مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 The impact of transportation sector trends on the macroeconomic sectors تاثیر روند تغییرات بخش حمل و نقل بر بخش های اقتصادی کلان 1 14 237362 10.22034/tri.2025.549359.3383 FA علی ادریسی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0000-0001-9231-8371 علیرضا یوسفی شاتوری دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Journal Article 2025 09 26 This policy-oriented article examines the impact of transportation-infrastructure development on Iran’s key macroeconomic variables during the period 2001–2023 (1380–1402 in the Iranian calendar). The composite transportation index covers the road, rail, maritime, and air sectors, while the economic variables include non-oil GDP, unemployment rate, inflation, exchange rate, money supply, and the overall stock-market index. The research methodology combines Ordinary Least Squares (OLS) regression, the Granger causality test, and the Engle–Granger cointegration test, using annually collected data. Findings show that transportation development significantly boosts economic growth (non-oil GDP), reduces unemployment, and helps moderate inflation. These results highlight transportation-infrastructure investment as a key driver of production growth and job creation. The outcomes are practical for policymakers in civil engineering, transportation, and urban development. Coordinated improvements across road, rail, maritime, <br>and air transport can also contribute to relative exchange-rate stability and liquidity control. The study recommends prioritizing transportation projects and enhancing efficiency to harness the sector’s potential for sustainable economic growth, improved social welfare, reduced unemployment, and greater macroeconomic stability. این مقاله با رویکرد سیاست‌محور به بررسی تأثیر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران در دوره زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ می‌پردازد. شاخص ترکیبی حمل‌ونقل شامل بخش‌های جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی و متغیرهای اقتصادی کلیدی چون تولید ناخالص داخلی غیرنفتی، نرخ بیکاری، تورم، نرخ ارز، حجم نقدینگی و شاخص کل بورس مدنظر قرار گرفته‌اند. روش پژوهش ترکیبی از رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) ، آزمون علیت گرنجر و آزمون هم‌انباشتگی انگل-گرنجر است. داده‌های این پژوهش به صورت سالانه جمع‌آوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که توسعه حمل‌ونقل به طور معناداری رشد اقتصادی (تولید ناخالص داخلی غیرنفتی) را افزایش می‌دهد، نرخ بیکاری را کاهش می‌دهد و به کنترل نسبی تورم کمک می‌کند. این نتایج تأکید می‌کنند که سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل یک محرک کلیدی برای رشد تولید و اشتغال است. نتایج به‌دست‌آمده برای سیاستگذاران حوزه عمران، حمل‌ونقل و توسعه شهری کاربردی است. همچنین، بهبود هماهنگ حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی می‌تواند به ثبات نسبی نرخ ارز و کنترل نقدینگی در اقتصاد کمک کند. پیشنهاد می‌شود با اولویت‌بندی پروژه‌های حمل‌ونقل و ارتقای بهره‌وری، از ظرفیت توسعه حمل‌ونقل در جهت دستیابی به رشد اقتصادی پایدار، ارتقای رفاه اجتماعی، کاهش بیکاری و ثبات متغیرهای کلان استفاده شود. حمل‌ونقل اقتصاد کلان رگرسیون OLS آزمون علیت گرنجر هم‌انباشتگی انگل-گرنجر https://www.trijournal.ir/article_237362_e58dfc340c00b3f3431f37107037c2a9.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Developing a nonlinear programming model for scheduling and routing of transportation systems مدل برنامه‌ریزی غیرخطی برای زمان‌بندی و مسیریابی سیستم‌های حمل و نقل 15 34 186012 10.22034/tri.2023.409583.3178 FA شهریار افندی زاده استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0001-5137-3673 اشکان صفری دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران حمید بیگدلی راد دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2023 08 01 The vehicle routing problem is one of the most important optimization problems. Routing issues refer to a set of issues in which a number of concentrated vehicles are stationed at one or more bars and must visit a set of customers, each of whom has a certain demand, and provide services. The purpose of this study is to provide a routing and scheduling model of the transportation system for long routes. For this purpose, after studying the sources and references related to the design of integrated distribution systems, the investigated problem was modeled in the form of mixed integer nonlinear programming considering the limitations and assumptions. After the exact solution of the model, and due to the problem being NP-hard, two meta-heuristic algorithms of harmony search and refrigeration simulation algorithm were used to solve the problem in large dimensions. It should be noted that the four criteria of cost, carbon dioxide gas emission, start-up time and level were evaluated, and the results indicated the high performance of the refrigeration simulation algorithm compared to the search for harmony. Specifically, to solve the model in large dimensions, it was found that the refrigeration simulation algorithm with a 2% improvement compared to the harmony search algorithm has reduced the costs of the chain. On the other hand, in the cargo transfer time, the refrigeration simulation algorithm has transferred the products between the factory and the customer with an average time of 90.227 minutes compared to the Harmony search algorithm by 2%. مسأله مسیریابی وسیله نقلیه، جزء مهم‌ترین مسائل بهینه‌سازی شناخته شده است. مسائل مربوط به مسیریابی، به مجموعه‌ای از مسائل اطلاق می‌شود که در آن تعدادی خودرو متمرکز در یک یا چندانبار مستقر بوده و باید به مجموعه‌ای از مشتریان که هر یک دارای تقاضای معینی هستند، مراجعه کرده و خدماتی را ارائه نمایند. هدف از مطالعۀ حاضر، ارائه یک مدل مسیریابی و زمان بندی سیستم حمل و نقل برای مسیرهای طولانی است. بدین منظور پس از مطالعه‌ی منابع و مراجع مرتبط با طراحی سیستم‌های توزیع یکپارچه، مسأله ی مورد بررسی با در نظر گرفتن محدودیت‌ها و مفروضات تعیین شده به صورت برنامه ریزی غیر خطی عدد صحیح آمیخته (MINLP) مدل سازی گردید. پس از حل دقیق مدل، و به دلیل NP-Hard بودن مساله از دو الگوریتم فراابتکاری جستوجوی هارمونی و الگوریتم شبیه سازی تبرید برای حل مساله در ابعاد بزرگ استفاده گردید. لازم به ذکر است که چهار معیار هزینه، میزان انتشار گاز دی اکسید کربن، زمان راه اندازی و سطح ارزیابی شد که نتایج حاکی از عملکرد بالای الگوریتم شبیه سازی تبرید نسبت به جستجوی هارمونی بوده است. بطور خاص، برای حل مدل در ابعاد بزرگ مشخص شد که الگوریتم شبیه سازی تبرید با بهبودی 2درصد نسبت به الگوریتم جستوجوی هارمونی سبب کاهش هزینه‌های بیشتر زنجیره شده است. از طرف دیگر در زمان انتقال محموله، الگوریتم شبیه سازی تبرید نیز با متوسط زمان 90.227 دقیقه نسبت به الگوریتم جستوجوی هارمونی به میزان 2 درصد با زمان کمتری محصولات بین کارخانه و مشتری را منتقل داده است. " زنجیره تأمین" مساله مسیریابی وسایل نقلیه (VRP)" ،" انتشار الاینده" ، " الگوریتم جستوجوی هارمونی" https://www.trijournal.ir/article_186012_7b380e6c4bc386fad5262f31445f4af9.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Investigating the Factors Affecting Urban Crash Severity through an Integrated Statistical and Legal Perspective in the Post-COVID Era (Case Study: Urmia) بررسی عوامل مؤثر بر شدت تصادفات شهری با تلفیق تحلیل آماری و ملاحظات حقوقی در دوره پساکرونا (مطالعه موردی: ارومیه) 35 54 243068 10.22034/tri.2026.577690.3445 FA امیرحسین جشنیان گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سحر میرمصطفی گروه حقوق وعلوم سیاسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران محمد امین ابراهیم زاده گروه عمران برنامه ریزی حمل و نقل، دانشکده فنی‌ومهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0002-3309-2314 علی عبدی کردانی استاد، گروه عمران برنامه ریزی حمل و نقل، دانشکده فنی‌ومهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0003-3175-2566 Journal Article 2026 02 23 Road accidents are among the most critical challenges to urban transportation safety, with significant human and economic consequences. This study aimed to analyze the factors influencing the severity of road accidents in the city of Urmia during the period from March 21, 2021, to July 13, 2025, using a binary logistic regression model. The results indicated that vehicle type, the direct cause of the accident, and the date of occurrence significantly affected the likelihood of injury and fatal accidents. Moreover, a statistically significant decreasing trend in accident severity over the study period suggests positive impacts from improved traffic conditions and the lifting of restrictions imposed during the COVID-19 pandemic. In addition to the statistical aspects, the legal dimensions of accidents—such as “hit-and-run” cases—were also examined, emphasizing the need to strengthen monitoring mechanisms, promote public awareness, and enhance legal enforcement to mitigate the irreversible consequences of such behaviors. The findings of this research provide a valuable foundation for designing intelligent preventive policies and improving urban transportation safety. تصادفات جاده‌ای یکی از مهم‌ترین چالش‌های ایمنی حمل‌ونقل شهری است که پیامدهای انسانی و اقتصادی قابل توجهی به دنبال دارد. این مطالعه با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر شدت تصادفات جاده‌ای در شهر ارومیه طی بازه زمانی 1 فروردین ۱۴۰۰ تا 23 تیر ۱۴۰۴، از مدل رگرسیون لجستیک دوجمله‌ای بهره برد. نتایج نشان داد که نوع وسیله نقلیه، علت مستقیم تصادف و تاریخ وقوع تصادف به طور معناداری بر احتمال بروز تصادفات جرحی و فوتی تأثیرگذارند. همچنین، روند کاهشی معنی‌دار در شدت تصادفات طی دوره مورد مطالعه، حاکی از تأثیرات مثبت بهبود شرایط ترافیکی و رفع محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری کرونا است. علاوه بر جنبه‌های آماری، ابعاد حقوقی تصادفات از جمله «فرار از صحنه» نیز بررسی شد و ضرورت تقویت سازوکارهای نظارتی، فرهنگ‌سازی و بهبود ضمانت اجراهای قانونی برای کاهش پیامدهای جبران‌ناپذیر این رفتارها مورد تأکید قرار گرفت. یافته‌های این پژوهش، بستری مناسب برای طراحی سیاست‌های هوشمند پیشگیرانه و بهبود ایمنی حمل‌ونقل شهری فراهم می‌آورد. تصادفات جاده‌ای شدت تصادف رگرسیون لجستیک ایمنی حمل‌ونقل شهری https://www.trijournal.ir/article_243068_8757818298614f27a31b067c9ab76831.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Identification of Factors Affecting Motorcycle Crash Severity on Intercity Roads Using the Random Forest (RF) Algorithm and SHAP Analysis شناسایی عوامل موثر بر شدت تصادفات موتورسیکلت در راه‌های برون‌شهری با الگوریتم جنگل تصادفی (RF) و تحلیل SHAP 55 74 242681 10.22034/tri.2026.567167.3419 FA حامد سیفی گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران شاهین شعبانی گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-9131-0597 محمد کوهی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران‌، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0009-0003-4839-9997 Journal Article 2025 12 18 Motorcycle crashes account for a substantial share of road traffic fatalities due to the high vulnerability of this group of road users, and the severity of their consequences—particularly on intercity roads—has consistently remained one of the major challenges in road safety. The primary objective of this study is to identify and interpret the factors influencing motorcycle crash severity on intercity roads using interpretable machine learning approaches. To this end, three-year motorcycle crash data (2017–2019) from intercity roads in Razavi Khorasan Province were utilized. The explanatory variables were classified into thirteen categories, including road characteristics, geometric conditions, shoulder type, contributing road defects, human factors, at-fault vehicle type, land use, and other environmental and traffic-related factors. In this study, three machine learning algorithms—Random Forest, XGBoost, and LightGBM—were employed to predict crash severity levels (property damage only, injury, and fatal). After data preprocessing and class balancing using the SMOTE method, model performance was evaluated using precision, recall, and F1-score metrics. The results indicated that the Random Forest model achieved superior performance compared to the other models, with an overall accuracy of 76%, and was therefore selected as the optimal model. To interpret the output of the selected model, the SHAP method was applied. The SHAP analysis revealed that shoulder type, at-fault vehicle type, contributing road defects, human factors, land use, posted speed limit, road type, pavement marking condition, and roadway geometry were, respectively, the most influential factors affecting motorcycle crash severity on intercity roads. The findings of this study demonstrate that motorcycle crash severity results from a complex interaction of infrastructural, behavioral, and vehicle-related factors, and that adopting severity-oriented approaches in road safety planning can play an effective role in reducing severe crash outcomes. تصادفات موتورسیکلت به دلیل آسیب‌پذیری بالای این گروه از کاربران راه، سهم قابل توجهی از تلفات جاده‌ای را به خود اختصاص می‌دهند و شدت پیامدهای آن‌ها، به‌ویژه در راه‌های برون‌شهری، همواره یکی از چالش‌های اصلی ایمنی راه بوده است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تفسیر عوامل مؤثر بر شدت تصادفات موتورسیکلت در راه‌های برون‌شهری با استفاده از رویکردهای یادگیری ماشین تفسیرپذیر است. بدین منظور، از داده‌های تصادفات سه‌ساله (۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸) موتورسیکلت در راه‌های برون‌شهری استان خراسان رضوی استفاده شد. متغیرهای مورد بررسی در قالب سیزده دسته شامل ویژگی‌های راه، وضعیت هندسی، نوع شانه، نقص مؤثر راه، عامل انسانی، نوع وسیله نقلیه مقصر، کاربری اراضی و سایر عوامل محیطی و ترافیکی تعریف شدند. در این پژوهش، سه الگوریتم یادگیری ماشین شامل جنگل تصادفی، XGBoost و LightGBM برای پیش‌بینی شدت تصادفات (خسارتی، جرحی و فوتی) به کار گرفته شدند. پس از پیش‌پردازش داده‌ها و متعادل‌سازی کلاس‌ها با استفاده از روش SMOTE، عملکرد مدل‌ها با معیارهای precision، recallو F1-score ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مدل جنگل تصادفی با دقت کلی ۷۶ درصد، عملکرد بهتری نسبت به سایر مدل‌ها دارد و به‌عنوان مدل برتر انتخاب شد. به‌منظور تفسیر خروجی مدل منتخب، از روش SHAP استفاده گردید. نتایج تحلیل SHAP نشان داد که به ترتیب نوع شانه، نوع وسیله نقلیه مقصر، نقص مؤثر راه، عامل انسانی، کاربری اراضی، سرعت مجاز، نوع راه، وضعیت خط‌کشی و هندسه مسیر، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شدت تصادفات موتورسیکلت در راه‌های برون‌شهری هستند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که شدت تصادفات موتورسیکلت حاصل برهم‌کنش پیچیده عوامل زیرساختی، رفتاری و وسیله نقلیه بوده و اتخاذ رویکردهای شدت‌محور در برنامه‌ریزی ایمنی راه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش پیامدهای شدید تصادفات داشته باشد. تصادفات موتورسیکلت جنگل تصادفی (RF) تحلیل SHAP https://www.trijournal.ir/article_242681_94ca1b6666b93327dd2b93a9cecb6b95.