تصادفات در سه بازه زمانی پیش، حین و پساکرونا و بررسی تغییرات رفتاری رانندگان در شرایط بحران اجتماعی نهفته است. نتایج پژوهش نشان داد که در دوران همه‌گیری، با وجود کاهش حجم تردد، سهم تصادفات پرخطر به‌ویژه واژگونی و سرعت غیرمجاز افزایش یافته و الگوی زمانی وقوع تصادفات به سمت ساعات کم‌تردد جابه‌جا شده است. همچنین پس از فروکش کردن محدودیت‌ها، بخشی از این الگوهای پرخطر پایدار باقی مانده است. یافته‌ها بیانگر آن است که عوامل انسانی، زمان وقوع و نوع برخورد نقش تعیین‌کننده‌ای در شدت پیامدهای تصادفات داشته و می‌توان از نتایج این پژوهش در سیاست‌گذاری ایمنی ترافیک و مدیریت حمل‌ونقل در شرایط بحرانی مشابه استفاده کرد.

https://www.trijournal.ir/article_239405_3b3a0fa5425079ce7034b2f1910dedf2.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Modeling Abnormal Traffic Behavior to Improve Lane-Changing Decisions of Autonomous Vehicles Using Reinforcement Learning مدل‌سازی رفتار غیرعادی در ترافیک برای بهبود تصمیم‌گیری تغییر لاین خودروهای خودران با یادگیری تقویتی 403 412 237366 10.22034/tri.2025.521539.3340 FA مجید دشتی ملجائی دانشجوی دکترا، پردیس بین المللی کاسپین، دانشگاه تهران، تهران، ایران سید امید حسن پور جسری استادیار، دانشکده فنی کاسپین، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 10 11 With the advancement of autonomous vehicle technologies, decision-making in complex traffic scenarios has become a significant challenge. This study models abnormal driver behaviors—such as sudden lane changes, unusual speeds, and erratic reactions—using the SUMO simulation environment. To enhance autonomous vehicles' lane-changing decisions, Deep Q-Network (DQN) reinforcement learning was employed. The simulations included various driver types, such as normal, aggressive, overly cautious, and unpredictable drivers. Results indicate that the lane-changing success rate increased from 40% in the initial episodes to 80% in the final episodes, while collision rates dropped from 25% to below 10%. Rewards were defined based on speed (above 20 km/h: +10), lane position (center lane: +15), and collisions (-50). However, cumulative rewards showed high variance during early episodes and became more stable as learning progressed, reflecting the challenges of reinforcement learning in dynamic and unpredictable environments. Analysis reveals that the learning agent's performance remains unstable in unexpected situations, suggesting a need for further optimization. The study also proposes that more advanced methods, such as distributional reinforcement learning or integrating driver behavior prediction models, could improve decision-making. Ultimately, this research highlights the importance of more accurate modeling of real-world traffic conditions and hybrid approaches to ensure learning stability in autonomous vehicles. با پیشرفت فناوری خودروهای خودران، تصمیم‌گیری در شرایط ترافیکی پیچیده به چالشی اساسی تبدیل شده است. در این پژوهش، رفتارهای غیرعادی رانندگان مانند تغییر لاین ناگهانی، رانندگی با سرعت‌های غیرعادی و واکنش‌های نامنظم با استفاده از محیط شبیه‌سازی SUMO مدل‌سازی شده است. برای بهبود تصمیم‌گیری خودروهای خودران در تغییر لاین، از یادگیری تقویتی عمیق (DQN) استفاده شده است. شبیه‌سازی‌ها شامل انواع خودروها از جمله رانندگان عادی، پرخطر، محتاط بیش از حد و غیرقابل پیش‌بینی بوده است. نتایج نشان می‌دهد که نرخ موفقیت تغییر لاین از ۴۰٪ در اپیزودهای اولیه به ۸۰٪ در اپیزودهای پایانی افزایش یافته و میزان برخورد از ۲۵٪ به کمتر از ۱۰٪ کاهش پیدا کرده است. پاداش‌ها بر اساس سرعت (بیش از ۲۰: +۱۰)، موقعیت لاین (لاین وسط: +۱۵) و برخورد (-۵۰) تعیین شده‌اند. با این حال، پاداش‌های تجمعی در اپیزودهای اولیه نوسانات زیادی داشتند و با پیشرفت یادگیری پایدارتر شدند. این موضوع نشان‌دهنده چالش‌های یادگیری تقویتی در محیط‌های پویا و غیرقابل پیش‌بینی است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که عامل یادگیرنده در موقعیت‌های غیرمنتظره عملکرد ناپایداری دارد و نیاز به بهینه‌سازی بیشتری دارد. این پژوهش همچنین پیشنهاد می‌دهد که روش‌های پیشرفته‌تر مانند یادگیری تقویتی توزیعی یا ترکیب مدل‌های پیش‌بینی رفتار رانندگان می‌تواند تصمیم‌گیری را بهبود دهد. در نهایت، این مطالعه بر اهمیت مدل‌سازی دقیق‌تر شرایط واقعی ترافیک و استفاده از روش‌های ترکیبی برای پایداری یادگیری در خودروهای خودران تاکید دارد.

