به‌کارگیری تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند معیاره فازی در برنامه‌ریزی راهبردی توسعه تاکسیرانی (مطالعه موردی: کلان‌شهر اهواز)

نویسندگان

1 استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

امروزه یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی کلان‌شهرهای ایران مسئله حمل‌ونقل درون‌شهری است. فقدان برنامه‌ریزی راهبردی برای سامانه‌های حمل‌ونقل شهری علاوه بر این‌که موجب تکرار سرمایه‌گذاری‌های مشترک در زیرساخت‌های جامعه می‌شود، باعث شده مشکلات بی‌شماری در اتصال زیرسامانه‌ها به یکدیگر ایجاد و موجب ناهماهنگی و ناسازگاری این سامانه‌ها با یکدیگر نیز گردد. در همین ارتباط، تاکسیرانی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی و بخشی فعال در سیستم حمل‌ونقل عمومی کلان‌شهرها از نقش پراهمیتی در توسعه کارکردهایشهریبرخورداراست که پرداختن به آن می‌تواند بخش زیادی از مشکلات سیستم حمل‌ونقل درون‌شهری کلان‌شهرها را مرتفع نماید. به همین منظور پژوهش حاضر درصدد است تا با استفاده از رویکردی تلفیقی از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در محیط فازی نظیر دیمتل فازی(FDEMATEL) و فرایندتحلیلشبکه‌ای فازی(FANP)و با تلفیق آن‌ها در مدل استراتژیک SWOT، به تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه تاکسیرانی در کلان‌شهر اهواز بپردازد. درراستایدستیابیبهاینهدف ضمنمروریجامعبرادبیاتموضوعمرتبطباپژوهشحاضرازنظراتتعداد20نفرازکارشناسانوخبرگانحوزه حمل‌ونقل و ترافیکاستفاده‌شدهاست. یافته‌های حاصل از تلفیق تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در محیط فازی با مدل SWOT، نشان داد که در جهت نیل به توسعه تاکسیرانی در کلان‌شهر اهواز، می­بایست عملیاتی نمودن راهبردهای توسعه این نوع از حمل‌ونقل عمومی به ترتیب اولویت: اولویت اول) راهبرد تنوع(ST)؛ اولویت دوم) راهبرد بازنگری(WO)؛ اولویت سوم) راهبرد تهاجمی(SO)؛ و اولویت چهارم) راهبرد تدافعی(WT)، در رأس برنامه‌های اجرایی مدیران ذی‌ربط قرار گیرد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Applying Fuzzy Multi-Criteria Decision-Making Technique to Taxi Strategic Planning Development (Case Study: Ahvaz Metropolis)

نویسندگان [English]

  • M. Goodarzi 1
  • M. A. Firoozi 2
1 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Each year, about 60% of the construction budgets of metropolises are allocated to transformation and traffic domains for developing physical infrastructures and facilities such as rapid transit lines, passages and streets, bridges, overpasses and underpasses for pedestrian crossing, highway Interchange to remove the direct impacts of vehicle, bicycle and pedestrian paths, public transport fleet, parks, terminals, stations, vertical and horizontal lining for passing pedestrians, intelligent traffic management systems, vertical and horizontal guides signs and panels , parking lots, etc. those budgets are mainly paid by people from toll payment. For having appropriate planning, with regard to strengths and weaknesses of internal environments, opportunities and threats dominating the external environment of municipalities, proper spending in required and prioritized places, preventing subjective actions of managers and individual-centered views, and reinforcing plan-oriented approaches, long-term strategic planning seems necessary. As a result, operationalizing strategies of developing this type of public transportation with the prioritization as: Diversification Strategy (ST) as the first priority;: Revision Strategy (WO) as the second priority;: offensive strategy (SO) as the third priority; and: Defensive Strategy (WT) as the fourth priority should be at the top of authorities’ executive programs for obtaining the development of taxi in Ahvaz Metropolis.
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • public transportation
  • Strategic Planning
  • Multi-Criteria Decision Making Techniques
  • Taxi
  • Ahvaz Metropolis

-ابراهیم‌زاده، ع. و بهارلو، ع.، (1391)، "تحلیلی بر کارکرد سیستم تاکسیرانی و نقش آن در حمل‌ونقل شهری مورد شناسی؛ شهر زاهدان"، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 27، شماره سوم، پاییز، شماره پیاپی 106، ص. 110- 87.

