مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 1 2026 03 21 Providing a Framework for Identifying and Ranking the Drivers to Gain Competitive Advantage in Bulk Ports for Importing Bulk Products in Iran ارائه چارچوبی برای شناسایی و رتبه‌بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای در ایران 357 374 70545 FA ابوالفضل شاه آبادی استاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران ساناز رحمانی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران مهدی جعفری استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری‌، دانشگاه غیر انتفاعی طلوع مهر، قم، ایران محمدرضا فلاح دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س) قم، ایران 0000-0003-2889-8492 Journal Article 2017 06 29 Iranian ports, especially those located at south, are primary centers of trade between Iran and the world. In recent years, these ports have played an increasingly critical role in national economy. The aim of this research is presentation a framework to investigate the drivers affecting selection of the best bulk terminal as the destination of Iranian and also determination of the importance of these factors to prioritize bulk terminals. The present study develops a multi-criteria decision-making model for identification and prioritization of factors affecting selection of a port as destination port by importers of bulk cargoes. Attitude of this research is quantitative and purpose of this research is applied and in terms of method is descriptive-survey. The methodology of present survey included two steps. First, presentation a framework for identifying and ranking the drivers of gaining the competitive advantage in bulk ports for importing bulk products. Second, drivers affecting selection of port and their rating were identified and ranking of studied ports were done. For first step, background of the research and opinion of the experts and DEMATEL method and hierarchical analysis was used for second step. Among the bulk importers 20 experts were selected using purposive sampling method to answer the questions. Considering experts’ comments and their processing through DEMATEL techniques, one could suggest that the f drivers of unloading rate, entry of port, and skilled labor force were the most significant drivers to gain competitive advantage in bulk ports. This is while customs formalities were suggested to be the least significant driver from their viewpoint. According to the results of the research, structural, context and content drivers are the appropriate framework for assessing the identification and ranking the drivers to gain competitive advantage in bulk ports for importing bulk products in Iran. هدف تحقیق حاضر ارائه چارچوبی برای بررسی پیشایندهایی که در انتخاب بهترین بندر فله‌ای به عنوان مقصد واردکنندگان ایرانی موثر است و همچنین تعیین اهمیت این عوامل جهت اولویت بندی بنادر فله‌ای است. به بیان دیگر این پژوهش یک مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره جهت شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای مؤثر بر انتخاب یک بندر به عنوان بندر مقصد توسط واردکنندگان فله‌ای ارائه می‌دهد. رویکرد پژوهش حاضر کمی بوده و از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی است. روش تحقیق پژوهش شامل دو قسمت مجزا است. در قسمت اول، ارائه چارچوب برای شناسایی و رتبه بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای و در قسمت دوم، ضمن شناسایی پیشایندهای موثر بر انتخاب بندر و رتبه‌بندی آن‌ها به رتبه‌بندی بنادر مورد مطالعه پرداخته می‌شود. برای گام نخست از پیشینه تحقیق و نظر خبرگان و برای گام دوم از روش دیمتل و تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. از میان واردکنندگان فله‌ای 20 خبره به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیده‌اند تا به پرسش‌ها پاسخ دهند. با توجه به نظرات دریافت شده از خبرگان، و پردازش آن‌ها با تکنیک دیماتل، مشخص گردید عوامل نرخ تخلیه، ورودی بندر و نیروی انسانی ماهر، به ترتیب مهم‌ترین پیشایندها و تشریفات گمرکی به عنوان کم اهمیت‌ترین پیشایند کسب مزیت رقابتی بنادر فله ای است. با توجه به نتایج تحقیق، عوامل ساختاری، زمینه ای و محتوایی چارچوب مناسبی برای بررسی شناسایی و رتبه بندی پیشایندهای کسب مزیت رقابتی بنادر در واردات محصولات فله ای هستند. https://www.trijournal.ir/article_70545_8519ece468079a1574ce4f50b19253d8.pdf