مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 The impact of transportation sector trends on the macroeconomic sectors تاثیر روند تغییرات بخش حمل و نقل بر بخش های اقتصادی کلان 1 14 237362 10.22034/tri.2025.549359.3383 FA علی ادریسی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0000-0001-9231-8371 علیرضا یوسفی شاتوری دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Journal Article 2025 09 26 This policy-oriented article examines the impact of transportation-infrastructure development on Iran’s key macroeconomic variables during the period 2001–2023 (1380–1402 in the Iranian calendar). The composite transportation index covers the road, rail, maritime, and air sectors, while the economic variables include non-oil GDP, unemployment rate, inflation, exchange rate, money supply, and the overall stock-market index. The research methodology combines Ordinary Least Squares (OLS) regression, the Granger causality test, and the Engle–Granger cointegration test, using annually collected data. Findings show that transportation development significantly boosts economic growth (non-oil GDP), reduces unemployment, and helps moderate inflation. These results highlight transportation-infrastructure investment as a key driver of production growth and job creation. The outcomes are practical for policymakers in civil engineering, transportation, and urban development. Coordinated improvements across road, rail, maritime, <br>and air transport can also contribute to relative exchange-rate stability and liquidity control. The study recommends prioritizing transportation projects and enhancing efficiency to harness the sector’s potential for sustainable economic growth, improved social welfare, reduced unemployment, and greater macroeconomic stability. این مقاله با رویکرد سیاست‌محور به بررسی تأثیر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران در دوره زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ می‌پردازد. شاخص ترکیبی حمل‌ونقل شامل بخش‌های جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی و متغیرهای اقتصادی کلیدی چون تولید ناخالص داخلی غیرنفتی، نرخ بیکاری، تورم، نرخ ارز، حجم نقدینگی و شاخص کل بورس مدنظر قرار گرفته‌اند. روش پژوهش ترکیبی از رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) ، آزمون علیت گرنجر و آزمون هم‌انباشتگی انگل-گرنجر است. داده‌های این پژوهش به صورت سالانه جمع‌آوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که توسعه حمل‌ونقل به طور معناداری رشد اقتصادی (تولید ناخالص داخلی غیرنفتی) را افزایش می‌دهد، نرخ بیکاری را کاهش می‌دهد و به کنترل نسبی تورم کمک می‌کند. این نتایج تأکید می‌کنند که سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل یک محرک کلیدی برای رشد تولید و اشتغال است. نتایج به‌دست‌آمده برای سیاستگذاران حوزه عمران، حمل‌ونقل و توسعه شهری کاربردی است. همچنین، بهبود هماهنگ حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی می‌تواند به ثبات نسبی نرخ ارز و کنترل نقدینگی در اقتصاد کمک کند. پیشنهاد می‌شود با اولویت‌بندی پروژه‌های حمل‌ونقل و ارتقای بهره‌وری، از ظرفیت توسعه حمل‌ونقل در جهت دستیابی به رشد اقتصادی پایدار، ارتقای رفاه اجتماعی، کاهش بیکاری و ثبات متغیرهای کلان استفاده شود. https://www.trijournal.ir/article_237362_e58dfc340c00b3f3431f37107037c2a9.pdf