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Numerical Analysis and Investigation of Displacement and Internal Forces of a Tunnel under Static and Seismic Conditions Using the Finite Element Method (Case Study) تحلیل و بررسی عددی جابجایی‌ و نیروهای داخلی تونل در شرایط استاتیکی و لرزه‌ای به روش المان محدود (‌مطالعه موردی) 75 92 234311 10.22034/tri.2025.534611.3358 FA مسعود خواهانی پور دانشجوی دکترا، گروه مهندسی عمران، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0002-2217-1997 Journal Article 2025 07 14 The stability of underground structures is a complex and difficult issue due to changes in rock and soil types, geological structure, regional stress conditions, excavation stages, and the creation of underground space from one location to another. Therefore, it is necessary to investigate the stability status of the structure in question by using different stability analysis methods, comparing the results obtained from them, and also using appropriate engineering judgment. The purpose of this research is to analyze the stability of Tunnel A of Qom Metro under the influence of static and dynamic loads. For this purpose, the studied environment has been modeled using Plaxis finite element software and using the plane strain theory with 15-node elements. By performing the geotechnical study of the area and considering the desired tunnel cross-section, it was possible to change the structural characteristics as well as the seismic environment. The results show that by increasing the thickness of the initial tunnel lining, the applied displacements decreased by 0.5% and the applied forces increased. It should be noted that by increasing the thickness of the tunnel lining from 20 cm to 35 cm, the tunnel floor has been decreased by about 100%, but this difference is less in other studied points. پایداری سازه‌های زیرزمینی به علت تغییر در نوع سنگ و خاک، ساختار زمین‌شناسی، شرایط تنش‌های منطقه، مراحل حفاری و ایجاد فضای زیرزمینی از محلی به محل دیگر، امری پیچیده و مشکل است. بنابراین لازم است با استفاده از روش‌های مختلف تحلیل پایداری، مقایسه بین نتایج حاصل از آن‌ها و همچنین با قضاوت مهندسی مناسب، وضعیت پایداری در سازه موردنظر بررسی شود. هدف از انجام این تحقیق تحلیل پایداری تونل A متروی قم تحت تأثیر بارهای استاتیک و دینامیک هست. برای این منظور با استفاده از نرم‌افزار المان محدود پلک سیس و با بهره‌گیری از تئوری کرنش صفحه‌ای با المان‌های 15 گره‌ای به مدل‌سازی محیط موردبررسی پرداخته‌شده است. با انجام شبیه‌سازی در بستر ژئوتکنیکی منطقه و با درنظرگرفتن مقطع تونل موردنظر، به تغییر در خصوصیات سازه‌ای و همچنین محیط لرزه‌ای انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهد با افزایش ضخامت پوشش ابتدایی تونل، جابجایی‌های اعمال‌شده، 05% کاهش یافته و میزان نیروهای اعمالی افزایش یافته است. لازم به ذکر است که با افزایش ضخامت پوشش تونل از 20 سانتیمتر به 35 سانتیمتر، نشست کف تونل در حدود 100% کاهش یافته است ولیکن این اختلاف در دیگر نقاط مورد بررسی کمتر می‌باشد. پایداری تونل متروی قم نرم ­افزار پلکسیس https://www.trijournal.ir/article_234311_f92e1c690c19fc26609df65b5543616e.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Assessment of Noise and Vibration Induced by Train Passage in the Historic Area of Tepe Hesar, Damghan ارزیابی صدا و ارتعاش ناشی از عبور قطار در محدوده تاریخی تپه حصار دامغان 93 108 242686 10.22034/tri.2026.576598.3443 FA مسعود فتحعلی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران محمد محسن کبیری نصراباد دستیار تحقیقاتی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران Journal Article 2026 02 18 The passage of railway lines near historical sites can, through the generation of vibration and noise pollution, produce undesirable effects on the structural stability and conservation values of these areas. Damghan Station, located on the heavily trafficked Tehran–Mashhad corridor, lies adjacent to the core area and buffer zone of the historical site of Tepe Hisar in Damghan, and the continuous movement of rail fleets within this zone has created concerns from the perspectives of cultural heritage protection and railway operation management. The aim of this research is to evaluate the level of noise and vibration generated by train passage in this area and to compare the results with the permissible limits of relevant standards. To this end, field studies involving measurements of vibration and sound were conducted at different points across the site, and the results were analyzed using standard criteria. The findings showed that in parts of the historical area, vibration and noise levels exceed allowable limits. Accordingly, the results of the study indicate that the continued operation of railways in proximity to historical sites requires special attention to monitoring, controlling physical impacts, and adopting appropriate management strategies to ensure the sustainable protection of these sites. چکیده:<br><br>عبور خطوط ریلی از مجاورت محوطه‌های تاریخی می‌تواند با ایجاد ارتعاش و آلودگی صوتی، آثار نامطلوبی بر پایداری سازه‌ای و ارزش‌های حفاظتی این محوطه‌ها برجای گذارد. ایستگاه دامغان در مسیر پرترافیک تهران–مشهد در مجاورت عرصه و حریم محوطه تاریخی تپه حصار دامغان واقع شده و عبور مستمر ناوگان ریلی در این محدوده، نگرانی‌هایی را از منظر حفاظت میراث فرهنگی و مدیریت بهره‌برداری ریلی ایجاد کرده است. هدف این پژوهش، ارزیابی میزان صدا و ارتعاش ناشی از عبور قطار در این محدوده و مقایسه نتایج با حدود مجاز استانداردهای مرتبط است. بدین منظور، مطالعات میدانی اندازه‌گیری ارتعاش و صوت در نقاط مختلف محوطه انجام و نتایج با معیارهای استاندارد تحلیل شد. نتایج نشان داد که در بخش‌هایی از محدوده تاریخی، سطوح ارتعاش و صدا فراتر از حدود مجاز قرار دارد. بر این اساس، نتایج پژوهش بیانگر آن است که تداوم بهره‌برداری ریلی در مجاورت محوطه‌های تاریخی نیازمند توجه ویژه به پایش، کنترل اثرات فیزیکی و اتخاذ راهبردهای مدیریتی مناسب برای حفاظت پایدار این محوطه‌ها است. تپه حصار حمل‌ونقل ریلی ارتعاش صدا محوطه‌های تاریخی https://www.trijournal.ir/article_242686_36d9f33aadf3aa2eeb8cb654177d73ac.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Optimization and Enhancement of Hot Mix Asphalt: Combined Effects of Crumb Rubber and Sasobit on Durability and Performance بهینه‌سازی و تقویت مخلوط‌های آسفالتی گرم‌: اثرات ترکیبی پودر لاستیک و ساسوبیت بر دوام و مقاومت 109 124 242687 10.22034/tri.2026.568384.3426 FA امیر امینی گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2025 12 24 Variations in the technical properties of asphalt binder and the aggregate gradation play a critical role in enhancing the performance and durability of pavement structures. This study investigated the synergistic effects of crumb rubber (GTR) and Sasobit additive on the mechanical properties and long-term performance of rubberized hot mix asphalt (HMA). The primary objective was to improve creep resistance, rutting resistance, and fatigue life of asphalt mixtures. Comprehensive experimental tests, including rotational viscosity of binders, high- and low-temperature performance grading, multiple stress creep and recovery (MSCR), linear amplitude sweep (LAS), dynamic creep, and four-point bending tests, were conducted on both binders and asphalt mixtures. The results indicated that the simultaneous incorporation of GTR and Sasobit significantly enhanced creep resistance, fatigue life, and rutting resistance of SMA mixtures and modified binders. Using response surface methodology (RSM), the optimal combination was determined as 14.7% GTR, 1.86% Sasobit, a mixing temperature of 167.8 °C, and 6.90% binder content. This optimal mix not only improved creep resistance, fatigue life, and thermal performance but also reduced plastic deformation of the mixtures. In addition to enhancing technical properties, the reduced mixing temperature contributed to energy savings and lower environmental emissions. Finally, the RSM model accurately predicted and optimized the properties of modified asphalt mixtures, providing an effective and economical strategy for producing durable and environmentally friendly pavements. These findings offer new insights into the utilization of recycled materials and polymer additives for improving the quality and sustainability of asphalt pavements. تغییر در مشخصات فنی قیر آسفالتی و دانه‌بندی مصالح سنگی نقش اساسی در بهبود عملکرد و دوام روسازی‌های آسفالتی دارد. در این مطالعه، اثر هم‌افزایی پودر لاستیک بازیافتی (GTR) و افزودنی ساسوبیت بر ویژگی‌های مکانیکی و دوام مخلوط‌های آسفالت گرم لاستیکی مورد بررسی قرار گرفت. هدف اصلی تحقیق، ارتقای مقاومت در برابر خزش، شیارشدگی و افزایش عمر خستگی مخلوط‌های آسفالتی بود. آزمایش‌های جامعی شامل تعیین ویسکوزیته چرخشی قیرها، ارزیابی رده عملکردی در دماهای بالا و پایین، آزمون‌های خرش و بازگشت چندگانه، جاروب دامنه خطی، خزش دینامیکی و خمشی چهار نقطه‌ای روی مخلوط‌ها و قیرها انجام شد. نتایج نشان داد که ترکیب همزمان GTR و ساسوبیت باعث افزایش چشمگیر مقاومت در برابر خزش، طول عمر خستگی و مقاومت در برابر شیارشدگی در مخلوط‌های SMA و قیر اصلاح‌شده می‌شود. با بهره‌گیری از روش بهینه‌سازی سطح پاسخ (RSM)، ترکیب بهینه شامل ۱۴.۷٪ GTR، ۱.۸۶٪ ساسوبیت، دمای اختلاط ۱۶۷.۸ درجه سانتی‌گراد و ۶.۹۰٪ قیر مشخص شد. این ترکیب نه تنها عملکرد بهینه در مقاومت به خزش، افزایش عمر خستگی و بهبود مقاومت حرارتی ارائه داد، بلکه موجب کاهش تغییر شکل پلاستیک مخلوط‌ها نیز شد. علاوه بر بهبود خواص فنی، کاهش دمای اختلاط باعث صرفه‌جویی انرژی و کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی گردید. در نهایت، مدل RSM توانست خواص مخلوط‌های اصلاح‌شده را با دقت بالا پیش‌بینی و بهینه‌سازی کند، و راهکاری مؤثر و اقتصادی برای تولید آسفالت‌های با دوام و دوستدار محیط زیست ارائه داد. این یافته‌ها چشم‌انداز جدیدی برای استفاده از مواد بازیافتی و افزودنی‌های پلیمری در بهبود کیفیت روسازی‌های آسفالتی فراهم می‌کنند. روسازی پایدار آسفالت گرم لاستیکی مشخصات عملکردی روش بهینه‌سازی پاسخ سطح اثر هم‌افزایی https://www.trijournal.ir/article_242687_a7c65b111a1354a1ce6df24909afc08b.