مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Statistical Comparison of Two Approaches—Mobile Patrol and Checkpoint Control—in Detecting Overloading Violations (A Case Study of Intercity Roads in Isfahan Province) مقایسه آماری دو رویکرد گشت سیار و کنترل پاسگاهی در کشف تخلف اضافه‌بار (مطالعه موردی معابر برون شهری استان اصفهان) 125 140 242690 10.22034/tri.2026.571364.3433 FA علی توکلی کاشانی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0001-5442-0543 محمد نجف پور درو دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0009-0000-1856-2480 پریسا ساربان نژاد دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران معید ذهبیون رئیس اداره ایمنی و ترافیک، اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای اصفهان، اصفهان‌، ایران Journal Article 2026 01 07 deterioration, higher maintenance costs, and reduced safety on road networks. Selecting an appropriate detection and enforcement strategy therefore plays a decisive role in the effectiveness of control measures. This study statistically compares the performance of two enforcement approaches, namely fixed roadside inspection using stationary stations and mobile patrol weighing, in detecting overloading violations. The analysis focuses on a case study of road corridors in Isfahan Province, Iran, and proposes policy recommendations to improve the allocation of monitoring resources. Records of overloading penalties from 15 roadside stations for the years 2020–2025 (1399–1404) and data from a mobile weighbridge program for the years 2020–2024 (1399–1403) were collected. To ensure a fair comparison, ten matched and comparable corridors were selected for the two methods, and the number of citations issued per day was calculated as the primary performance indicator. Descriptive results showed that, across all matched corridors, the daily detection rate under mobile patrols was higher than that of fixed roadside inspections. The mean daily detection was estimated at 2.19 for fixed roadside control and 7.32 for mobile patrols. Even the minimum detection rate of the mobile approach exceeded the maximum rate observed for the fixed approach. Statistical tests and paired comparisons also confirmed the superiority of mobile patrols as statistically significant. Based on these findings, increasing the share of mobile patrol weighing within the enforcement system is recommended to improve monitoring performance, curb overloading violations, and reduce the resulting network-level damages. تخلف اضافه‌بار ناوگان باری یکی از عوامل اصلی تشدید تخریب روسازی، افزایش هزینه‌های نگهداری و کاهش ایمنی شبکه راه‌ها است و انتخاب راهبرد مناسب کشف و اعمال قانون، نقش تعیین‌کننده‌ای در اثربخشی کنترل‌ها دارد. هدف این پژوهش، مقایسه آماری عملکرد دو رویکرد کنترل پاسگاهی با ایستگاه ثابت و گشت سیار در کشف تخلف اضافه‌بار با تمرکز بر مطالعه موردی معابر استان اصفهان و ارائه پیشنهادهای سیاستی برای بهبود تخصیص منابع نظارتی است. بدین منظور، داده‌های ثبت جرایم اضافه‌بار در ۱۵ پاسگاه طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ و داده‌های طرح باسکول سیار طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ گردآوری شد. برای مقایسه منصفانه، ۱۰ محور متناظر و متناسب برای این دو روش تعیین و شاخص تعداد جریمه در روز به‌عنوان معیار اصلی عملکرد محاسبه گردید. نتایج توصیفی نشان داد در تمامی محورهای متناظر، نرخ کشف روزانه در گشت سیار بیش از کنترل پاسگاهی است، به‌طوری که میانگین کشف تخلف روزانه در روش کنترل پاسگاهی 2/19 و در گشت سیار 7/32 برآورد شد و حتی کمینه گشت سیار از بیشینه روش کنترل پاسگاهی فراتر بود. آزمون‌های آماری و مقایسه زوجی نیز برتری گشت سیار را به صورت معنی‌دار تأیید کرد. با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر، حرکت به سمت افزایش سهم گشت‌های سیار در نظام نظارت جهت بهبود شاخص‌های کنترلی جهت مقابله با تخلف اضافه بار و کاهش آسیب‌های ناشی از آن در سطح شبکه توصیه ‌می‌شود. https://www.trijournal.ir/article_242690_f3360d1838bfe1f252d177a37199a409.pdf