مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Indicators for Evaluation and Optimization of Cargo Transit in Air Transportation شاخص های ارزیابی و بهینه سازی ترانزیت باری در حمل و نقل هوایی 581 588 242678 10.22034/tri.2026.562012.3408 FA سعادت خیر اله پور میری دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده عمران و منابع زمین‌، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران 0009-0003-9477-2748 سید محمد سادات حسینی استادیار‌، دانشگاه امام حسن مجتبی (ع)، تهران، ایران Journal Article 2025 11 24 This study investigates the current status and identifies the key challenges of air cargo transit in Iran, with a specific focus on Imam Khomeini International Airport. The research further examines strategies for improving and developing this sector under the constraints imposed by international sanctions and within the increasingly competitive global environment. The main objective of the study is to identify and evaluate the critical factors influencing the enhancement of Iran’s air cargo transit performance. Methodologically, the research is applied in nature and employs a combined approach based on both library studies and field data collection. Field data were obtained from two statistical populations, including 150 cargo owners and 15 experts and professionals in the aviation industry. Data analysis was conducted using statistical techniques in SPSS, alongside multi-criteria decision-making methods, namely the Analytic Hierarchy Process (AHP) and the Fuzzy Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (Fuzzy TOPSIS).The findings indicate that the development of air cargo transit infrastructure (weight = 0.4412), efficient and strategic management (weight = 0.2901), and strengthened international aviation relations (weight = 0.2686) are the most influential factors contributing to the improvement of Iran’s air cargo transit performance. These results highlight the necessity of adopting a systematic and integrated approach to infrastructure development, managerial optimization, and international cooperation in order to enhance the competitiveness and operational effectiveness of the country’s air cargo transit system. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت کنونی و شناسایی چالش‌های ترانزیت باری هوایی ایران، با تمرکز بر فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، انجام شده است. همچنین راهکارهای بهبود و توسعه این بخش در شرایط محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بین‌المللی مورد تحلیل قرار گرفته است. از نظر ماهیت، پژوهش کاربردی و از حیث روش گردآوری داده‌ها، ترکیبی از مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی است. داده‌ها از دو جامعه آماری شامل ۱۵۰ نفر از صاحبان کالا و ۱۵ نفر از خبرگان صنعت هوایی جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره AHP و تاپسیس فازی تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد توسعه زیرساخت‌های ترانزیت باری هوایی (وزن 0.4412)، مدیریت کارآمد و استراتژیک (0.2901) و روابط بین‌المللی هوایی (0.2686) مهم‌ترین عوامل مؤثر در بهبود عملکرد صنعت هوایی کشور هستند. بر این اساس، ارتقای زیرساخت‌ها و مدیریت و گسترش تعاملات بین‌المللی می‌تواند موجب افزایش بهره‌وری و جایگاه ایران در شبکه ترانزیت هوایی منطقه‌ای و جهانی شود.

https://www.trijournal.ir/article_242678_5ebfdd0a965976f23a25d9b3719d5bcd.pdf