پژوهشنامه حمل و نقل

پژوهشنامه حمل و نقل

تبیین رابطه طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت با اخلاق شهروندی موتورسیکلت سواران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه علوم پایه و مهندسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
2 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
3 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران
10.22034/tri.2025.524838.3345
چکیده
موتورسیکلت‌ها به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین وسایل نقلیه در کشورهای درحال‌توسعه، به‌ویژه در کلان‌شهرها، نقش مهمی در حمل‌ونقل ایفا می‌کنند. با این حال، آمار بالای تصادفات، تخلفات ترافیکی و رفتارهای پرخطر موتورسواران نشان‌دهنده ضعف در اخلاق شهروندی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی آنان است. از سوی دیگر، طرح‌ آسان‌ گواهینامه موتورسیکلت با هدف کاهش بار اداری و افزایش دسترسی به گواهینامه اجرا می‌شوند، اما نگرانی‌هایی درباره تأثیر این طرح‌ها بر کاهش آموزش‌های ضروری و تضعیف فرهنگ ترافیک وجود دارد. هدف اصلی پژوهش تبیین رابطه طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت با اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران می‌باشد. این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از نوع روش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دریافت کنندگان گواهینامه موتورسیکلت در طرح آسان شهر تهران بود که در سال 1403 موفق به دریافت گواهینامه موتورسیکلت در طرح آسان شده‌اند می‌باشند، که حجم نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده و از پرسشنامه استاندارد اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران صالحی (1391) مطرح شده و به ‌عنوان ابزار جمع آوری داده‌ها استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون کولموگروف، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون با بهره‌گیری از نرم‌افزار آماری SPSS22 استفاده شد. بر اساس یافته‌های پژوهش و با توجه به تجزیه و تحلیل داده‌ بیشترین تأثیر طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت بر اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران به ترتیب بر مؤلفه‌ی رعایت حقوق دیگران با مقدار684/0، سپس مسؤلیت‌پذیری با مقدار 663/0، سپس نظم با مقدار 655/0، سپس حس نوع‌دوستی با مقدار 621/0 و در نهایت مؤلفه زیست‌مسالمت‌آمیز با مقدار 607/0 می باشد. طرح آسان‌ گواهینامه موتورسیکلت می‌تواند با ترکیب آموزش، نظارت هوشمند و مشوق‌های رفتاری به جای کاهش انضباط، به ارتقای اخلاق شهروندی منجر شود. کلید موفقیت، تلفیق سه‌گانه آسان‌گیری در صدور، سخت‌گیری در نظارت و فرهنگ‌سازی مستمر است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Explaining the relationship between the easy motorcycle license scheme and the civic ethics of motorcycle riders

نویسندگان English

Sajjad Amiri 1
Majid Haghshenas 2
Davod Shakibaii 3
1 Ph.D., Grad., Faculty of Command and Headquarters of Amin Faraja University of Police Sciences, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Faculty of Command and Headquarters of Amin Faraja University of Police Sciences, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Command and Headquarters of Amin Faraja University of Police Sciences, Tehran, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Motorcycles, as one of the main vehicles developing countries, especially in metropolitan areas, play important role in transportation. However, high number of accidents, traffic violations, and risky behaviors of motorcyclists indicate a weakness civic ethics and social responsibility. On the other hand, the easy motorcycle license scheme implemented aim of reducingadministrative burden increasing access to licenses, but there are concerns about the impact of these schemes on reducing essential training and weakening traffic culture. The main objective of the study is to explain the relationship between the easy motorcycle license scheme and the civic ethics of motorcyclists.study applied in terms of its purpose and is a descriptive correlational method. The statistical population included all motorcycle license recipients in the Asan program in Tehran who succeeded in obtaining a motorcycle license in the Asan program in 1403. sample size was based on simple random sampling and Salehi's standard questionnaire on civic ethics for motorcycle riders (2012) was used as a data collection tool. Kolmogorov's test, Pearson's correlation coefficient, and regression were used to analyze the data using SPSS22 statistical software. Based on research findings and data analysis, the greatest impact of easy motorcycle license scheme on civic ethics of motorcyclists is on component of respecting the rights of others with a value of 0.684, then responsibility with a value of 0.663, then order with a value of 0.655, then a sense of altruism with a value of 0.621, and finally the ecologically safe component with a value of 0.607.
The easy motorcycle license scheme can lead to the promotion of civic ethics combining education, intelligent supervision, and behavioral incentives instead of reducing discipline. key to success is the combination of the three elements of ease issuing, strictness in supervision, and continuous culture building