https://www.trijournal.ir/article_237366_c8be63301cf0198b524853baa7b3f2ed.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Statistical analysis and presentation of accident prediction model leading to injuries and deaths of pedestrians in rural roads of Gilan تحلیل آماری و ارائه مدل پیش بینی تصادفات منجر به جرح و فوت عابرین پیاده در معابر روستایی گیلان 413 428 120004 FA ندا کامبوزیا دانشیار، گروه راه و ترابری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0002-6625-7680 محمود عامری استاد، گروه راه و ترابری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0002-6098-1037 سید محسن حسینیان دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه راه و ترابری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2020 05 11 The high number of fatalities on rural road accidents is recognized as one of the biggest safety concerns in developing countries. Modeling the severity of pedestrian accidents according to the effective parameters provides the possibility of predicting the occurrence or non-occurrence of accidents. In addition, this model can be used to examine the impact of each factor on the severity of pedestrian accidents. Therefore, it is possible to identify the factors affecting pedestrian accidents that lead to a decrease in the frequency and severity of accidents. The purpose of this study is to create statistical models to predict the severity of pedestrian accidents on rural areas of Gilan. Therefore, in this study, by collecting information of pedestrian accidents on rural roads in 12 months of 1393 to 1397 in Gilan and using statistical analyses such as Friedman test, factor analysis and Logit model, the probability of occurrence of each category of accidents is calculated. The results of accident modeling and analysis by different methods showed that each of the analysis methods according to their function, examined the severity of accidents from different perspectives and had different results. Therefore, by combining the obtained output results, the best measures can be proposed to increase the safety of rural roads in Gilan. میزان بالای کشته‌های تصادفات رانندگی معابر روستایی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین معضلات ایمنی در کشورهای درحال‌توسعه شناخته می‌شود. مدل‌سازی شدت تصادفات عابرین پیاده برحسب پارامترهای مؤثر در آن امکان پیش‌بینی وقوع یا عدم وقوع تصادفات را فراهم می‌کند. علاوه بر آن با استفاده از این مدل می‌توان به بررسی میزان تأثیر هر عامل در شدت بخشیدن به تصادفات عابرین پیاده پرداخت. ازاین‌رو شناسایی عوامل مؤثر بر تصادفات عابرین پیاده که منجر به کاهش فراوانی و شدت تصادفات می‌شود، به‌وضوح قابل‌درک است. هدف از این پژوهش، ایجاد مدل‌های آماری برای پیش‌بینی شدت تصادفات عابرین پیاده در معابر روستایی گیلان می-باشد. ازاین‌رو در این تحقیق با جمع‌آوری اطلاعات تصادفات عابرین پیاده معابر روستایی در 12 ماهه سال‌های 1393 تا 1397 گیلان و با استفاده از تحلیل‌های آماری چون آزمون فریدمن، تحلیل عاملی و مدل لوجیت، احتمال به وقوع پیوستن هر دسته از تصادف موردمحاسبه قرار گرفت. نتایج مدل‌سازی و تحلیل تصادفات به روش‌های مختلف نشان داد که هر یک از روش‌های تحلیل با توجه به کارکردشان، از دیدگاه متفاوتی نسبت به هم به بررسی شدت تصادفات پرداخته اند و نتایج متفاوتی را به همراه دارند که از همین‌ رو می‌توان با کنار هم قرار دادن نتایج خروجی به‌دست‌آمده، بهترین اقدامات را در خصوص افزایش ایمنی معابر روستایی گیلان پیشنهاد داد.

