تحلیلی بر وضعیت شبکه حمل و نقل عمومی شهر اردبیل با تاکید بر شبکه اتوبوسرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران،

2 دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی، گروه اقلیم شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

تحقیق حاضر با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و روش‌های تجزیه و تحلیل گرافیک‌مبنای موجود در محیط نرم‌افزاری ARCGIS و GeoDa به منظور بررسی کارایی و مطلوبیت دسترسی شهروندان اردبیلی به سیستم حمل و نقل عمومی شهر، انجام شده است. متغیرهای مورد بررسی در تحقیق حاضر عبارتند از؛ میزان تراکم جمعیت، میزان دسترسی به خطوط حمل و نقل عمومی و تعداد ناوگان آن، ضریب مالکیت خودروهای شخصی، میزان ازدحام ترافیکی ناشی از سفر با خودروهای شخصی، تعداد ایستگاه‌های اتوبوس در خطوط و ... که به روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی و با مراجعه به ارگان‌های ذیربطی چون شهرداری اردبیل، استانداری، سازمان برنامه و بودجه و سایر ارگان‌های مربوطه و با استفاده از پایگاه داده این ارگان‌ها و همچنین برداشت میدانی با استفاده از دستگاه GPS و به روش مشاهده میدانی، تهیه شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها و پاسخ به سوالات تحقیق از مدل‌های WLC، AHP و موران استفاده شده است. نتایج بکارگیری روش‌ها و مدل‌های مذکور بیانگر آن بوده است که مطلوبیت و کارایی بیشتر شبکه‌ی حمل و نقل عمومی متناظر بر محلات هسته‌ی مرکزی، محلات بخش شمالی، بخش‌هایی از محلات شرقی و جنوب‌غربی شهر اردبیل بوده است. بالعکس شبکه‌ی حمل و نقل عمومی در محلات بخش‌های جنوبی و بخش‌هایی از محلات شمال‌غربی شهر، کارایی پایینی داشته است. نتایج تحلیل خودهمبستگی فضایی متغیرهای مطلوبیت و کارایی سیستم حمل و نقل عمومی با میزان سفر با خودروهای شخصی و ضریب مالکیت خودروهای شخصی نشانگر وجود ارتباط فضایی منفی بین این دو متغیر بوده است. بدین مفهوم که هر کجا که کارایی شبکه‌ی حمل و نقل عمومی پایین بوده است، میزان استفاده از اتومبیل شخصی و ضریب مالکیت خودرو بیشتر بوده است و هر کجا که میزان کارایی سیستم حمل و نقل عمومی بیشتر بود، میزان استفاده از اتومبیل شخصی و ضریب مالکیت آن نیز پایین بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of condition of Ardabil public transportation network with an emphasis on the bus network

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Yazdani
  • Ebrahim firouzi mejandeh 1
  • Elham Shokrzadeh Fard 2
1 Department of Geography and Urban Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Ph.D. student, Department of climatology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده [English]

The present study was conducted using descriptive-analytical and graphical analysis methods based on the ARCGIS and GeoDa software environment to evaluate the efficiency and desirability of Ardabil citizens' access to the city's public transportation system. The variables studied in this study are: population density, access to public transport lines and the number of fleets, rate of private cars ownership, traffic congestion caused by traveling in private cars, number of bus stops in the lanes and so on that through library and field methods and by referring to relevant agencies such as the municipality of Ardebil, the governorate, the Planning and Budget Organization and other relevant organizations, using the database of these agencies and as well as field surveys using The GPS device was developed by field observation Collected. WLC, AHP and Moran models were used to analyze the data and answer the research questions. The results show that the utility and efficiency of the public transport network corresponds to the central Business districts, northern districts, parts of eastern and southwestern districts of Ardabil city. Conversely, the public transport network in the southern suburbs and parts of the northwest suburbs has been inefficient. The results of spatial autocorrelation analysis of utility and efficiency of public transport system with personal car travel and personal car ownership coefficient indicated a negative spatial relationship between these two variables. That is to say, where the efficiency of the public transport network has been low, the use of private cars and the rate of car ownership have been greater, and where the efficiency of the public transport system has been greater, the use of private cars and its ownership rate was low.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Public Transport System
  • Bus Network
  • Efficiency
  • Spatial Autocorrelation
  • Ardabil City