کلیدواژه‌ها English

Easy motorcycle license design
civic ethics
explanation
relationship
motorcyclists
-آقاجانی، نوشین و دولت­پور، الهام. (1391). بررسی نقش آموزشی تلویزیون در اصلاح رفتار ترافیکی شهروندان تهرانی. فرهنگ ارتباطات، 2(7)،34-1.
-ابراهیمی، شهرام (1387). بازدارندگی از منظر حقوقی و جرم شناسی­. نشریه کارآگاه، 2(2)،33-51.                 
-احمدی مقدم، اسماعیل (1390). انضباط ترافیکی، ضرورت­ها و پیامدهای آن. فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک، (4)71، 23-59.
-احسانپور، اسماعیل و حق­شناس، مجید (1401). بررسی عوامل موثر بر پیشگیری از تصادفات موتورسیکلت درحوزه درون شهری از دیدگاه رانندگان موتورسیکلت (­مطالعه موردی: استان گلستان). فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک.
-امیری، سجاد (1400). بررسی نقش آموزش فرهنگ ترافیک در کنترل رفتار ترافیکی موتورسیکلت سواران (مورد مطالعه شهرستان خرم­آباد ۱۳۹۹). نشریه علمی دانش انتظامی لرستان،9(35)، 164-134.
-بخارایی­، احمد، شربتیان، محمدحسن و کبیری،­ لیلا (1396). تحلیل جامعه­‌شناختی وضعیّت شهروندی فرهنگی (مطالعه موردی: شهروندان تنکابن). جامعه شناسی کاربردی، 28(2)، 216-179.
doi: 10.22108/jas.2017.22635
-حق­شناس، مجید، امیری، سجاد و سلیمی­کوچی، محمدباقر (1403). عوامل مؤثر بر رضایتمندی متقاضیان طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت ترافیک.
 doi: 10.22034/tms.2024.1277842.1269
-قدسی، علی­محمد و می­آبادی، رضا (1394). تاثیر آگاهی از قوانین و اثربخشی مجازات­های رسمی بر سطح بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی در بین جوانان شهر همدان. فصلنامه دانش انتظامی، 2(1)67-45.     
-رویانیان، محمد (1398)­. جزئیات اجرای طرح انضباط ترافیکی در پایتخت. روزنامه ایران، شماره ، 98/9 /9 4087، 23-22.
-دادبان، حسن و آقایی، سارا (1388). بازدارندگی و نقش آن در پیشگیری از جرم. فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق وعلوم سیاسی،39(125)، 148-125.
-علوی، سیدسلمان، محمدی، محمدرضا و سوری، حمید (1394). تعیین ویژگی­های شناختی رفتاری رانندگان اتوبوس و کامیون طی سوانح ترافیکی 1393-1392. مجله ارتقای ایمنی و از پیشگیری مصدومیت­ها، 3(4)،232-223.
-صالحی، علیرضا، منافی، سمیه و حیدری، خدیجه (1391). بررسی نقش شهرداری­ها در کنترل ترافیک شهری (مطالعه موردی: شهر زنجان). دانش انتظامی زنجان، 1(3)، 124-1.  
-میرزایی­مقدم، مرتضی (1389). ارزیابی ­تأثیرشدت­ و  قطعیت­ کیفرها در پیشگیری از جرم. فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، 5(16)،196-173.
-ملکی، رضا (1391). بررسی میزان اثربخشی اقدامات آموزشی و قوانین بازدارنده بر رفتار ترافیکی رانندگان موتورسیکلت در تهران.
-Teimouri S, Kavousy E, Ghayoomi A. (2021). Presenting a model for cultural citizenship development in the metropolis of Tehran. Sociological Cultural Studies; 12(1): 27-72.
doi: 10.30465/scs.2021.22574.1928
 -Emiogun, EF, San,­ DA, Soyemi, SS, Faduyile, FA Obafunwa, JO (2022). The trend of motorcycle accident mortality in Lagos: Consequences of changing government policy   doi.org/10.1177/00258024221082341
 -Nadimi, N., Mansourifar, F., Shamsadini Lori, H., & Soltaninejad, M, (2021), Analyzing traffic violations among motorcyclists using structural equation modeling. International Journal of Injury Control and Safety Promotion, 1-14.
doi.org/10.1080/17457300.2021.1942922
 -Semnani M.M, Davazadah Emami H. Sadeghi Deh Cheshmeh M. (2021). Investigating the effective factors and consequences of the cultural citizen model and its validation. Journal of Educational Administration Research Quarterly; 12(48): 97-122.
 -Näätänen, R.; Summala, H. (2014). Road-User Behavior and Traffic Accidents. Amsterdam. Netherlands: North Holland. Parker, D.; Reason, J.T.; Manstead, A.S.R.; Stradling, S.G. (2008). Driving errors, driving violations and accident involvement. Ergonomics, 38,1036-1048.