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Analysis of Factors Affecting Operating Speed on Urban and Intercity Roads (Case Study: Lorestan Province) تحلیل عوامل مؤثر بر سرعت عملکردی در راه‌های شهری و برون‌شهری (مطالعه موردی: استان لرستان) 125 146 242679 10.22034/tri.2026.561711.3407 FA محسن عموزاده عمرانی دانشیار،‌ گروه عمران، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران قاسم طهمورسی دانش آموخته دکترا‌، گروه مهندسی عمران، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران بهرام سبقتی شیرازی دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، دانشکده مهندسی عمران، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران سیدمهدی سجادی استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران 0000-0002-7247-8025 Journal Article 2025 11 23 Traffic safety remains a major challenge in transportation engineering, and vehicle speed is a key factor influencing both the occurrence and severity of crashes. Drivers’ speed behavior is affected by environmental conditions and roadway geometry. This study aims to analyze operating speed and its influencing factors on four-lane rural highways in Lorestan Province. Free-flow speed data were collected covertly, and geometric characteristics were obtained through field surveys. A total of 201 segments, including tangent and curve sections, were identified, and the free-flow speed of 100 passenger cars was recorded for each segment, resulting in 20,100 valid observations. Multiple linear regression was used to model operating speed. The novelty of this study lies in its empirical assessment of drivers’ compliance with various posted speed limits and the comparison of speed behavior between tangent and curved sections—an aspect rarely addressed in previous domestic and international studies. Results showed that compliance was observed only at posted limits of 110 km/h and 95 km/h, while decreasing the speed limit increased the gap between operating and posted speeds by up to 2.2 times on tangents and 2 times on curves. On tangents, the 85th-percentile speed of the preceding curve had the strongest positive effect (β = 0.55), whereas upgrades reduced speed by an average of 25.8 km/h and edge line markings increased speed by 3.7 km/h. On horizontal curves, the preceding tangent’s 85th-percentile speed (β = 0.63) was the most influential factor, and each 100-m increase in curve radius raised speed by 1.2 km/h. Upgrades reduced curve speeds by 3.96 km/h. The coefficient of determination was 0.721 for tangents and 0.786 for curves, indicating good predictive performance. Findings highlight the need for consistent geometric design, targeted traffic-calming measures, and enhanced intelligent control systems to manage speeding and improve rural highway safety. ایمنی ترافیک یکی از چالش‌های مهم حمل‌ونقل است و سرعت وسایل نقلیه به‌عنوان عاملی اثرگذار در بروز و شدت تصادفات مطرح می‌شود. رفتار سرعتی رانندگان تحت‌تأثیر شرایط محیطی و هندسی مسیر قرار دارد. این پژوهش با هدف تحلیل سرعت عملکردی و عوامل مؤثر بر آن در محورهای چهارخطه برون‌شهری لرستان انجام شد. داده‌های سرعت به‌صورت نامحسوس در جریان آزاد و اطلاعات هندسی از طریق برداشت میدانی گردآوری شد. در مجموع ۲۰۱ قطعه شامل مقاطع مستقیم و قوس شناسایی و سرعت آزاد ۱۰۰ خودروی سواری در هر قطعه ثبت گردید، که ۲۰۱۰۰ داده معتبر حاصل شد. مدل‌سازی سرعت عملکردی با رگرسیون خطی چندگانه انجام گرفت. نوآوری پژوهش در تحلیل رفتار تبعیت رانندگان از محدودیت سرعت در سطوح مختلف و مقایسه عملکرد آن‌ها در قوس‌ها و مقاطع مستقیم است؛ موضوعی که کمتر در مطالعات داخلی و خارجی بررسی شده است. نتایج نشان داد رانندگان تنها در محدودیت‌های ۱۱۰ و ۹۵ کیلومتر بر ساعت از قانون پیروی می‌کنند و با کاهش مقدار محدودیت، اختلاف سرعت عملکردی و مجاز به‌ترتیب تا 2/2و ۲ برابر افزایش می‌یابد. در مقاطع مستقیم، سرعت ۸۵ درصد قوس قبل آن با ضریب 55/0 بیشترین اثر افزایشی را داشت، درحالی‌که شیب سربالایی، سرعت را به‌طور میانگین، 8/25 کیلومتر بر ساعت کاهش داد و وجود خط‌کشی کنار مسیر موجب افزایش 7/3 کیلومتر بر ساعتی سرعت شد. در قوس‌ها نیز سرعت ۸۵ درصد مسیر قبل با ضریب 63/0 اثرگذارترین عامل افزایشی بود و هر ۱۰۰ متر افزایش شعاع قوس، سرعت را 2/1 کیلومتر بر ساعت افزایش داد. همچنین شیب سربالایی حدود 96/3 کیلومتر بر ساعت سرعت را کاهش داد. ضرایب تعیین مدل‌ها برای مسیر مستقیم و قوس به ترتیب 721/0 و 786/0 بود که دقت مناسب مدل‌ها را نشان می‌دهد. نتایج بر لزوم طراحی پیوسته مسیر، اقدامات آرام‌سازی و تقویت کنترل‌های هوشمند برای کاهش سرعت غیرمجاز و بهبود ایمنی تأکید دارد. سرعت عملکردی سرعت مجاز ایمنی جاده‌ای تصادف آرام‌سازی ترافیک https://www.trijournal.ir/article_242679_8af3aea5c11b1215bbc0760266c0745e.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Evaluation of slurry seal performance enhancement using ferrophosphorus powder as an alternative to natural aggregate filler: performance and environmental impact assessment ارزیابی بهبود عملکرد اسلاری‌سیل با استفاده از پودر فروفسفر به‌عنوان جایگزین فیلر سنگدانه طبیعی: بررسی عملکرد و اثرات زیست‌محیطی 147 170 231999 10.22034/tri.2025.548468.3381 FA حسین فلاحی آبندانسری دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران احمد گلی استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران پرهام حیاتی استادیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2025 09 21 Timely application of slurry seal is one of the effective methods for preventive maintenance and preservation of asphalt pavement on roads and airport runways. With growing environmental concerns and the declining availability of natural resources, the utilization of industrial waste materials in road construction projects has become an essential necessity. In this context, the present study evaluates the feasibility of using ferro-phosphorus powder (FPP) as a filler in slurry seal mixtures, comparing its performance with fillers derived from natural aggregates. Initially, the physical and chemical characteristics of the aggregates and FPP were analyzed. Subsequently, five slurry seal mixtures containing 0%, 15%, 30%, 45%, and 60% FPP as a replacement for natural filler were prepared and tested. Wet cohesion test, wet track abrasion test (WTAT), loaded wheel test (LWT)–sand adhesion, and LWT–displacement tests were conducted in accordance with ASTM D3910 to evaluate the technical characteristics of the mixtures. Furthermore, statistical analysis was performed to determine the effect of FPP on slurry seal performance, and the Toxicity Characteristic Leaching Procedure (TCLP) test was applied to assess environmental impacts. The results indicated that the mixture containing 45% FPP exhibited the optimal performance: increasing cohesion by 30%, reducing moisture susceptibility by 36%, reducing bleeding by 50.4%, and decreasing vertical displacement under traffic loading by 29.7% compared to the control sample. The statistical analysis confirmed that FPP had a significant effect on performance indicators, with P-values revealing its strong influence on improving cohesion and resistance to deformation. Moreover, the TCLP test confirmed the environmental safety of all FPP-containing mixtures, as heavy metal leaching levels in all samples were below permissible limits. یکی از شیوه‌های کارآمد در نگهداری پیشگیرانه و حفظ رویه‌های آسفالتی جاده و فرودگاه، استفاده به‌موقع از آسفالت حفاظتی اسلاری‌سیل است. با توجه به تشدید دغدغه‌های زیست‌محیطی و کاهش روزافزون منابع طبیعی، بهره‌گیری از مواد ضایعاتی صنعتی در پروژه‌های راهسازی به یک ضرورت تبدیل شده است. در همین راستا، این تحقیق به ارزیابی قابلیت استفاده از پودر فروفسفر به‌عنوان فیلر در مخلوط‌های اسلاری‌سیل پرداخته و عملکرد آن در مقایسه با فیلرهای حاصل از سنگدانه‌های طبیعی بررسی گردید. در این خصوص، در مرحله اول ویژگی‌های مصالح سنگی و پودر فروفسفر بررسی گردید. در مرحله بعد، به‌منظور تحلیل عملکرد مخلوط‌های اسلاری‌سیل، پنج ترکیب حاوی صفر، 15، 30، 45 و 60 درصد پودر فروفسفر به‌عنوان جایگزین فیلر طبیعی تهیه و مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون‌های چسبندگی، سایش در شرایط مرطوب، چرخ بارگذاری–چسبندگی ماسه و چرخ بارگذاری–جابجایی، به‌منظور سنجش ویژگی‌های فنی نمونه و بر اساس استاندارد ASTM D3910 انجام شد. پس از آن، تحلیل آماری برای بررسی تأثیر پودر فروفسفر بر عملکرد اسلاری‌سیل و آزمایش TCLP برای ارزیابی اثرات زیست‌محیطی مخلوط‌ها صورت گرفت. نتایج نشان داد که در میان نمونه‌های آسفالتی، مخلوط حاوی ۴۵ درصد پودر فروفسفر دارای مناسب‌ترین عملکرد است. این مخلوط نسبت به نمونه شاهد، چسبندگی را تا ۳۰ درصد افزایش داد. همچنین، حساسیت رطوبتی مخلوط به میزان ۳۶ درصد و قیرزدگی آن به میزان ۵۰.۴ درصد کاهش یافت. علاوه بر این، میزان جابه‌جایی عمودی در برابر بارگذاری ترافیکی نیز ۲۹.۷ درصد کاهش پیدا کرد. تحلیل آماری نیز تأیید کرد که پودر فروفسفر اثر معناداری بر شاخص‌های عملکرد دارد، به‌طوری‌که نتایج P-value نشان‌دهنده اثر مهم بر بهبود چسبندگی و افزایش مقاومت در برابر تغییر شکل بود. همچنین، نتایج TCLP نشان داد که میزان آبشویی فلزات سنگین در تمام نمونه‌های حاوی پودر فروفسفر کمتر از حدود مجاز بود که ایمنی زیست‌محیطی این مخلوط‌ها را از این منظر تأیید می‌کند. اسلاری‌سیل پودر فروفسفر بررسی عملکرد تحلیل آماری آزمایش TCLP https://www.trijournal.ir/article_231999_68f6faaaa03b92d2d76966113cade9d6.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Investigating the Indicators affecting Maritime Transport Transit (Case study: East Axis) بررسی شاخص‎های موثر بر ترانزیت حمل و نقل دریایی (مورد کاوی: محور شرق) 171 188 233266 10.22034/tri.2025.536131.3361 FA ارشد راهی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی دریا، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، زاهدان، ایران جعفر سیاره دانشیار، دانشکده مهندسی دریا، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، زاهدان، ایران 0000-0002-2143-1841 Journal Article 2025 07 21 Maritime transit plays an important role in global trade, and Iran has a high capacity to develop this area due to its strategic location. This study, using a descriptive-analytical method, has examined the indicators affecting maritime transit in the Eastern axis. The results show that all indicators are in a favorable state, and the indicators of "transit cost", "speed of goods transit process", "port network", "quay length", "multimodal connectivity", "goods attraction marketing", "infrastructure factors", "political and international factors", "inflation rate", and "warehouse area" with the highest scores were ranked first to tenth as the most important indicators in the maritime transit process. Also, transit cost was identified as the main challenge. To improve this area, emphasis has been placed on reducing costs, upgrading infrastructure, increasing speed, and strengthening security. The research results show that indicators related to resource and waste management have a lesser impact on the transit process, but still need to be improved. In this regard, investment in modern transportation technologies and port development can have a significant impact on increasing productivity. In addition, international cooperation and inter-sectoral interactions can facilitate the transit process and increase Iran's competitiveness in global markets. ترانزیت حمل‌ونقل دریایی نقش مهمی در تجارت جهانی دارد و ایران به دلیل موقعیت استراتژیک خود ظرفیت بالایی برای توسعه این حوزه دارد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی، شاخص‌های مؤثر بر ترانزیت دریایی در محور شرق را بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهند که تمامی شاخص‌ها در وضعیت مطلوبی قرار دارند و شاخص‌های "هزینه ترانزیت"، "سرعت روند ترانزیت کالا"، "شبکه بنادر"، "طول اسکله"،" اتصال چندوجهی"، "بازاریابی جذب کالا"، "عوامل زیرساختی"، "عوامل سیاسی و بین المللی"، "نرخ تورم"، و "مساحت انبار" با بیشترین امتیاز، به‌عنوان مهم‌ترین شاخص‌ها در روند ترانزیت دریایی در رتبه‌های اول تا دهم قرار گرفتند. همچنین، هزینه ترانزیت به‌عنوان چالش اصلی شناسایی شد. برای بهبود این حوزه، بر کاهش هزینه‌ها، ارتقای زیرساخت‌ها، افزایش سرعت و تقویت امنیت تأکید شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که شاخص‌های مربوط به مدیریت منابع و پسماند تأثیر کمتری بر روند ترانزیت دارند، اما همچنان نیازمند بهبود هستند. در این راستا، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین حمل‌ونقل و توسعه بنادر می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر افزایش بهره‌وری داشته باشد. علاوه بر این، همکاری‌های بین‌المللی و تعاملات بین‌بخشی می‌تواند روند ترانزیت را تسهیل کرده و رقابت‌پذیری ایران را در بازارهای جهانی افزایش دهد. ترانزیت دریایی حمل‌ونقل بین‌المللی محور شرق زیرساخت‌های حمل‌ونقل سیاست‌گذاری حمل‌ونقل https://www.trijournal.ir/article_233266_24cbb7442d3d63dc2ba1ade16dfe026d.