مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Spatial Autocorrelation Analysis of Traffic Accidents Based on Their Severity )Case Study: Qazvin( تجزیه ‌و تحلیل خودهمبستگی مکانی تصادفات بر اساس شدت آن‌ها (مطالعه موردی: شهر قزوین) 19 34 228325 10.22034/tri.2025.535878.3360 FA محمدرضا کمالی نژاد دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0009-0001-4322-4341 امیرعباس رصافی استاد، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0000-0002-3419-0194 حمید میرزاحسین دانشیار، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0000-0003-1615-9553 مهدی رفعتی فرد استادیار، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران Journal Article 2025 07 20 Transportation, as one of the key infrastructures of urban development, plays a significant role in urban economy, politics, and society. At the same time, traffic accidents, as one of the main challenges and issues of this system, have widespread consequences in these areas. Identifying and analyzing them is a fundamental step toward reducing accidents and improving road safety. The analysis of spatial patterns of traffic accidents, as one of the major challenges in urban management and transportation planning, plays a decisive role in identifying critical hotspots and prioritizing safety measures. In this study, using advanced spatial analysis methods, the spatial distribution pattern of traffic accidents in Qazvin from 2015 to 2017 was examined. The methods used include the Average Nearest Neighbor Distance (ANND) to measure the clustering or dispersion of points, as well as global and local Moran’s I analysis to identify spatial autocorrelation and accident clustering. The results of the ANND analysis indicate that accidents in Qazvin are not randomly distributed and exhibit a strong tendency to form spatial clusters. The global Moran’s index was positive and significant during the study years, indicating the presence of spatial autocorrelation and the clustering of high-risk points. Additionally, local Moran’s analysis, by mapping clustering and significance, more precisely identified critical (HH) and safe (LL) zones. This study not only provides a comprehensive understanding of the spatial patterns of traffic accidents in Qazvin but also serves as a practical tool for urban policymakers and planners to reduce accidents and improve road safety. Identifying high-risk clusters and examining their annual changes can lead to the design of targeted solutions and the evaluation of the effectiveness of past measures. تصادفات به دلیل تأثیر مهمی که بر اقتصاد، سیاست و اجتماع شهری ایفا می‌کنند، به عنوان یکی از چالش‌ها و مسائل اصلی سیستم حمل‌ونقل، نتایج گسترده‌ای را در این زمینه‌ها به دنبال دارند. شناسایی و تحلیل عوامل تأثیرگذار گامی اساسی در راستای کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی راه‌ها محسوب می‌شود. تحلیل الگوهای مکانی تصادفات به عنوان یکی از چالش‌های مهم در مدیریت شهری و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، نقش تعیین‌کننده‌ای در شناسایی نقاط بحرانی و اولویت‌بندی اقدامات ایمنی دارد. در این پژوهش، با بهره‌گیری از روش‌های پیشرفته تحلیل مکانی، الگوی توزیع مکانی تصادفات در شهر قزوین طی سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ مورد بررسی قرار گرفته است. روش‌های مورد استفاده شامل میانگین فاصله نزدیک‌ترین همسایه برای سنجش تجمع یا پراکندگی نقاط، و تحلیل موران جهانی و محلی برای شناسایی خودهمبستگی مکانی و خوشه‌بندی تصادفات است. نتایج حاصل از تحلیل ANND نشان می‌دهد که تصادفات در شهر قزوین به‌صورت تصادفی توزیع نشده‌اند و تمایل قوی به تشکیل خوشه‌های مکانی دارند. شاخص موران جهانی در سال‌های مورد مطالعه مثبت و معنادار بود که نشانگر وجود خودهمبستگی مکانی و تجمع نقاط پرخطر است. همچنین، تحلیل موران محلی با ترسیم نقشه‌های خوشه‌بندی و معنی‌داری، نواحی بحرانی (HH) و ایمن (LL) را به‌صورت دقیق‌تری مشخص کرد. این پژوهش می‌کوشد درک جامعی از الگوهای مکانی تصادفات در شهر قزوین ارائه داده، و به عنوان ابزاری کاربردی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان شهری در جهت کاهش تصادفات و بهبود ایمنی معابر به‌حساب می‌آیند. شناسایی خوشه‌های پرخطر و بررسی تغییرات سالانه آن‌ها می‌تواند به طراحی راهکارهای هدفمند و ارزیابی اثربخشی اقدامات گذشته منجر شود.

https://www.trijournal.ir/article_228325_62e27e36f56ed30c93d0740748836d06.pdf