https://www.trijournal.ir/article_120004_fd6112d052e082ed3555cf2a0a655ea2.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Evaluation and presentation of an optimal solution for improving the subgrade and pavement of industrial areas (Case study: Shadabad Iron Market, Tehran) ارزیابی و ارائه راهکار بهینه برای اصلاح بستر و روسازی معابر مناطق صنعتی (مطالعه موردی: بازار آهن شادآباد تهران) 429 454 240955 10.22034/tri.2026.566390.3417 FA رضوان باباگلی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران محمد کاشانی نوین دانش آموخته دکتری‌، مدیر عامل شرکت مهندسین مشاور آرا طرح رویان، تهران، ایران Journal Article 2025 12 15 Industrial areas with heavy loads and special traffic conditions require strong and durable pavements. This study was conducted with the aim of investigating the current situation and providing an optimal solution for improving the subgrade and pavement of the Shadabad Iron Market in Tehran (with an area of approximately 49 hectares). The study area, which includes Tavous and Baharan Boulevards, was examined in conjunction with the Tehran Technical and Engineering Consulting Organization. The research methodology included field visits, expert meetings, field tests (such as CBR and mapping), reviewing international experiences of concrete industrial pavements, and pavement design using AASHTO, PCA, and ACI methods. According to the field visit, numerous damages such as lizard skin cracks, potholes, sanding, and improper drainage were observed. Considering the static, dynamic, and impact loads resulting from industrial activities and heavy vehicle traffic, the use of rigid (concrete) pavements was identified as the superior option. In this regard, types of concrete pavements including roller compacted concrete (RCC), jointed concrete pavement (JPCP) and industrial concrete block (CBP) were investigated and compared. Pavement design was carried out considering traffic parameters, subgrade soil strength and environmental conditions and optimal thicknesses were calculated for each option. The results showed that roller compacted concrete pavement is recommended as the final option due to its reasonable initial cost, high durability and low maintenance requirement. Also, an economic comparison of the options was carried out based on life cycle analysis (LCCA) which confirmed the superiority of the concrete option in terms of long-term costs. This study can be used as a model for pavement improvement in other industrial areas of the country. مناطق صنعتی با بارگذاری سنگین و شرایط ترافیکی ویژه، نیازمند روسازی‌های مستحکم و بادوام هستند. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت موجود و ارائه راهکار بهینه برای اصلاح بستر و روسازی معابر بازار آهن شادآباد تهران (با مساحت تقریبی 49 هکتار) انجام شد. محدوده مورد مطالعه که شامل بلوارهای طاووس و بهاران می باشدبروش‌شناسی تحقیق شامل بازدیدهای میدانی، جلسات کارشناسی، آزمایشات میدانی (مانند CBR۱ و نقشه‌برداری)، بررسی تجارب بین‌المللی روسازی‌های صنعتی بتنی، و طراحی روسازی با روش‌های ۲AASHTO، PCA۳ و ACI۴ بود.با توجه با بازدید میدانی، خرابی‌های متعددی از قبیل ترک‌های پوست سوسماری، چاله‌ها، شن‌زدگی و زهکشی نامناسب در آن مشاهده گردید. با توجه به بارهای استاتیکی، دینامیکی و ضربه‌ای ناشی از فعالیت‌های صنعتی و تردد وسایل نقلیه سنگین، استفاده از روسازی‌های صلب (بتنی) به عنوان گزینه برتر شناسایی شد. در این راستا، انواع روسازی‌های بتنی شامل بتن غلتکی (RCC۵)، روسازی بتنی ساده درزدار (۶JPCP) و بلوک بتنی صنعتی (۷CBP) مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. طراحی روسازی با در نظرگیری پارامترهای ترافیکی، مقاومت خاک بستر و شرایط محیطی انجام و ضخامت‌های بهینه برای هر گزینه محاسبه گردید. نتایج نشان داد که روسازی بتن غلتکی با توجه به هزینه اولیه مناسب، دوام بالا و نیاز به نگهداری کمتر، به عنوان گزینه نهایی پیشنهاد می‌شود. همچنین مقایسه اقتصادی گزینه‌ها بر اساس تحلیل چرخه عمر (8LCCA) صورت پذیرفت که برتری گزینه بتنی را از لحاظ هزینه‌های بلندمدت تأیید نمود. این مطالعه می‌تواند به عنوان الگویی برای بهسازی روسازی در سایر مناطق صنعتی کشور مورد استفاده قرار گیرد.