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Evaluation of Rutting Resistance and High-Temperature Performance Grade of Polymeric Sulfur and Nanoclay Modified Asphalt Binder ارزیابی مقاومت شیارشدگی و درجه عملکردی بالای قیر اصلاح شده با گوگرد پلیمری و نانو رس 189 214 237371 10.22034/tri.2025.555059.3395 FA رامین شیخ محمدی دانش آموخنه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، ایران سعید صبحی دانش آموخنه کارشناسی ارشد، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران بابک گلچین دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران فریبا کریمیان خسرو شاهی دانشجو دکترا، دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر، ایران Journal Article 2025 10 24 In this study, polymeric sulfur and nanoclay were used as an asphalt binder modification approach with the aim of improving the rheological behavior of asphalt binder at high temperatures and enhancing its stability against aging. For this purpose, a base binder with a penetration grade of 85–100 was first modified with 30 wt% polymeric sulfur (commercial product: Googas), and then montmorillonite and bentonite nanoclays were incorporated into the modified binder at contents of 1, 2, and 3 wt%. The physical and rheological properties of the binders were evaluated through penetration, softening point, and dynamic shear rheometer (DSR) tests under unaged and short-term aged conditions. The results showed that the addition of Googas significantly increased the stiffness of the base binder and markedly improved its rutting resistance (G*/sin δ), raising the high-temperature performance grade (PG) from 58 to 70. Although incorporating nanoclays did not lead to a considerable change in the PG value, it reduced the aging index (AI) and enhanced the rheological stability of the sulfur-modified binder against short-term oxidation. The lower AI values observed in the nanoclay containing samples particularly those with montmorillonite indicate a reduced tendency toward hardening and better preservation of the binder structure during aging. Overall, the simultaneous use of polymeric sulfur and nanoclays can be considered an effective approach for improving high-temperature performance and enhancing the short-term aging resistance of binder in asphalt pavements در این پژوهش، با هدف ارتقای رفتار رئولوژیکی قیر در دماهای بالا و افزایش پایداری آن در برابر فرآیند پیرشدگی، از ترکیب گوگرد پلیمری و نانورس به‌عنوان روش اصلاح قیر استفاده شد. بدین منظور، قیر پایه با درجه نفوذ 100-85 ابتدا با 30 درصد وزنی گوگرد پلیمری (محصول تجاری گوگاس) اصلاح گردید و سپس نانو رس‌های مونت‌موریلونیت و بنتونیت در مقادیر 1، 2 و 3 درصد وزنی به قیر اصلاح‌شده اضافه شدند. ویژگی‌های فیزیکی و رئولوژیکی قیرها از طریق آزمایش‌های درجه نفوذ، نقطه نرمی و رئومتر برش دینامیکی در حالت‌های پیرنشده و پیرشده کوتاه‌مدت مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد افزودن گوگاس موجب افزایش قابل توجه سختی قیر پایه و بهبود چشمگیر مقاومت در برابر شیارشدگی (G*/sin δ) گردید به‌طوری که درجه عملکردی بالا (PG) از 58 به 70 ارتقاء یافت. هرچند افزودن نانورس‌ها تغییر قابل ملاحظه‌ای در مقدار PG ایجاد نکرد، اما باعث کاهش شاخص پیرشدگی (AI) و بهبود پایداری رئولوژیکی قیر گوگاسی در برابر اثرات اکسیداسیون کوتاه‌مدت شدند. مقادیر پایین‌تر AI در نمونه‌های حاوی نانورس به‌ویژه نانو مونت‌موریلونیت، نشان‌دهنده کاهش تمایل به سخت‌شدگی و حفظ بهتر ساختار قیر در فرآیند پیرشدگی است. در مجموع، استفاده هم‌زمان از گوگرد پلیمری و نانو رس‌ها می‌تواند رویکردی مؤثر برای بهبود رفتار دمای بالا و افزایش دوام قیر در برابر پیرشدگی کوتاه‌مدت در روسازی‌های آسفالتی محسوب شود گوگرد پلیمری(گوگاس) نانو مونت موریلونیت نانو بنتونیت آزمایش رئومتر برش دینامیکی پیرشدگی کوتاه مدت https://www.trijournal.ir/article_237371_a50802e55f23a850370b47d625336364.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Single‑Depot Nurse Scheduling and Vehicle Routing with Time Windows and Service Penalties in Home Healthcare: Modeling and Variable Neighborhood Search زمان‌بندی پرستاران و مسیر‌یابی تک‌دپویی با پنجره‌های زمانی و جریمه‌های خدمات در مراقبت‌های بهداشتی در منزل: مدلسازی و الگوریتم جستجوی همسایگی متغیر 215 232 242689 10.22034/tri.2026.566440.3418 FA مهدیه شیخی دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع‌، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا‌، همدان، ایران جواد بهنامیان استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2025 12 15 Home nursing and domiciliary care are rapidly expanding within healthcare systems and impose precise requirements on transportation and operational planning. This paper formulates an integrated mixed‑integer programming model for the single‑depot nurse scheduling and vehicle routing problem with time windows, service penalties and workforce constraints. Each patient request is characterized by service duration, a (soft) time window and a priority level, while nurses have limited shift capacities and skill compatibilities and vehicles have finite operating time. The model jointly determines visit sequences, service start times and nurse–patient assignments to balance service quality, staff workload and travel effort; the objective combines total travel time, penalties for service delay/earliness and preference‑based rewards. To evaluate the model, exact solutions are obtained for small instances and numerical experiments on representative scenarios analyze the effects of demand patterns, time‑window tightness and shift structures on routing efficiency and total travel distance. For large‑scale instances, a variable neighborhood search (VNS) metaheuristic is developed and implemented, exploiting multiple neighborhood structures and local improvement operators to produce high‑quality solutions within practical runtimes. Comparative results show that coordinated scheduling and routing substantially reduce travel distances and improve operational efficiency without compromising service coverage, and that the VNS provides a scalable, effective solution method for real‑world problem sizes. The study offers actionable insights for transportation planners and healthcare managers and motivates further research on dynamic requests and multi‑skill workforce allocation. خدمات پرستاری و مراقبت در منزل بخشی رو به رشد در نظام‌های سلامت است که نیازمندی‌های جدید و دقیق‌تری را در برنامه‌ریزی حمل‌ونقل و عملیات ایجاد می‌کند. این مقاله به مسئله ترکیبی زمان‌بندی و مسیر‌یابی می‌پردازد که هنگامی پدید می‌آید که یک ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی باید پرستاران را با استفاده از وسایل نقلیه برای پاسخ به درخواست‌های روزانه بیماران اعزام کند؛ هر درخواست دارای مدت زمان خدمت، پنجره زمانی و سطح اولویت مشخص است و در عین حال شیفت‌های کاری کارکنان و ظرفیت وسایل نقلیه محدود می‌باشد. مسئله به‌صورت یک مدل بهینه‌سازی ترکیبیاتی فرموله شده است که محدودیت‌های زمانی، ظرفیتی و نیروی انسانی را در بر می‌گیرد و تعادل‌های عملی میان کیفیت خدمت، بار کاری کارکنان و میزان سفر را روشن می‌سازد. برای تحلیل عملکرد مدل، آزمایش‌های عددی بر سناریوهای نماینده انجام شده و نشان می‌دهد که الگوهای تقاضا، سختی پنجره‌های زمانی و ساختار شیفت‌ها چگونه بر کارایی مسیرها و مجموع مسافت تأثیر می‌گذارند. نتایج حاکی از آن است که یکپارچه‌سازی تصمیم‌های زمان‌بندی و مسیر‌یابی می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی مسافت‌های طی‌شده را کاهش داده و کارایی عملیاتی را بدون کاهش پوشش خدمات بهبود بخشد. علاوه بر مدل ریاضی و حل دقیق نمونه‌های کوچک، برای نمونه‌های بزرگ‌تر مسئله یک الگوریتم فراابتکاری مبتنی بر جستجوی همسایگی متغیر طراحی و پیاده‌سازی شده است؛ این الگوریتم با بهره‌گیری از ساختارهای همسایگی متغیر و مکانیزم‌های جستجوی محلی، در زمان‌های عملیاتی پاسخ‌هایی با کیفیت بالا تولید می‌کند. مقایسه نتایج حل دقیق و خروجی‌های جستجوی همسایگی متغیر نشان می‌دهد که روش پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان یک ابزار عملی برای مراکز ارائه‌دهنده خدمات پرستاری در منزل مورد استفاده قرار گیرد. یافته‌ها بینش‌های کاربردی برای برنامه‌ریزان حمل‌ونقل و مدیران خدمات بهداشتی فراهم می‌آورد و زمینه‌ساز پژوهش‌های آتی در زمینه‌های مرتبط مانند درخواست‌های پویا و تخصیص نیروی کار چندمهارتی است. خدمات پرستاری در منزل مسیر‌یابی وسایل نقلیه زمان‌بندی کارکنان تخصیص منابع عملیاتی جستجوی همسایگی متغیر https://www.trijournal.ir/article_242689_4fdc188fbe7f5b7f335c3a6e201f576c.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Economic Model for Determining Toll Rates for Heavy and semi-heavy Commercial Vehicles on Iranian Freeways with Emphasis on the Amount of Damage to the Pavement ارائه مدل اقتصادی تعیین نرخ عوارض وسایل نقلیه سنگین و نیمه­ سنگین تجاری در آزادراه‌های کشور با تأکید بر میزان خسارت وارده بر روسازی 233 252 243982 10.22034/tri.2026.243982 FA پریسا بازدار اردبیلی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران Journal Article Road pricing has become one of the main priorities in global transport policies. Road pricing is an effective solution for providing financial resources for the development and improvement of transport systems, as well as demand management and congestion control. The main objective of this paper is to present an economic model for determining the toll rates for heavy and semi-heavy commercial vehicles on the country's freeways, with an emphasis on the amount of damage caused to the pavement. For this purpose, the toll rates for these vehicles have been calculated using the external marginal cost approach. In addition to the original model, an adjusted model has been presented and the toll rates have been determined based on it. Considering the proposed approach as an example, the toll rates on the Tehran-Qom freeway were calculated. Two strategies have been used to determine the toll rates: (1) covering the total costs imposed (state operator scenario) and (2) covering infrastructure costs with a 30% profit margin (private operator scenario). The results showed that if the initial marginal costs of the infrastructure are not included in the calculation of the toll rates, the deviation of the calculated toll rates from the current values ​​is less than in other scenarios. A very important point is that the calculated rates are higher than the current values. Such an issue may encounter strong opposition from transport users if the proposed model is implemented; therefore, gradual implementation and culture building are prerequisites for implementing the model. <em><span lang="FA">امروزه قیمت‌گذاری راه‌ها به یکی از اولویت‌های اصلی در سیاست‌های حمل‌ونقل جهانی تبدیل‌شده است. قیمت‌گذاری راه، راهکاری مؤثر برای تأمین منابع مالی توسعه و بهبود سیستم‌های حمل‌ونقل و نیز مدیریت تقاضا و کنترل ازدحام است. هدف اصلی این مقاله، ارائه مدل اقتصادی تعیین نرخ عوارض وسایل نقلیه سنگین و نیمه‌سنگین تجاری در آزادراه‌های کشور با تأکید بر میزان خسارت وارده بر روسازی است. بدین منظور با استفاده از رویکرد هزینه نهایی خارجی، نرخ عوارض این وسایل نقلیه محاسبه‌شده است. علاوه بر مدل اصلی، مدلی تعدیل‌یافته ارائه گردیده و نرخ عوارض بر اساس آن تعیین‌شده است. با توجه به رویکرد پیشنهادی به‌عنوان نمونه، نرخ عوارض در آزادراه تهران-قم محاسبه گردید. دو استراتژی برای تعیین نرخ عوارض استفاده شده است:</span></em><em><span lang="FA"> (1) پوشش کل هزینه‌های تحمیل‌شده (سناریوی گرداننده دولتی) و (2) پوشش هزینه‌های زیرساخت به همراه حاشیه سود</span></em><em><span lang="FA"> ۳۰ درصد (سناریوی گرداننده خصوصی). نتایج نشان داد درصورتی‌که هزینه‌های نهایی اولیه زیرساخت در محاسبه نرخ عوارض لحاظ نشوند، میزان انحراف نرخ عوارض محاسبه شده از مقادیر کنونی کمتر از سایر سناریوها است. نکته بسیار مهم، بیشتر بودن نرخ‌های محاسبه‌شده نسبت به مقادیر فعلی است. چنین موضوعی ممکن است در صورت اجرای مدل پیشنهادی با مخالفت شدید کاربران حمل‌ونقل مواجه شود؛ بنابراین اجرای تدریجی و فرهنگ‌سازی پیش‌نیاز اجرای مدل است.</span></em> مدل اقتصادی نرخ عوارض وسایل نقلیه سنگین و نیمه­ سنگین تجاری آزادراه مدل هزینه نهایی https://www.trijournal.ir/article_243982_5a5688d92b1e9f6e801183db0737f1a1.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 “Evaluating the Impact of Intelligent Transportation Systems on Traffic Safety Using Poisson and Negative Binomial Models: A Case Study of the Ramsar–Gorgan National Highway” ارزیابی اثر تجهیزات هوشمند حمل‌ونقل بر ایمنی ترافیک با استفاده از مدل‌های پواسون و دوجمله‌ای منفی در جاده سراسری رامسر-گرگان 253 270 242682 10.22034/tri.2026.570070.3428 FA اسفندیار حیدری کانی دانشجوی دکتری، گروه عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی نادران استادیار، گروه عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-5842-0188 Journal Article 2026 01 01 Intelligent Transportation Systems (ITS) are widely recognized as effective interventions for improving road safety. This study evaluates the impact of ITS components, including speed enforcement cameras, Variable Message Signs (VMS), and Weigh-In-Motion (WIM) systems, on crash frequency along high-traffic road corridors in Mazandaran and Golestan provinces. A six-year dataset (2013–2018) comprising 16,669 reported crashes, annual average daily traffic (AADT), and detailed spatial information on ITS installations was analyzed. Poisson and Negative Binomial regression models were employed to model crash frequency as count data. The results indicate that speed cameras have a statistically significant crash-reduction effect, particularly within short distances from installation sites, with substantial reductions observed across most model specifications. In contrast, WIM systems were associated with an increase in crash frequency, especially in close proximity to their locations. This finding is attributed to abnormal driving behavior and sudden maneuvers by some heavy vehicle drivers attempting to disrupt or evade system operation. Model comparison results show that the Negative Binomial model provides a better fit than the Poisson model, indicating the presence of overdispersion in the crash data. Overall, the findings suggest that proper deployment and management of ITS—especially automated enforcement cameras—can significantly enhance road safety. However, effective implementation of WIM systems requires redesign, driver training, and enhanced monitoring. Policy and operational recommendations are provided to improve ITS performance. به‌کارگیری سامانه‌های هوشمند حمل‌ونقل (ITS) یکی از مؤثرترین مداخلات برای ارتقای ایمنی جاده‌ای محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر تجهیزات هوشمند شامل دوربین‌های کنترل سرعت، تابلوهای پیام‌متغیر (VMS) و سامانه توزین در حرکت (WIM) بر فراوانی تصادفات در محورهای پرتردد استان‌های مازندران و گلستان انجام شد. داده‌های شش‌ساله (۱۳۹۲–۱۳۹۷) شامل ۱۶٬۶۶۹ تصادف ثبت‌شده، متوسط سالانه تردد روزانه (AADT) و اطلاعات دقیق محل نصب تجهیزات ITS استخراج و تحلیل گردید. برای مدل‌سازی، از رگرسیون پواسون و دوجمله‌ای منفی به‌عنوان دو رویکرد معتبر در مدل‌سازی داده‌های شمارشی استفاده شد. نتایج نشان داد نصب دوربین‌ها اثر کاهشی معناداری بر تعداد تصادفات بویژه در فاصله کم از محل نصب دوربین‌ها دارد، ‌طوریکه در اکثر مدل‌ها درصد کاهش قابل توجه‌ای مشاهده شده است. سامانه WIM برخلاف انتظار، موجب افزایش تصادفات بویژه در فاصله بسیار نزدیک محل نصب این نوع تجهیزات شده که نتیجه رفتار غیر متعارف و مانورهای ناگهانی رانندگان بعضی از وسایل نقلیه سنگین جهت اختلال در عملکرد سامانه است. با این حال، مدل دوجمله‌ای منفی برازش بهتری نسبت به پواسون ارائه داد و به‌عنوان مدل معتبرتر و قابل اتکاتر برای تحلیل داده انتخاب شد. یافته‌ها نشان می‌دهد توسعه و مدیریت درست ITS، بویژه دوربین‌های ثبت تخلف، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای ایمنی جاده‌ای داشته باشد. اما بهره‌برداری از سامانه WIM نیازمند بازطراحی، آموزش و نظارت تکمیلی است. در پایان، پیشنهادهای سیاستی و اجرایی برای بهبود عملکرد سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل ارائه شده است. ایمنی ترافیک تحلیل قبل– بعد سامانه‌های هوشمند حمل‌ونقل مدل‌های رگرسیون https://www.trijournal.ir/article_242682_7458f97a6e0216ab4db3a481e152c453.