-احدی، ح.، قاسمی صاحبی، م. و ذاکری سردرودی، ج.ع.، (1392)، "اولویت‌بندی روش‌های حمل‌ونقل عمومی در شهر تهران به‌منظور اصلاح نظام تخصیص بودجه"، مجله مهندسی حمل‌ونقل، سال چهارم، شماره سوم، بهار، ص. 208- 197.

-افشار کهن، ج.، بلالی، ا. و قدسی، ع.م.، (1391)، "بررسی ابعاد اجتماعی مسئلۀ کنترل ترافیک شهری (موردمطالعه: مشهد)"، فصلنامه مطالعات شهری، سال دوم، شماره چهارم، پاییز، ص. 90- 59.

-افندی زاده، ش.، جوانشیر، ح. و الیاسی، ر. (1389)، "طراحی خطوط شبکه تاکسیرانی شهری با استفاده از روش جستجوی ممنوع"، مجله مهندسی حمل‌ونقل، سال اول، شماره چهارم، تابستان 89، ص. 26- 13.

-امینی، م.ت. و خباز باویل، ص. (1388)، "تدوین استراتژی به روش چارچوب جامع تدوین استراتژی"، نشریه مدیریت بازرگانی، دوره 1، شماره 2.

-پریزادی، ط.، مرصوصی، ن.، شعاع برآبادی، ع.، ح، ح. و شهریاری، م.، (1390)، "تحلیل میزان گرایش اقشار مختلف اجتماع به استفاده از سیستم حمل‌ونقل عمومی پس از اجرای طرح هدفمند شدن یارانه‌ها (مطالعه موردی: مناطق 22 گانه کلان‌شهر تهران)"، مجله مدیریت شهری، شماره 28، پاییز و زمستان، ص. 122- 111.

-تقوایی، م. و وفایی، ا. (1387)، "برنامه‌ریزی و مدیریت سیستم تاکسیرانی درون‌شهری با تأکید بر ایستگاه‌های اتوبوس شهر کاشان، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان(علوم انسانی)"، جلد 32، شماره 4، ص. 46- 19.

-تقوایی، م. و گودرزی، م. (1395)، "تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه گردشگری پزشکی (مطالعه موردی: کلان‌شهر شیراز)­"، نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال هفتم، شماره بیست و چهارم، بهار.

تندیسه، م. و رضایی، م.ر.، (1392)، "برنامه‌ریزی راهبردی حمل‌ونقل پایدار شهری در کلان‌شهرهای ایران (مطالعه موردی: شهر مشهد)"، فصلنامه مهندسی حمل‌ونقل، سال پنجم، شماره اول، پاییز، ص. 18- 1.

-زیاری، ک.، منوچهری میاندواب، ا.، محمدپور، ص. و ابراهیم پور، ا.، (1390)، "ارزیابی سیستم حمل‌ونقل عمومی(BRT) شهر تبریز با استفاده از رویکرد تحلیل عوامل استراتژیک(SWOT)"، مجله مدیریت شهری، شماره 27، بهار و تابستان 1390، ص. 98- 79.

-ساجدی نژاد، آ، حسن­نایبی، ع.، حیدری، ج. و رزمی، ج.، (1394)، "مدل‌سازی تردد ناوگان تاکسیرانی شهری بر اساس داده‌های موقعیت مکانی مورد کاوی: خطوط تاکسیرانی شهری تهران"، مجله مدل‌سازی در مهندسی، سال سیزدهم، شماره 42، پاییز 1394، ص. 118- 103.

-سلطانی، ع.، (1391)، "ارزیابی میزان رضایت‌مندی مسافران از کیفیت سیستم تاکسیرانی با استفاده از مدل رگرسیون رتبه‌ای"، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات شهری، شماره دوم، بهار 91، ص. 112- 101.

