مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Analysis and evaluation of the direct economic costs of driving at an illegal speed compared to the permitted speed (Case study: Tehran-Qom Freeway) تحلیل و ارزیابی هزینه‌های مستقیم اقتصادی رانندگی با سرعت غیرمجاز در مقایسه با سرعت مجاز(مطالعه موردی: آزادراه تهران-قم) 277 292 244511 10.22034/tri.2026.576232.3442 FA شهاب حسن پور استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه آیت االله بروجردی، بروجرد، ایران 0000-0002-3144-5462 علی مومنی یزدی دانشجوی دکتری، مدیریت ایمنی ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران فریبا شایگان استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران سید تیمور حسینی دانشیار، مدیریت راهبردی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران Journal Article 2026 02 16 This paper provides a comparative analysis of the direct economic costs of speeding versus speeding, specifically on the freeway network. Focusing on four key indicators: fuel consumption, vehicle depreciation, traffic fines, and air pollution costs, this study shows that choosing to exceed the speed limit on freeways is a very costly decision for drivers. Using a descriptive-analytical research method and examining technical and economic data related to freeways, the results clearly indicate that driving at a speed limit of 120 km/h compared to higher speeds (e.g., 150 km/h) results in significant savings in fuel costs, pollution, depreciation of sensitive vehicle parts, and heavy fines, amounting to more than 2,800,000 Tomans. The paper concludes that even on freeways where high speeds are possible, exceeding the 120 km/h speed limit is not economically viable and driving within the law is in the best interests of the household economy.As a result, a proper economic assessment can be made regarding illegal speeds. این مقاله به تحلیل مقایسه‌ای هزینه‌های مستقیم اقتصادی ناشی از رانندگی با سرعت غیرمجاز در مقابل سرعت مجاز، به طور خاص در شبکه آزادراهی می‌پردازد. با تمرکز بر چهار شاخص کلیدی مصرف سوخت، استهلاک خودرو، هزینه جریمه‌های تخلفات رانندگی و هزینه‌های ناشی از آلودگی هوا، این پژوهش نشان می‌دهد که انتخاب سرعت غیرمجاز در آزادراه‌ها، تصمیمی به شدت پرهزینه برای راننده است. با بهره‌گیری از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بررسی داده‌های فنی و اقتصادی مربوط به آزادراه‌ها، نتایج به وضوح حاکی از آن است که رانندگی با سرعت مجاز ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت در مقایسه با سرعت‌های بالاتر (مثلاً ۱۵۰ کیلومتر بر ساعت)، منجر به صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه های‌ سوخت، آلودگی، استهلاک قطعات حساس خودرو و جریمه‌های سنگین، به مبلغی بیش از 2800000 تومان می‌شود. این مقاله نتیجه می‌گیرد که حتی در بستر آزادراه که امکان سرعت بالا فراهم است، تخطی از حد مجاز ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت از نظر اقتصادی به‌صرفه نیست و رانندگی در چارچوب قانون، به نفع اقتصاد خانوار است. در نتیجه می توان به ارزیابی اقتصادی مناسبی در خصوص سرعت های غیر مجاز رسید. https://www.trijournal.ir/article_244511_d0014d7caa915f23724f6894dab2cc37.pdf