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Assessing speed selection factors in urban entrance transition zones using a driving simulator بررسی عوامل انتخاب سرعت در نواحی انتقالی ورودی شهرها با استفاده از شبیه‌ساز رانندگی 271 280 237363 10.22034/tri.2025.541636.3371 FA عاطفه حسینی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران- حمل و نقل، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران حمیدرضا بهنود دانشیار، گروه مهندسی عمران- حمل و نقل، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران 0000-0002-0316-2043 بتول صداقتی شکری دانش آموخته دکتری، گروه مهندسی عمران- حمل و نقل، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران Journal Article 2025 08 16 Transition zones, which are usually found at the entrance to an urban area, are areas that connect higher speed areas to lower speed areas. The main objective of this study is to investigate the factors that affect the speed choices of drivers in transition areas at the entrance to cities. The simulated scenario was implemented in the driving simulator and repeated in eight stages, and in each stage, the engineering measures including the speed limit sign, the type of median, the shoulder lane, and the marginal parking changed. In this study, using multiple linear regression, the impact of each of the predictor variables (8 variables used including speed limit sign, median type, frontage road, marginal parking, driver age, driver gender, driver education level, and driving experience) on the target variable (average vehicle speed) has been examined. The results of entering data into the multiple linear regression model show that the stepwise method has the highest correlation coefficient (0.904). The results showed that all variables except frontage road and high-school/under high-school education are significant at the 5% level. Also, for every one unit change in the variables of male gender and age 20-28, there is a 2.759 and 3.832 unit change in average speed, respectively. The results also show that speed limit sign, marginal parking, median with yellow safety barrel, doctoral education, and driving experience of 26 to 33 years have a negative effect on average speed and reduce it; In such a way that for every one unit change in these variables, there is a change in average speed of -5.327, -1.351, -3.415, -0.894 and -1.182 units, respectively. Therefore, the existence of engineering measures for speed limit and median signs with yellow safety barrels reduces the tendency of drivers to increase speed and reduces their average speed. مناطق انتقالی که معمولاً در ورودی یک منطقه شهری وجود دارد، مناطقی هستند که نواحی با سرعت بالاتر را به سرعت‌های کمتر متصل می‌کنند. با توجه به ضرورت کاهش سرعت در ورودی شهرها هدف اصلی این تحقیق بررسی عواملی است که بر روی انتخاب سرعت رانندگان در نواحی انتقال ورودی شهرها تاثیر می‌گذارند. سناریوی شبیه‌سازی شده در دستگاه شبیه‌ساز رانندگی پیاده‌سازی شده و در هشت مرحله تکرار می‌شود و در هر مرحله اقدامات مهندسی شامل تابلو سرعت مجاز، نوع میانه، خط کندرو و پارک حاشیه ای تغییر می‌کند. در این تحقیق با استفاده از رگرسیون خطی چندگانه میزان تاثیرگذاری هر کدام از متغیرهای پیش‌بینی (8 متغیر مورد استفاده شامل تابلو سرعت مجاز، نوع میانه، خط کندرو، پارک حاشیه ای، سن راننده، جنسیت راننده، سطح تحصیلات راننده و تجربه رانندگی) بر متغیر هدف (سرعت متوسط وسیله نقلیه) مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج ورود داده‌ها به مدل رگرسیون خطی چندگانه نشان می‌دهد که روش گام به گام دارای بیشترین ضریب همبستگی (904/0) می‌باشد. نتایج نشان داد همه متغیرها به‌ جز متغیرهای خط کندرو و تحصیلات دیپلم/ زیر دیپلم در سطح 5 درصد معنی‌دار هستند. همچنین، به ازای یک واحد تغییر در متغیرهای جنسیت مرد و سن 20-28، به ترتیب 759/2 و 832/3 واحد تغییر در سرعت متوسط ایجاد می‌گردد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تابلو سرعت مجاز، پارک حاشیه ای، میانه با بشکه ایمنی زرد، تحصیلات دکتری و تجربه رانندگی 26 تا 33 سال تاثیر منفی در سرعت متوسط دارند و آن را کاهش می-دهند؛ به گونه ای که به ازای یک واحد تغییر در این متغیرها به ترتیب 327/5-، 351/1-، 415/3-، 894/0- و 182/1- واحد تغییر در سرعت متوسط ایجاد می‌گردد. لذا وجود اقدامات مهندسی تابلوی سرعت مجاز و میانه با بشکه ایمنی زرد سبب کاهش تمایل رانندگان به افزایش سرعت شده و سرعت متوسط آنها را کاهش می‌دهد. انتخاب سرعت نواحی انتقالی ورودی شهر شبیه‌ساز رانندگی رگرسیون گام به گام https://www.trijournal.ir/article_237363_0388bb0a29275f11f7a82608604aca38.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Modeling the Impact of Geometric and Traffic Characteristics on Critical Conflicts at Signalized Four-Leg Intersections Using the Post-Encroachment Time Indicator تحلیل مدل اثرگذاری ویژگی‌های هندسی و ترافیکی بر بروز تداخلات بحرانی در تقاطعات چراغ‌دار چهارراهی با بهره‌گیری از شاخص زمانی پس از تخطی 281 298 224372 10.22034/tri.2025.521674.3338 FA کامران سروری دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0007-2428-0480 امین میرزا بروجردیان دانشیار‌، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0003-3939-2526 Journal Article 2025 05 06 With the significant increase in population in urban areas and the continuous growth in the use of vehicles, traffic infrastructure is more in need of enhancement and revision than ever before to improve safety levels. In this regard, urban intersections, as one of the most sensitive and congested parts of the urban transportation network, play a crucial role in ensuring the safe and smooth movement of both vehicles and pedestrians. Due to the concentration of high traffic volumes, these points are more prone to conflicts, reduced safety levels, and the occurrence of risky traffic behaviors compared to other parts of the network. The increase in traffic volume in these areas can further create conditions conducive to accidents and unsafe situations. Therefore, identifying the factors influencing the safety of these intersections is essential for enhancing the quality of urban transportation services. In this study, data related to the geometric and traffic characteristics of seven signalized urban intersections were collected and analyzed. To obtain accurate information, aerial imaging techniques were used to record video footage at each of these intersections. The recorded images were then analyzed using image processing software. Additionally, the number of critical conflicts and post-encroachment time (PET) events at these intersections were calculated. A total of 20,412 events were considered for this traffic indicator. The results of statistical analysis, obtained using a multiple linear regression model, show that an increase of one unit in traffic volume can lead to a 1.6% increase in the number of critical conflicts. Furthermore, the analyses indicate that an increase of one meter in the average entrance width of intersections can increase the number of critical conflicts by approximately 11 to 16%. با افزایش چشم‌گیر جمعیت در مناطق شهری و رشد مداوم استفاده از وسایل نقلیه، زیرساخت‌های ترافیکی بیش از هر زمان دیگری نیازمند ارتقاء و بازنگری در جهت افزایش سطح ایمنی هستند. در این میان، تقاطع‌های درون‌شهری به عنوان یکی از حساس‌ترین و پررفت‌وآمدترین بخش‌های شبکه حمل‌ونقل شهری، نقش بسیار مهمی در تضمین حرکت ایمن و روان وسایل نقلیه دارند. این نقاط به‌دلیل تمرکز حجم بالایی از ترافیک، بیش از سایر بخش‌ها مستعد وقوع تداخلات، کاهش سطح ایمنی و بروز رفتارهای پرخطر ترافیکی هستند. افزایش تردد در این نواحی می‌تواند شرایط را برای بروز تصادفات و موقعیت‌های ناایمن بیش از پیش فراهم آورد، بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر ایمنی این تقاطع‌ها امری ضروری در راستای ارتقاء کیفیت خدمات حمل‌ونقل شهری محسوب می‌شود. در این مطالعه، داده‌های مربوط به ویژگی‌های هندسی و ترافیکی هفت تقاطع چراغ‌دار شهری جمع‌آوری و مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌منظور دستیابی به اطلاعات دقیق، از تکنیک تصویربرداری هوایی برای ثبت فیلم‌ها در هر یک از این تقاطع‌ها استفاده شد. سپس، تصاویر ثبت‌شده با کمک نرم‌افزارهای پردازش تصویر تحلیل گردیدند. علاوه بر این، تعداد تداخلات بحرانی و رویدادهای مربوط به زمان پس از تخطی در این تقاطع‌ها محاسبه شد. تعداد تداخلات مورد بررسی برای این شاخص ترافیکی برابر با ۲۰۴۱۲ رویداد بوده است. نتایج تحلیل‌های آماری این تحقیق که با استفاده از مدل رگرسیون خطی چندگانه به دست آمده، نشان می‌دهد که افزایش یک واحد حجم ترافیک می‌تواند تعداد تداخلات بحرانی را به میزان ۶/۱ درصد افزایش دهد. همچنین، بررسی‌ها حاکی از آن است که افزایش هر یک متر در میانگین عرض ورودی تقاطعات می‌تواند تعداد تداخلات بحرانی را به طور تقریبی بین ۱۱ تا ۱۶ درصد افزایش دهد. آنالیز عملکردی ایمنی تقاطعات چهار شاخه چراغ‌دار پردازش تصویر تداخلات ترافیکی زمان پس از تخطی https://www.trijournal.ir/article_224372_f8d7eb6179e68e82a3f128c85bd9149c.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Asymmetric and Nonlinear Effects of Transportation Price Index on Urban Household Housing Sector Inflation in the Iranian Economy: NARDL Model and Quantile Regression اثرات نامتقارن و غیرخطی شاخص قیمت حمل و نقل بر تورم بخش مسکن خانوار شهری در اقتصاد ایران: الگوی NARDL و رگرسیون چندکی 299 322 237704 10.22034/tri.2025.549798.3385 FA میرهادی حسینی کندلجی استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران داود محمودی نیا دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران 0000-0002-3567-3593 بهروز صادقی عمروآبادی محقق مدعو، دانشکده کسب وکار، دانشگاه آتاباسکا، ادمونتون، کانادا و استادیار، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 09 28 Given the significant share of housing and transportation costs in the household consumption basket, along with the expansion of public transportation as a key urban development policy, examining the relationship between their price indices is critically important. This study investigates the asymmetric and nonlinear effects of the transportation price index on urban housing sector inflation in Iran using the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) model and quantile regression. The primary objective is to determine how positive and negative shocks to transportation prices asymmetrically affect housing inflation and to analyze these effects across different levels of the housing inflation distribution. The results from cointegration and NARDL tests on monthly data from 2004 to 2023 confirm a long-run asymmetric relationship. This indicates that the effect of positive transportation price shocks on housing inflation differs from that of negative shocks. Quantile regression sensitivity analysis reinforced these findings, showing that the impact of the transportation price index varies significantly across different quantiles of housing inflation. Additionally, the nonlinear model confirms a positive relationship between oil prices, the rental index, and housing prices in both the short and long run. These findings provide a foundation for designing more effective policies to control housing inflation and stabilize the market. با توجه به اهمیت سهم شاخص قیمت مسکن و حمل و نقل در سبد کالای مصرفی خانوار در طی دهه‌های اخیر و گسترش حمل و نقل عمومی در شهرسازی و سیاست‌گذاری توسعه صنعت مسکن، از این رو بررسی ارتباط بین شاخص قیمت این دو متغیر از اهمیت بالایی برخوردار است. برای این منظور در این تحقیق به بررسی اثرات نامتقارن و غیرخطی شاخص قیمت حمل و نقل بر تورم بخش مسکن خانوار شهری در اقتصاد ایران با استفاده از الگوی خودتوضیحی با وقفه‌های توزیعی خطی (ARDL) و غیرخطی (NARDL) و روش رگرسیون چندکی (Quantile Regression) خواهیم پرداخت. هدف اصلی، درک چگونگی تأثیر شوک‌های نامتقارن مثبت و منفی قیمت حمل و نقل بر تورم بخش مسکن خانوار شهری و همچنین تحلیل این تأثیرات در سطوح مختلف تورم مسکن است. نتایج حاصل از آزمون هم‌انباشتگی و آزمون NARDL در طی دوره زمانی ماهانه 1383 تا 1402 وجود یک رابطه بلندمدت و نامتقارن بین شاخص قیمت حمل و نقل و تورم بخش مسکن را تأیید می‌نماید. این بدان معنی است که تأثیر شوک‌های مثبت (افزایش قیمت) و منفی (کاهش قیمت) حمل و نقل بر تورم مسکن در بلندمدت یکسان نیست. تحلیل حساسیت با رگرسیون چندکی، این یافته‌ها را تکمیل نموده است و نشان داد که اثرگذاری شاخص قیمت حمل و نقل بر تورم مسکن، بسته به کوانتیل (سطح) تورم مسکن، متغیر است. سایر نتایج در مدل غیرخطی وجود رابطه مثبت بین قیمت نفت و شاخص اجاره مسکن با قیمت مسکن در کوتاه مدت و بلندمدت را تایید می‌نماید. یافته‌های این تحقیق می‌تواند مبنایی برای طراحی سیاست‌های مؤثرتر در جهت کنترل تورم مسکن و ثبات بخشی بر این بازار را فراهم می‌آورد. قیمت حمل و نقل تورم مسکن اثرات نامتقارن غیرخطی خانوار شهری https://www.trijournal.ir/article_237704_0971792d5706d17d01b081ad1e52bee2.