https://www.trijournal.ir/article_240955_34355e2ffc81f0e59b30eaac175838bf.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Parametric Sensitivity and Interaction Analysis of the AASHTO 1993 Rigid Pavement Design Method Across Road Functional Classifications تحلیل حساسیت پارامتریک و برهم‌کنش‌ها در روش طراحی روسازی صلب آشتو 1993 در رده‌بندی‌های عملکردی مختلف راه 455 470 240964 10.22034/tri.2026.575932.3441 FA شاهین شعبانی گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-9131-0597 شیما طاهری گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران جاوید بهلول زاده دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2026 02 15 This study presents a comprehensive sensitivity analysis of the AASHTO 1993 rigid pavement design method, examining 883,245,415 valid design combinations (91.9% of the initial design space) across four road classifications: highway, arterial, collector, and local. Three complementary methods—full factorial correlation analysis, Morris elementary effects screening, and Sobol variance decomposition—were employed to quantify parameter influences and their interactions. For highway pavements, reliability (ZR) and traffic loading (W18) dominated thickness determination, collectively accounting for 81.6% of variance through first-order effects, with minimal interaction contributions (0.7%). The load transfer coefficient (J) exhibited the strongest correlation (r = 0.545), followed by traffic loading (r = 0.477). As traffic volumes decrease, a fundamental behavioral transition emerges: arterial roads showed 0.3% interaction effects; collector roads marked a transition point with 24.3% interaction-attributable variance; and local roads exhibited 72.9% of variance arising from parameter interactions rather than direct effects. The Morris method confirmed these patterns through systematically decreasing μ*/σ ratios—from values exceeding 2.0 for highways to below 0.4 for local roads. For local roads, W18’s total-order Sobol index (ST = 0.920) far exceeded its first-order index (S1 = 0.208), demonstrating that 71.2% of traffic influence operates through parameter combinations. These findings indicate that simplified single-parameter approaches remain valid for high-volume facilities, while low-volume roads require methodologies explicitly accounting for parameter interactions. This study does not advocate universal concrete pavement use for low-volume roads; rather, it investigates the sensitivity behavior of the AASHTO 1993 method within its formally permitted application range, providing methodological insights rather than prescriptive guidance on pavement type selection. این پژوهش یک تحلیل حساسیت جامع از روش طراحی روسازی صلب آشتو 1993 را ارائه می‌دهد که طی آن 883245415 ترکیب طراحی معتبر (9/91 درصد از فضای طراحی اولیه) در چهار طبقه‌بندی راه شامل آزادراه، شریانی، جمع‌کننده و محلی مورد بررسی قرار گرفته است. سه روش مکمل شامل تحلیل همبستگی فاکتوریل کامل، غربالگری اثرات ابتدایی موریس و تجزیه واریانس سوبول برای کمی‌سازی تأثیرات پارامترها و برهم‌کنش‌های آن‌ها به کار گرفته شدند. برای روسازی‌های آزادراهی، قابلیت اطمینان (ZR) و بار ترافیکی (W18) تعیین‌کننده ضخامت بودند و در مجموع 6/81 درصد از واریانس را از طریق اثرات مرتبه اول توجیه کردند، در حالی که سهم برهم‌کنش‌ها ناچیز (7/0 درصد) بود. ضریب انتقال بار (J) قوی‌ترین همبستگی (545/0 = r) را نشان داد و پس از آن بار ترافیکی (477/0 = r) قرار داشت. با کاهش حجم ترافیک، یک گذار رفتاری بنیادین پدیدار شد، راه‌های شریانی 3/0 درصد اثرات برهم‌کنش نشان دادند؛ راه‌های جمع‌کننده، نقطه گذار با 3/24 درصد واریانس ناشی از برهم‌کنش بودند و راه‌های محلی 9/72 درصد از واریانس را ناشی از برهم‌کنش پارامترها به جای اثرات مستقیم نشان دادند. روش موریس این الگوها را از طریق کاهش سیستماتیک نسبت‌های μ*/σ تأیید کرد (از مقادیر بالای 0/2 برای آزادراه‌ها به زیر 4/0 برای راه‌های محلی). برای راه‌های محلی، شاخص سوبول کل بار ترافیکی( 92/0 = ST) بسیار فراتر از شاخص مرتبه اول آن (208/0=S1) بود که نشان می‌دهد 2/71 درصد از تأثیر ترافیک از طریق ترکیب پارامترها عمل می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که رویکردهای ساده تک‌پارامتری برای تسهیلات پرحجم معتبر باقی می‌مانند، در حالی که راه‌های کم‌حجم نیازمند روش‌هایی هستند که صراحتاً برهم‌کنش پارامترها را در نظر بگیرند. این مطالعه استفاده همگانی از روسازی بتنی برای راه‌های کم‌حجم را توصیه نمی‌کند، بلکه تحلیل حساسیت روش آشتو 1993 را در محدوده مجاز کاربرد آن بررسی می‌نماید.

https://www.trijournal.ir/article_240964_5d1f5a5ed27b37bcc3461bba98a34bd7.pdf