-شفابخش، غ.ع.، نادرپور، ح. و راسخی، ح.ر. (1389)، "مدل‌سازی تخصیص ناوگان تاکسیرانی شهری با استفاده از شبکه‌های عصبی مصنوعی (مطالعه موردی: مشهد مقدس)"، مجله مهندسی حمل‌ونقل، سال اول، شماره سوم، بهار،
ص. 79- 67.

-صفی، م.، علیزاده، س. و روغنیان، ع.، (1393)، "ارائه یک روش ترکیبی تحلیل پوششی داده­ها و درخت تصمیم جهت سنجش کارایی واحدها (مطالعه موردی: ناوگان تاکسیرانی شهر تهران)"، پژوهشنامه حمل‌ونقل، سال یازدهم، شماره سوم، پاییز 1393، ص. 263- 253.

-  Banciu, D. D. M., and Florea, M. C. G, (2009), “Decision support system based on MADM for urban transport management, Romanian Air Traffic Services Adm”. ROMATSA, Bucharest, Romania, Vol. 2, May, pp. 128-130.

-  Chen, y, (2007), “A Highway Work Zone Design and Traffic Management Decision System”. A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirement for the degree of doctor of philosophy (civil and Environmental engineering) at the university of wisconsin-madison.

-  Ferguson, E, (2004), “Transportation Management Associations: A Reappraisal American University of Sharjah”, Journal of Public Transportation.

-  Guo, K., and Li, W, (2012), “An attitudinal-based method for constructing intuitionist fuzzy Information in hybrid MADM under uncertainty”, Information Sciences, Vol. 208, November, pp. 28-38.

-  Henry, L., Litman, T.A, (2011), “Evaluating new start transit program performance”, comparing rail and bus, Victoria Transport Policy Institute, June,
pp. 1-22.

-  Hossain.M, (2003), Shaping up of Urban Transport System of a Developing Metropolis in Absence of Proper Management Setup” the case of Dhaka, Journal of Civil Engineering.

-  Nurhadi, L., Borén, S., Ny, H, (2014), Advancing from efficiency to sustainability in Swedish medium-sized cities: an approach for recommending powertrains and energy carriers for public bus transport systems, Available online at www.sciencedirect.com, Procedia - Social and Behavioral Sciences 111, pp.1218 – 1225.

-  Oliver, P. A.,­)2008(, “City Leadership: At the Heart of the Global Challenge, GLOBAL ASIA”, Vol.3, No.3, pp.21-24.

-  Onut, S., Kara, S.S., Isik, E, (2009), “Long term supplier selection using a combined fuzzy MCDM approach: A case study for a telecommunication company”, journal homepage: www.elsevier.com/locate/eswa.

-  Otto, S, (2010), “The psychology of transport choice, Institute for Ecological Economic Research (IOW)”, March, pp.­1-4.

-  Quan, Z., HuangWeila, I., Zhang, Y, (2011), “Identifying Critical Success Factors in Emergency Management Using a Fuzzy DEMATEL Method”, Safety Science;
pp.243–252.

-  Ramik, J, (2006), “A decision system using ANP and fuzzy inputs. In 12th international conference on the foundations and applications of utility”, risk and decision theory, Roma.

-  Reyes, F., Reyes, N., Candia-Véjar, A., Bardeen, M, (2011), “The optimization of Success Probability for Software Projects Using Genetic Algorithms”, The Journal of Systems and Software; pp.775–785.

-  Tuzkaya, U.R, (2009), “Evaluating the environmental effects of transportation modes using an integrated methodology and an application”­, International Journal of Environmental Science and Technology,
Vol. 6, No. 2, January, pp. 277-290.

-  Uwe. Deichman, Somik V. Lall, Ajay. Suri, Prgys.R, (2008), “Improved Urban Management”, World Bank Policy Research Working Paper 2003, Washington.DC.

-  Weihua, Z., Huapu, L., Zhijun, G. and Qiang, L, (2005), “Study on method evaluation Bus Rapid Transit (BRT) Scheme”, Proceeding of the Eastern Asia Society for Transportation Studies, Vol. 5, pp. 390- 403.

-  Yavari, A., Javadian, A., Janmohammadi, M. and Pourheidari. S, (2011), “Assessment of effective transportation’s attributes in crisis management’s methods 5th SASTech 2011”, Khavaran Higher-Education Institute, Mashhad, Iran.