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 A Combined Approach Based on Fuzzy Analytic Hierarchy Process for Estimating Sustainable Urban Transportation Solutions (Case Study: Tehran) یک رویکرد ترکیبی مبتنی بر فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی برای برآورد راه‌حل‌های حمل‌ونقل پایدار شهری (مطالعه موردی تهران) 323 334 237365 10.22034/tri.2025.540319.3369 FA سید کمال صادقی استاد، گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد ومدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0009-1034-5321 علی یاسین عبیس العوادی دانش آموخته کارشناسی، گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد ومدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 08 09 Transportation systems play a vital role in sustainable development and have a profound impact on social, environmental, and economic sustainability in urban environments. Integrating decision support systems is essential to emphasize the need for change and facilitate policy decisions based on current conditions. This study evaluates the urban public transportation system of Tehran, Iran, with the aim of promoting sustainability. In this research, transportation experts in Tehran were used as evaluators. This study uses the Size-Based Fuzzy Analytic Hierarchy Process (MFAHP), which was selected for its accuracy and computational efficiency compared to existing methods. The results obtained are consistent with those of the modified fuzzy logarithmic least squares method, confirming its validity. Comparative and sensitivity analyses validate and test the findings of the proposed model for stability and robustness. The study concludes that the introduction of new buses is recognized as the most effective solution to improve the quality of service of the existing transport system. The results obtained from a real dataset and its application in the assessment of transport and the recommendation of new buses as the optimal solution provide insights into the development of sustainable urban transport. سیستم‌های حمل و نقل در توسعه پایدار نقش حیاتی دارند و تأثیر عمیقی بر پایداری اجتماعی، زیست‌محیطی و اقتصادی در محیط‌های شهری دارند. ادغام سیستم‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری به‌منظور تأکید بر ضرورت تغییر و تسهیل تصمیم‌گیری‌های سیاست‌گذاری مبتنی بر شرایط فعلی ضروری است. این مطالعه به ارزیابی سیستم حمل و نقل عمومی شهری تهران، ایران، با هدف ارتقاء پایداری می‌پردازد. در این تحقیق، از کارشناسان حوزه حمل و نقل در تهران به‌عنوان ارزیابان استفاده شده است. این مطالعه از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی مبتنی بر اندازه (MFAHP) استفاده می‌کند که به‌خاطر دقت و کارایی محاسباتی آن نسبت به روش‌های موجود انتخاب شده است. نتایج به‌دست‌آمده با نتایج روش کمینه مربعات لگاریتمی فازی اصلاح‌شده هم‌راستا است که اعتبار آن را تأیید می‌کند. تحلیل‌های مقایسه‌ای و حساسیت، ثبات و استحکام یافته‌های مدل پیشنهادی را تأیید و آزمایش می‌کند. این مطالعه به این نتیجه می‌رسد که معرفی اتوبوس‌های جدید به‌عنوان مؤثرترین راه‌حل برای بهبود کیفیت خدمات سیستم حمل و نقل موجود شناخته می‌شود. نتایج به‌دست‌آمده از یک مجموعه داده واقعی و کاربرد آن در ارزیابی حمل و نقل و توصیه اتوبوس‌های جدید به‌عنوان راه‌حل بهینه، بینش‌هایی را در زمینه توسعه حمل و نقل پایدار شهری ارائه می‌دهد. سیستم حمل و نقل عمومی توسعه پایدار تحلیل سلسله‌مراتبی فازی شهر پایدار https://www.trijournal.ir/article_237365_7897424d288126bbc8d0eeb6cd9bbce0.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Evaluating fuel-resistant asphalt mixtures for usage in airport pavement ارزیابی مخلوط های آسفالتی مقاوم در برابر سوخت برای استفاده در روسازی فرودگاه 335 372 236571 10.22034/tri.2025.556294.3396 FA علی نصراله تبار آهنگر استادیار، دانشکده مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی علوم و فناوری آریان، بابل، ایران رضوان باباگلی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران محمد مهدی قاسمی دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی علوم و فناوری آریان‌، بابل، ایران Journal Article 2025 10 30 The main purpose of pavement construction is to provide a smooth and safe surface for vehicle traffic. This surface must not only possess sufficient durability against traffic loading but also exhibit adequate resistance to environmental and climatic factors. Asphalt mixtures are composed of aggregates, filler, and bitumen; however, with time and degradation of their constituents, their resistance to sunlight, moisture, and chemical agents decreases. Since bitumen acts as the binding agent in the aggregate skeleton, its quality deterioration leads to a loss of adhesion and premature pavement failure. Moreover, exposure of asphalt surfaces to fuels and petroleum-derived oils softens the bitumen and accelerates surface erosion.<br><br>Two dense-graded asphalt mixtures (0–19 mm and 0–12 mm) were prepared using both a conventional binder and an SBS-modified binder with a performance grade of PG 82-22, equivalent to PG 82-28FR as recommended by FAA Item P-404. Laboratory tests including fuel resistance, tensile strength ratio (TSR), and wheel tracking were conducted. The results revealed that the use of polymer-modified bitumen significantly enhanced the durability of asphalt mixtures against gasoline exposure, improved moisture resistance (Tensile Strength Ratio, TSR), and reduced permanent deformation (rutting susceptibility). For mixtures with 0–19 mm gradation, polymer modification led to a 65.6% reduction in fuel-induced damage, a 32.3% increase in TSR, and a 28% reduction in rutting depth compared with the control mix. For the 0–12 mm mixtures, reductions of 51.1% in fuel damage, 27.5% improvement in TSR, and 21.9% reduction in rutting were observed. These findings clearly demonstrate the significant role of polymer modification in enhancing the durability and functional stability of asphalt mixtures under environmental exposure and contact with petroleum fuels. هدف از اجرای روسازی، ایجاد سطحی هموار و ایمن برای تردد وسایل نقلیه است. این سطح باید علاوه بر دارا بودن دوام کافی در برابر بارهای ترافیکی، در مقابل عوامل جوی و محیطی نیز مقاومت مناسبی از خود نشان دهد. آسفالت متشکل از مصالح سنگی، فیلر و قیر است؛ اما با گذشت زمان و زوال خواص اجزای تشکیل‌دهنده، مقاومت آن در برابر تابش خورشید، رطوبت و مواد شیمیایی کاهش می‌یابد. از آنجا که قیر نقش چسباننده در ساختار سنگدانه‌ای مخلوط را ایفا می‌کند، افت کیفیت آن سبب کاهش چسبندگی و تخریب زودرس روسازی می‌شود. افزون بر این، تماس سوخت‌ها و روغن‌های نفتی با سطح آسفالت موجب نرم‌شدن قیر و تشدید فرسایش سطحی می‌گردد بدین منظور، دو نوع مخلوط آسفالتی با دانه‌بندی‌های پیوسته ۰–۱۹ و ۰–۱۲ میلی‌متر، با استفاده از قیر خالص و قیر پلیمری اصلاح‌شده با پلیمر استایرن–بوتادین–استایرن (SBS) و درجه عملکردی PG 82-22 (معادل PG 82-28FR توصیه‌شده در استاندارد FAA Item P-404) ساخته و مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از قیر پلیمری موجب بهبود قابل‌توجه دوام مخلوط در برابر بنزین، افزایش مقاومت در برابر رطوبت (TSR) و کاهش تغییرشکل دائمی (شکل‌پذیری یا شیارشدگی) می‌شود. در نمونه‌های با دانه‌بندی 0-19، استفاده از قیر پلیمری منجر به کاهش 65.6٪ در اثرگذاری سوخت بنزین، افزایش 32.3٪ در شاخص ۱TSR و کاهش 28٪ در شیارشدگی نسبت به نمونه شاهد گردید. همچنین در نمونه‌های با دانه‌بندی 0-12، کاهش اثر سوخت به میزان 51.1٪، افزایش TSR به میزان 27.5٪ و کاهش 21.9٪ در شیارشدگی مشاهده شد. نتایج بیانگر نقش مؤثر قیر پلیمری در افزایش دوام و پایداری عملکردی مخلوط آسفالتی در برابر عوامل محیطی و تماس با سوخت‌های نفتی است. روسازی مخلوط آسفالت سوخت قیر پلیمری افزودنی آسفالت https://www.trijournal.ir/article_236571_87febb832c6ae3637551f2581a1ea7b3.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Analysis of barriers and effective factors contributed to cycling based on social attitudes (case study; Tabriz city) تحلیل موانع و عوامل اثرگذار بر دوچرخه سواری مبتنی بر نگرش های اجتماعی (مطالعه موردی: شهر تبریز) 373 400 242677 10.22034/tri.2026.565076.3414 FA حمید شیرمحمدی دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران علی احمدی جوان دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2025 12 08 Cycling is recognized as one of the most important transportation systems that can contribute to achieving sustainable mobility. On the other hand, changing societal attitudes toward cycling can increase its use in cities. Therefore, examining the barriers to cycling and the social perceptions of this activity in urban areas is of great importance. Considering the significance of this mode of transportation in urban mobility, this study analyzes the obstacles and influencing factors that affect increasing cycling in Tabriz city. The results of this study show that the decline in the willingness to travel by bicycle in Tabriz, the unevenness of the routes, and pollution (noise and air pollution) are the most significant barriers, with mean scores of 3.36 and 3.35. The findings also indicate that there is no significant relationship between respondents' demographic characteristics—such as age, gender, occupation, education level, and their frequency of bicycle use as a transportation mode. However, the Spearman correlation test reveals a weak, inverse relationship between marital status and bicycle usage. There is a slight positive relationship between income and the recreational use of bicycles. Additionally, there is no significant relationship between respondents' demographic features and their social attitudes toward bicycle use in Tabriz. Meanwhile, increasing public awareness about the benefits of cycling encourages people to use bicycles more for recreational purposes. Moreover, reducing negative feelings toward cycling increases recreational use. As a result, awareness and infrastructure improvements play a vital role in promoting cycling both for recreation and daily activities in Tabriz. Regarding the prioritization of routes for cyclists, the study indicates that the route from the Nesfe Rah to Shariati intersection is the top priority for commuting by bicycle, while for recreational trips, the route from the Abresan intersection to El-Goli is given higher priority than other routes. دوچرخه‌سواری به عنوان یکی از مهم‌ترین سیستم‌های حمل‌ونقل شناخته می‌شود که می‌تواند به تحقق حمل‌ونقل پایدار کمک کند. از طرفی، تغییر نگرش اجتماعی به دوچرخه‌سواری می‌تواند استفاده از آن در شهرها را افزایش دهد. بنابراین بررسی موانع استفاده از دوچرخه‌سواری و نگرش اجتماعی نسبت به این فعالیت در شهرها از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین با توجه به اهمیت این نوع وسیله نقلیه در حمل‌ونقل شهری، پژوهش حاضر به بررسی تحلیل موانع و عوامل اثرگذار بر افزایش دوچرخه‌سواری در شهر تبریز می‌پردازد. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که کاهش تمایل به سفر با دوچرخه در شهر تبریز، ناهمواری مسیر و آلودگی (صدا و هوا) به عنوان مهم‌ترین موانع با میانگین‌های 36/3 و 35/3 می‌باشند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هیچ ارتباط معناداری بین ویژگی‌های جمعیت‌شناختی پاسخ‌دهندگان مانند سن، جنسیت، شغل، سطح تحصیلات و میزان استفاده آن‌ها از دوچرخه به عنوان وسیله حمل‌ونقل وجود ندارد. درحالی‌که نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن نشان می‌دهد که بین تأهل و میزان استفاده از دوچرخه رابطه ضعیف و معکوس و همچنین رابطه مثبت و کمی بین درآمد و استفاده کاری از دوچرخه وجود دارد. همچنین، نتایج نشان می‌دهند که بین ویژگی دموگرافیک پاسخ‌دهندگان در شهر تبریز و نگرش اجتماعی نسبت به استفاده از دوچرخه رابطه‌ای وجود ندارد. درحالی‌که، افزایش آگاهی مردم درباره مزایای دوچرخه‌سواری باعث می‌شود افراد بیشتر به استفاده تفریحی از دوچرخه تمایل نشان دهند. کاهش احساسات منفی و ایجاد نگرش مثبت نسبت به دوچرخه‌سواری، میزان استفاده تفریحی آن را افزایش می‌دهد. نتایج مرتبط به اولویت‌بندی مسیرهای مورد بررسی دوچرخه‌سواران نشان می‌دهد که مسیر نصف‌راه به چهارراه شریعتی (شهناز) از نظر سفر کاری با دوچرخه در اولویت اول و از نظر سفر تفریحی با دوچرخه مسیر چهارراه آبرسان به ائل‌گلی اولویت بیشتری نسبت به مسیرهای دیگر هستند. دوچرخه سواری حمل ونقل پایدار موانع عوامل نگرش اجتماعی https://www.trijournal.ir/article_242677_208036e6828942a70498d80566844236.