مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 22 2 2025 06 22 Analysis of Factors Affecting the Severity of Motorcycle-Related Accidents in the Suburban Roads of Zanjan Province تحلیل عوامل مؤثر بر شدت تصادفات مرتبط با موتورسیکلت در معابر برون‌شهری استان زنجان 519 532 208838 10.22034/tri.2024.460863.3250 FA علی توکلی کاشانی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران و مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل‌ونقل جاده‌ای، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران 0000-0001-5442-0543 محمد نجف پور درو داﻧﺸﺠﻮی دکتری، داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان، دانشگاه علم‌ و صنعت ایران، تهران، اﻳﺮان 0009-0000-1856-2480 غلامرضا کرمی دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد زنجان، زنجان، ایران اعظم محمدی دانش آموخته کارشناسی، دانشکده عمران، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Journal Article 2024 06 09 Traffic fatalities are recognized as the leading cause of death among young individuals under the age of 29 globally. In 2022, 48 percent of traffic fatalities in Iran involved vulnerable road users, highlighting the importance of focusing on these road users. This study utilizes data from the Road and Transportation Department of Zanjan Province to investigate the factors influencing the severity of motorcycle-related accidents on rural roads in Zanjan Province. Given the ordinal nature of accident severity—classified as property damage, injury, and fatality—ordered logit and probit regression models were employed for modeling, with the ordered logit regression model showing a better fit to the data. The most significant factors affecting accident severity were identified as speed limit, type of collision, type of road, presence of road shoulders, topography, inadequate lighting conditions, occurrence of accidents in curves, road slipperiness, and the time (season) of occurrence. Recommendations from this study for reducing the severity of motorcycle-related accidents include reducing speed limits, implementing safety measures at specific points and roads such as curves and secondary roads, and enhancing user skills and training. These measures are suggested for policymakers in this field to consider. تلفات ترافیکی به‌عنوان اولین عامل مرگ جوانان زیر 29 سال در سطح جهان شناخته می‌شود. سهم 48 درصدی کاربران آسیب‌پذیر از تلفات ترافیکی ایران در سال 1401 نشان‌گر اهمیت توجه به این کاربران راه است. در این پژوهش با استفاده داده‌های پایگاه داده‌ای اداره راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان زنجان به بررسی عوامل مؤثر در شدت تصادفات مرتبط با موتورسیکلت در معابر برون‌شهری استان زنجان پرداخته شد. باتوجه‌به ماهیت ترتیبی عامل شدت تصادفات یعنی تصادفات خسارتی، جرحی و فوتی از مدل‌های آماری رگرسیون لاجیت و پروبیت ترتیبی برای مدل‌سازی استفاده شد که مدل رگرسیون لاجیت ترتیبی برازش بهتری بر روی داده‌ها از خود نشان داد. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شدت تصادفات؛ سرعت مجاز، نوع برخورد، نوع راه، وجود شانه راه، وضعیت توپوگرافی منطقه، وضعیت روشنایی نامناسب، رخ دادن تصادف در پیچ، لغزندگی راه و زمان (فصل) وقوع تصادف شناسایی شد. اقداماتی مانند کاهش سرعت مجاز، هدایت اقدامات ایمن‌سازی بر نقاط و معابر خاصی مانند پیچ‌ها و راه‌های فرعی و همچنین افزایش مهارت و آموزش به کابران از جمله موارد توصیه شده در این پژوهش برای کاهش شدت تصادفات مرتبط با موتورسیکلت است که می‌تواند مورد توجه سیاست‌گذاران این حوزه قرار بگیرد. https://www.trijournal.ir/article_208838_0ba1b27651988153678b9166db7e442b.pdf