مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Prioritizing solutions to make camels safe to cross roads اولویت‌بندی راهکارهای ایمن‌سازی عبور عرضی شتر از جاده ها 193 208 236104 10.22034/tri.2025.564988.3415 FA علی اصغر گهرپور گروه عمران، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران فرشید توان دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، دانشگاه آزاد واحد جنوب، تهران، ایران علی قبا دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، موسسه آموزش عالی جیرفت، جیرفت، ایران امیر بهادر عظیمی دانشجو دکترا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 12 09 Traffic accidents caused by motor vehicles colliding with wildlife are a global phenomenon. These accidents often involve different animal species, including reindeer, deer, kangaroos, and camels. Compared to other types of animal collisions with vehicles, camel accidents are particularly dangerous due to the heavy weight, high center of gravity, and the size and height of the camel. Safeguarding traffic from the dangers of collisions with camels encompasses a wide range of solutions, including road safety, animal detection, warning drivers, and so on. This study has attempted to prioritize various safety solutions to provide safe sections for camels to cross the road based on the behavioral characteristics of this animal. This study, while examining and introducing these measures in different areas, analyzes the most appropriate ones in relation to the country's conditions in terms of geography, natural resources, environment, livestock facilities, and road and traffic characteristics, using research methods. Therefore, in the analytical process of this research, road safety options and the target user (camel animal) are analyzed based on the criteria and indicators defined by inferential research methods based on the MDMA multi-criteria analysis method of fuzzy TOPSIS. From the results of this research, it is estimated that among the road and non-road solutions presented, the option of using traffic control equipment, using traffic lights to control camel crossing, and lighting camel collision points are the proposed priorities for making suburban routes safe based on four types of economic, traffic, technical, and environmental criteria. تصادفات رانندگی ناشی از برخورد وسایل نقلیه موتوری با حیات وحش یک پدیده جهانی است. این حوادث اغلب گونه‌های مختلف جانوری از جمله گوزن شمالی، آهو، کانگورو و شتر را درگیر می‌کند. در مقایسه با انواع دیگر برخوردهای حیوانات با وسایل نقلیه، تصادفات شتر به دلیل وزن زیاد، نقطه ثقل بالا و اندازه و ارتفاع شتر به طور ویژه خطرناک هستند. ایمن‌سازی ترافیک از خطرات برخورد با شتر طیف وسیعی از انواع راهکارها را در بر می‌گیرد که شامل ایمن‌سازی جاده‌ای، آشکارسازی حیوانات، هشداردهی به رانندگان و ... می‌شود. این پژوهش سعی کرده است برمبنای خصوصیات رفتاری این حیوان راهکارهای مختلف ایمن سازی را برای فراهم کردن مقاطعی ایمن برای عبور شتر از عرض جاده اولویت‌بندی کند. در این پژوهش ضمن بررسی و معرفی این اقدامات در حوزه‌های مختلف مناسب‌ترین آن‌ها را به نسبت شرایط کشور در حوزه‌های جغرافیایی، منابع طبیعی، محیط زیست، امکانات دامپروری و ویژگی‌های جاده‌ای و ترافیکی با بهره‌گیری از روش‌های پژوهشی مورد تحلیل قرار می‌دهد. از این رو درفرآیند تحلیلی این پژوهش گزینه‌های ایمن‌سازی جاده‌ای و کاربر هدف (حیوان شتر) بر اساس معیارها و شاخص‌های تعریف شده به وسیله شیوه‌های پژوهشی استنباطی بر اساس روش تحلیل چند معیاره MDMA از نوع تاپسیس فازی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. از نتایج این تحقیق اینگونه برآورد می‌شود که از بین راهکارهای جاده‌ای و غیرجاده‌ای ارائه شده گزینه استفاده از تجهیزات کنترل ترافیک، استفاده از ساربان برای کنترل عبور عرضی شتر و روشن‌سازی نقاط برخورد با شتر به ترتیب اولویت‌های پیشنهادی برای ایمن‌سازی مسیرهای برون شهری بر اساس چهار نوع معیار اقتصادی، ترافیکی، فنی و محیط زیستی هستند. https://www.trijournal.ir/article_236104_e5507d00f912a1a1772191fb53961197.pdf