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Modeling the effects of billboards on the behavior of drivers in the rural roads مدلسازی اثر تابلوهای تبلیغاتی بر رفتار رانندگان در راههای برونشهری 401 414 244343 10.22034/tri.2026.579724.3447 FA غلامعلی بهزادی استادیار، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شمال، آمل، ایران آرام جمشیدی دانشجوی دکتری، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شمال، آمل، ایران Journal Article 2026 04 27 Driver performance is affected by a wide range of human factors, including fatigue, distraction, mood, etc. Among these factors, distraction is a serious and growing problem that is known as one of the important factors in road accidents. Factors that affect the driver's concentration level and cause poor driver performance can be divided into two categories: internal factors and external factors. Billboards are also external distraction events that disrupt driver performance while driving. In recent years, for various reasons, including the use of billboards as a source of income, the number of these billboards has increased significantly. However, with the increase in billboards, no changes have been observed in the management of distraction control. Also, in previous studies, various results have been reported on the effect of distraction on the speed, distance, and change of direction of drivers in the presence of various billboards. In this study, an attempt is made to examine the effect of billboards with simple and complex content on the behavior of drivers on rural roads using collected field data.In order to achieve the research objectives, data were collected in three different scenarios (no billboard, simple billboard, and complex billboard) and for three main variables (speed, headway, and lane change) using heli-shot video on the northern route of the southern ring road of Babol. The logistic regression model was used to determine the parameters affecting driver behavior on rural roads. The modeling results showed that driver distraction due to the complexity of the billboard content was significantly the main factor in reducing speed and lane change, as well as increasing headway, which mainly occurred in sections close to the billboard. This indicates that the effect of billboards on the variables is short-term and local and depends on the type of billboard content. عملکرد راننده تحت تاثیر طیف گستردهای از عوامل انسانی از جمله خستگی، حواسپرتی، خلقوخو و . است. در بین این عوامل، حواسپرتی یک مشکل جدی و رو به رشد است که به عنوان یکی از فاکتورهای مهم در تصادفات جادهای شناخته شده است. عواملی که بر سطح تمرکز راننده تاثیر میگذارد و باعث عملکرد ضعیف راننده میشود را میتوان به دو دسته عوامل داخلی و عوامل خارجی تقسیم کرد، تابلوهای تبلیغاتی نیز از رویدادهای حواسپرتی خارجی است که عملکرد راننده را درحین رانندگی مختل مینماید. در سالهای اخیر به دلایل مختلف از جمله استفاده از تابلوهای تبلیغاتی به عنوان منبع درآمد، تعداد این تابلوها بصورت قابل توجهی افزایش یافته اما با افزایش تعداد تابلوهای تبلیغاتی همچنان تغییراتی در مدیریت کنترل حواسپرتی مشاهده نشده است، همچنین در مطالعات انجام شده در گذشته نتایج گوناگونی از تاثیر حواسپرتی بر سرعت و سرفاصله و تغییرمسیر رانندگان در حضور انواع تابلوهای تبلیغاتی گزارش شده است، در این پژوهش سعی میشود با استفاده از دادههای میدانی برداشت شده تاثیر تابلوهای تبلیغاتی با محتوای ساده و پیچیده بر رفتار رانندگان در راههای برونشهری مورد بررسی قرار گیرد. در جهت نیل به اهداف پژوهش داده‌ها در سه سناریوی مختلف (فاقد تابلوی تبلیغاتی، تابلوی ساده و تابلوی پیچیده) و برای سه متغیر اصلی (سرعت، سرفاصله و تغییرمسیر) با استفاده از فیلم‌برداری با هلی‌شات در مسیر شمالی کمربندی جنوبی بابل جمع‌آوری شده‌اند. مدل رگرسیون لجستیک جهت تعیین پارامترهای اثرگذار بر رفتار رانندگان در راههای برونشهری به کار گرفته شده است. نتابج مدل سازی نشان داد که حواسپرتی رانندگان ناشی از پیچیدگی محتوای تابلوی تبلیغاتی به طور معناداری عامل اصلی در کاهش سرعت و تغییرمسیر و همچنین افزایش سرفاصله است که عمدتا در فواصل نزدیک به تابلو رخ میدهد، این امر نشان میدهد که تاثیر تابلوها بر متغیرها کوتاه مدت و موضعی است و به نوع محتوای تابلو بستگی دارد. تابلوهای تبلیغاتی تابلوی ساده و پیچیده عملکرد راننده سرعت سرفاصله و تغییر مسیر https://www.trijournal.ir/article_244343_85d7799aaaf0e39c2d1783a7fa17bae9.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Comparative Technical and Economic Analysis of Ramp and Mechanized Parking Systems in Urban Mixed-Use Projects in Tehran تحلیل مقایسه ای فنی و اقتصادی پارکینگ رمپی و مکانیزه در پروژه های چند منظوره شهری در شهر تهران 415 426 237706 10.22034/tri.2025.538576.3379 FA مرتضی تهامی پور زرندی استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0001-9109-5153 فرهاد سعیدی استادیار‌، گروه عمران، دانشکده ابن سینا، دانشگاه علوم تحقیقات، تهران، ایران. 0000-0002-8986-1178 محمد پارسا خوش دوز دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم تحقیقات، تهران، ایران 0009-0004-5074-8022 Journal Article 2025 09 12 The rapid growth of multi-use urban development projects in densely populated cities such as Tehran has increased the demand for efficient parking solutions that address both spatial limitations and economic constraints. This study provides a comparative techno-economic analysis of two commonly used urban parking systems: ramp-based and automated (mechanized) parking. Utilizing a systematic literature review of over 25 credible academic sources, six key performance indicators were assessed: construction cost, implementation time, parking capacity, service speed, structural lifespan, and decommissioning considerations. Automated parking systems employ advanced mechanical and control technologies to maximize land use, minimize parking structure footprint, and improve vehicle retrieval speed and accuracy. They are especially suitable for high-density areas where vertical construction is feasible. Although automated systems involve higher initial capital and maintenance costs, they offer superior spatial efficiency, reduced operational labor, and potential for higher long-term returns.<br>Conversely, ramp-based parking systems are simpler in design and operation. They provide easy access and reliability with minimal mechanical dependency. Economically, ramp systems demand lower initial investments, enjoy longer structural lifespans due to fewer mechanical components, and incur lower maintenance costs. However, their reliance on horizontal space makes them less appropriate for land-limited sites. The findings indicate that neither system is universally optimal; rather, the choice depends on project-specific factors including land availability, budget, zoning laws, and intended usage. Projects facing high land costs and limited space benefit from automated solutions, whereas ramp systems suit projects with more available land and tighter budget constraints.In conclusion, the study emphasizes adopting multi-criteria decision-making frameworks early in the planning process to facilitate informed, context-sensitive parking system selection in urban development. با گسترش روزافزون پروژه‌های چندمنظوره شهری، نیاز به سامانه‌های پارکینگ کارآمد که بتوانند با محدودیت‌های فضایی و الزامات اقتصادی سازگار باشند، بیش از پیش احساس می‌شود. این پژوهش با هدف تحلیل مقایسه‌ای فنی و اقتصادی دو نوع متداول پارکینگ شهری، یعنی پارکینگ رمپی و پارکینگ مکانیزه، به روش مرور نظام‌مند انجام شده است. در این راستا، با بررسی بیش از ۲۵ منبع علمی معتبر داخلی و بین‌المللی، شش شاخص کلیدی شامل هزینه ساخت، زمان اجرا، ظرفیت پارکینگ، سرعت خدمات، عمر مفید و اسقاط به‌عنوان معیارهای ارزیابی انتخاب گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که پارکینگ مکانیزه در بهره‌وری فضایی، سرعت ارائه خدمات و افزایش ظرفیت عملکرد بهتری دارد؛ در حالی‌که پارکینگ رمپی در شاخص‌هایی همچون هزینه اجرا، طول عمر سازه و سهولت نگهداری، گزینه‌ای اقتصادی‌تر و پایدارتر تلقی می‌شود. بنابراین، انتخاب نوع مناسب پارکینگ باید با توجه به شرایط پروژه، محدودیت‌های زمینی، میزان سرمایه‌گذاری و نوع کاربری صورت گیرد. در پایان، استفاده از چارچوب‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره برای انتخاب هوشمندانه‌ترین گزینه در طرح‌های شهری به نهادهای اجرایی پیشنهاد می‌شود. پارکینگ رمپی پارکینگ مکانیزه تحلیل فنی و اقتصادی پروژه‌های چندمنظوره شهری مقایسه ساختاری https://www.trijournal.ir/article_237706_419bf7201355912c66a9b8e3d4c34051.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Multi-criteria approach under uncertainty based on evidence theory for identifying and ranking high-accident road spots رویکرد چندمعیاره در شرایط عدم قطعیت مبتنی بر تئوری شواهد برای شناسایی و رتبه بندی نقاط پرتصادف جاده‌ها 427 452 240842 10.22034/tri.2026.556792.3398 FA عظیم سهرابی گروه مهندسی صنایع‌، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش ، ایران 0009-0003-1023-2817 علی جهان گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان‌، سمنان‌، ایران 0000-0001-6347-1676 کاوه خلیلی دامغانی گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران 0000-0002-2338-1673 Journal Article 2025 11 01 Identification and ranking of road accident hotspots play a crucial role in enhancing road safety and reducing human casualties. In this study, a hybrid decision-making model based on Data Envelopment Analysis (DEA) and the Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) is proposed, which manages uncertainty in data using Evidence Theory. In the first step, the efficiency of each road segment was calculated through DEA, and based on these results, the initial ranking was performed using TOPSIS. Subsequently, Evidence Theory was applied to integrate the outcomes and provide a final, reliable ranking. The dataset consists of ten simulated accident-prone points characterized by ten quantitative and qualitative performance indicators, which can be replaced with real data. The quantitative results show that point P7, with a safety score of 0.9553, is the safest, while point P9, with a score of 0.3975, is identified as the most hazardous location. The novelty of this research lies in integrating DEA, TOPSIS, and Evidence Theory within a unified framework to handle uncertainty and achieve stable ranking results. This model can serve as an effective decision-support tool for strategic road safety management. شناسایی و رتبه‌بندی نقاط حادثه‌خیز جاده‌ای، گامی بنیادی در ارتقای ایمنی راه‌ها و کاهش تصادفات محسوب می‌شود. در این پژوهش، یک مدل تصمیم‌گیری ترکیبی نوآورانه بر پایه تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)، روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS و تئوری شواهد ارائه شده است که با هدف مدیریت عدم قطعیت موجود در داده‌ها و افزایش دقت رتبه‌بندی نقاط پرخطر توسعه یافته است. در گام نخست، کارایی هر یک از ده نقطه فرضی حادثه‌خیز با استفاده از مدل DEA محاسبه شد. سپس، نتایج حاصل به روش TOPSIS برای رتبه‌بندی اولیه نقاط مورد استفاده قرار گرفت. در مرحله نهایی، تئوری شواهد به‌منظور تجمیع نتایج و ارائه رتبه‌بندی نهایی مقاوم و قابل اعتماد به‌کار گرفته شد. داده‌های ورودی شامل ده شاخص کمی و کیفی مرتبط با ایمنی جاده‌ای است که با استفاده از نظرات خبرگان و داده‌های فرضی استخراج گردید. نتایج نشان داد نقطه P7 با امتیاز 0.892 به‌عنوان ایمن‌ترین و نقطه P9 با امتیاز 0.317 به‌عنوان پرخطرترین مکان شناسایی شد. مدل پیشنهادی ضمن ارائه نتایج پایدار در برابر نوسانات ورودی‌ها، از توانایی بالایی در مدیریت عدم قطعیت برخوردار بوده و می‌تواند به‌عنوان ابزاری کارآمد در پشتیبانی تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و بهبود ایمنی شبکه‌های جاده‌ای مورد استفاده قرار گیرد. تحلیل پوششی داده‌ها تصمیم‌گیری چندمعیاره تئوری شواهد نقاط حادثه‌خیز جاده‌ای عدم قطعیت https://www.trijournal.ir/article_240842_98361fea4a29b4d3679896b374f43c66.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Design of an Intelligent Vehicle License Plate-Based System for Traffic Flow Analysis and Travel Management in Unfamiliar Areas طراحی یک سامانه هوشمند مبتنی بر پلاک‌خوانی خودرو برای تحلیل جریان ترافیک و مدیریت سفر در مناطق ناشناخته 453 464 237368 10.22034/tri.2025.549559.3384 FA محمد مرادی استادیار، استادیار گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائنات، ایران 0000-0002-3124-3289 Journal Article 2025 09 27 Efficient traffic flow analysis and travel management in unfamiliar urban areas remain critical challenges in intelligent transportation systems. This study presents an intelligent system based on vehicle license plate recognition capable of collecting spatiotemporal data and analyzing driver movement patterns. Leveraging image processing and machine learning techniques, the system processes vehicle passage data and provides context-aware recommendations for travel and traffic management. License plate recognition achieved an accuracy of 98.98% using advanced YOLO models, while clustering and classification of movement patterns predicted driver behavior with 95% accuracy. The research was conducted in four phases: phase 1: license plate detection and data collection, phase 2:data processing with machine learning, phase 3: design of the intelligent recommendation system, and phase 4: system performance evaluation. The feedback from 20 users indicated an average satisfaction score of 4.5/5, demonstrating the system’s effectiveness in delivering precise and personalized recommendations for travel management in unfamiliar areas. تحلیل جریان ترافیک و مدیریت سفر در مناطق ناشناخته شهری، چالشی مهم در حوزه حمل‌ونقل هوشمند محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف توسعه سامانه‌ای هوشمند مبتنی بر پلاک‌خوانی خودرو انجام شد که قادر به جمع‌آوری داده‌های مکانی–زمانی و تحلیل رفتار حرکتی رانندگان است. این سامانه با استفاده از تکنیک‌های پردازش تصویر و یادگیری ماشین، اطلاعات تردد خودروها را پردازش کرده و توصیه‌های موقعیت‌محور برای مدیریت سفر و بهینه‌سازی جریان ترافیک ارائه می‌دهد. دقت شناسایی پلاک خودرو با استفاده از مدل‌های پیشرفته YOLO به ۹۸.۹۸٪ رسید و الگوریتم خوشه‌بندی و طبقه‌بندی الگوهای حرکتی، با دقت ۹۵٪ توانست رفتار رانندگان را پیش‌بینی کند. فرایند تحقیق در چهار فاز شامل شناسایی پلاک و جمع‌آوری داده، پردازش داده‌ها با یادگیری ماشین، طراحی سیستم توصیه‌گر هوشمند و ارزیابی عملکرد سامانه اجرا شد. نتایج حاصل از بازخورد ۲۰ کاربر نشان داد که میزان رضایت کاربران از عملکرد سیستم به‌طور میانگین ۴.۵ از ۵ است، که مؤید توانمندی سامانه در ارائه توصیه‌های دقیق و سفارشی‌شده برای مدیریت سفر در مناطق ناآشنا است. مدیریت سفر جریان ترافیک تشخیص پلاک خودرو یادگیری ماشین سیستم توصیه‌گر هوشمند https://www.trijournal.ir/article_237368_06aba7277329ef838bd7981beb2e5b2d.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Application of a Novel Hybrid Deep Learning CNN-LSTM Model for Predicting the Number of Speeding Violations Using Hourly Traffic Data کاربرد معماری نوین مدل آموزش عمیق ترکیبی CNN-LSTM در پیش‌بینی تعداد تخلفات سرعت غیرمجاز با داده‌های ترافیکی ساعتی 465 480 232000 10.22034/tri.2025.539121.3366 FA علی اکبر کرموند دانش آموخته دکتری، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران 0000-0001-9959-7596 Journal Article 2025 08 04 Background: Speeding violations are a primary cause of accidents on highways, leading to significant human, economic, and social consequences. While numerous studies have explored the prediction of traffic violations and accidents, few have focused on hourly violation counts using hybrid deep learning architectures. Methods: This study introduces a novel hybrid deep learning model combining Convolutional Neural Networks (CNN) and Long Short-Term Memory (LSTM) networks to predict the hourly number of speeding violations. The model was developed using hourly traffic data, including variables such as vehicle count, average speed, distance violations, and violation occurrence times. Following preprocessing, the dataset was divided into 70% training, 15% validation, and 15% testing sets. A 5-fold cross-validation approach was employed to assess model performance. Results: The cross-validation results demonstrated satisfactory performance in predicting speeding violations. During training, RMSE values ranged from 69.05 to 201.5, with the first fold showing anomalous performance; the remaining folds exhibited better results, with R² values between 0.68 and 0.85 and KGE values between 0.67 and 0.83. In the testing phase, average RMSE, R², and KGE were 89.4, 0.77, and 0.78, respectively, closely aligning with training phase averages, indicating robust model performance. In the validation phase, the model achieved an RMSE of 88.4, R² of 0.76, and KGE of 0.79. Conclusion: The proposed hybrid deep learning model effectively identifies high-risk locations for speeding violations with improved accuracy and speed, facilitating optimized resource allocation and enhanced road safety. Future studies are recommended to integrate weather condition data to further improve prediction accuracy. پیشینه: تخلف سرعت یکی از عوامل اصلی حوادث در آزادراه‌ها می‌باشد و آسیب‌های جانی، اقتصادی و اجتماعی متعددی در پی دارد. تاکنون در مطالعات متفاوتی پژوهشگران به پیش‌بینی تخلفات و حوادث پرداخته‌اند، امّا مطالعه تعداد تخلفات با تفکیک زمانی ساعتی و معماری ترکیبی از مدل‌های آموزش عمیق کمتر دیده می‌شود. روش: مطالعه حاضر با ارائه معماری ترکیبی نوینی از روش‌های آموزش عمیق به پیش‌بینی تعداد تخلفات سرعت در ساعت میپردازد. مدل پیشنهادی مبتنی بر روش شبکه‌های کانولوشنی و روش حافظه طولانی ‌مدت کوتاه مدت است که جهت پیش‌بینی تعداد تخلفات سرعت غیرمجاز با داده‌های ترافیکی ساعتی توسعه داده شده است. داده‌ها شامل متغیرهایی مانند تعداد وسایل نقلیه، سرعت، تخلفات فاصله و زمان وقوع تخلف بودند. داده‌ها پس از پیش‌پردازش به سه بخش آموزش 70%، اعتبارسنجی 15%، و آزمون 15% تقسیم شدند و از اعتبار سنجی متقاطع در مدل استفاده شده است. نتایج حاصل از اعتبارسنجی متقاطع 5 تایی نشان‌دهنده عملکرد قابل‌قبول مدل در پیش‌بینی تعداد تخلفات سرعت غیرمجاز است. در آموزش، مقادیر RMSE در محدوده 05/69 تا5/201 متغیر بود که به‌جز فولد اول، سایر فولدها عملکرد بهتری با R2 بین 68/0 تا 85/0 و KGE بین 67/0 تا 83/0 نشان دادند. در فاز آزمون، میانگین RMSE ،R2 و KGE به ترتیب 4/89، 77/0 و78/0 به‌طور قابل‌توجهی نزدیک به میانگین مقادیر فاز آموزش بود، که حاکی از عملکرد مورد تایید مدل است. در اعتبار سنجی مدل عملکرد RMSE ،R2 و KGE به ترتیب 4/88، 76/0 و79/0 از خود نشان داد. استفاده از مدلهای ترکیبی از آموزش عمیق مانند آنچه در این مطالعه مطرح شد، میتواند در تشخیص نقاط حادثه خیز با دقت و سرعت بهتر کمک کنند. بهینه‌سازی نظارت، تخصیص منابع، و افزایش ایمنی جاده‌ای به تبع این اقدام میتواند اتفاق بیافتد. پیشنهاد می‌شود به‌عنوان ورودی مدل در مطالعات آتی داده‌های شرایط جوی برای بهبود دقت نهایی ادغام شوند. آموزش عمیق پیش‌بینی تخلفات سرعت شبکه عصبی کانولوشنی تخلفات ترافیکی https://www.trijournal.ir/article_232000_5f9e28ce87bf8722eab4438d9fb45842.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Scenario Analysis of Urban Transport Fleet Fuel Mix and Its Impacts on Energy Consumption and Air Pollutant Emissions in Mashhad Metropolis Using the LEAP Modeling Approach تحلیل سناریوهای ترکیب سوخت ناوگان حمل‌ونقل شهری و اثرات آن بر مصرف انرژی و انتشار آلاینده‌های هوا در کلان‌شهر مشهد با رویکرد مدل‌سازی LEAP 481 502 237367 10.22034/tri.2025.548702.3382 FA ابوالفضل یاری دانشجوی دکتری، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران خسرو اشرفی استاد، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران محمدعلی زاهد استادیار، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2025 09 22 Rapid population growth, rising transportation demand, and high dependency on fossil fuels have significantly increased air pollution and energy consumption in Iran's metropolitan areas. This study evaluates and compares different fuel mix scenarios for the urban transport fleet in Mashhad by 2050, using the Long-range Energy Alternatives Planning (LEAP) model. Three scenarios were developed: Business as Usual (BAU), Clean Transition (CT), and Targeted Green Transformation (TGT), analyzing their impacts on energy use and PM2.5 emissions. Findings reveal that under the BAU scenario, reliance on gasoline and diesel continues, leading to increased energy consumption and air pollution. In contrast, the TGT scenario—focusing on the replacement of fossil-fueled vehicles with electric and hybrid ones, along with improvements in fuel quality—achieves up to a 50% reduction in PM2.5 emissions. Sensitivity analyses on key variables such as economic growth rate, electrification share, and fuel efficiency indicate that energy efficiency policies and clean transport development play a critical role in reducing environmental pollutants. The study underscores the urgent need for comprehensive strategies on sustainable transport planning and support for emerging clean energy technologies in large urban centers. رشد سریع جمعیت، افزایش تقاضای حمل‌ونقل و وابستگی بالا به سوخت‌های فسیلی، منجر به تشدید آلودگی هوا و مصرف انرژی در کلان‌شهرهای ایران شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه سناریوهای مختلف ترکیب سوختی ناوگان حمل‌ونقل شهر مشهد تا افق 2050، از مدل‌سازی LEAP بهره گرفته است. در این مطالعه، سه سناریوی تداوم روند موجود (BAU)، گذار تدریجی به سوخت‌های پاک (CT) و تحول سبز هدفمند (TGT) طراحی و آثار آن‌ها بر مصرف انرژی و انتشار ذرات معلق PM2.5 تحلیل شد. نتایج نشان داد در سناریوی BAU، وابستگی به بنزین و گازوئیل استمرار داشته و مصرف انرژی و آلودگی هوا افزایش می‌یابد. در مقابل، سناریوی TGT با تمرکز بر جایگزینی خودروهای برقی و هیبریدی، کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی و بهبود کیفیت سوخت، منجر به کاهش ۵۰ درصدی انتشار PM2.5 می‌شود. تحلیل حساسیت متغیرهای کلیدی همچون نرخ رشد اقتصادی، سهم برقی‌سازی و بهره‌وری سوخت نشان داد که سیاست‌های بهبود بهره‌وری انرژی و توسعه ناوگان حمل‌ونقل پاک، نقشی حیاتی در کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی ایفا می‌کنند. یافته‌های این تحقیق بر ضرورت تدوین راهبردهای جامع حمل‌ونقل پایدار و حمایت از فناوری‌های نوین انرژی در کلان‌شهرها تأکید دارد. بهینه‌سازی مصرف انرژی ذرات معلق PM2.5 ناوگان حمل‌ونقل شهری مدل‌سازی LEAP حمل‌ونقل پایدار https://www.trijournal.ir/article_237367_dfdef882799b876d00882dd29deb917c.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Explaining the relationship between the easy motorcycle license scheme and the civic ethics of motorcycle riders تبیین رابطه طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت با اخلاق شهروندی موتورسیکلت سواران 503 518 226715 10.22034/tri.2025.524838.3345 FA سجاد امیری دانش آموخته دکتری، گروه علوم پایه و مهندسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران 0009-0004-2034-5599 مجید حق شناس استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران 0000-0001-6128-157X داود شکیبایی استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران Journal Article 2025 05 19 Background and Objective: Motorcycles, as one of the main vehicles developing countries, especially in metropolitan areas, play important role in transportation. However, high number of accidents, traffic violations, and risky behaviors of motorcyclists indicate a weakness civic ethics and social responsibility. On the other hand, the easy motorcycle license scheme implemented aim of reducingadministrative burden increasing access to licenses, but there are concerns about the impact of these schemes on reducing essential training and weakening traffic culture. The main objective of the study is to explain the relationship between the easy motorcycle license scheme and the civic ethics of motorcyclists.study applied in terms of its purpose and is a descriptive correlational method. The statistical population included all motorcycle license recipients in the Asan program in Tehran who succeeded in obtaining a motorcycle license in the Asan program in 1403. sample size was based on simple random sampling and Salehi's standard questionnaire on civic ethics for motorcycle riders (2012) was used as a data collection tool. Kolmogorov's test, Pearson's correlation coefficient, and regression were used to analyze the data using SPSS22 statistical software. Based on research findings and data analysis, the greatest impact of easy motorcycle license scheme on civic ethics of motorcyclists is on component of respecting the rights of others with a value of 0.684, then responsibility with a value of 0.663, then order with a value of 0.655, then a sense of altruism with a value of 0.621, and finally the ecologically safe component with a value of 0.607.<br> The easy motorcycle license scheme can lead to the promotion of civic ethics combining education, intelligent supervision, and behavioral incentives instead of reducing discipline. key to success is the combination of the three elements of ease issuing, strictness in supervision, and continuous culture building موتورسیکلت‌ها به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین وسایل نقلیه در کشورهای درحال‌توسعه، به‌ویژه در کلان‌شهرها، نقش مهمی در حمل‌ونقل ایفا می‌کنند. با این حال، آمار بالای تصادفات، تخلفات ترافیکی و رفتارهای پرخطر موتورسواران نشان‌دهنده ضعف در اخلاق شهروندی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی آنان است. از سوی دیگر، طرح‌ آسان‌ گواهینامه موتورسیکلت با هدف کاهش بار اداری و افزایش دسترسی به گواهینامه اجرا می‌شوند، اما نگرانی‌هایی درباره تأثیر این طرح‌ها بر کاهش آموزش‌های ضروری و تضعیف فرهنگ ترافیک وجود دارد. هدف اصلی پژوهش تبیین رابطه طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت با اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران می‌باشد. این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از نوع روش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دریافت کنندگان گواهینامه موتورسیکلت در طرح آسان شهر تهران بود که در سال 1403 موفق به دریافت گواهینامه موتورسیکلت در طرح آسان شده‌اند می‌باشند، که حجم نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده و از پرسشنامه استاندارد اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران صالحی (1391) مطرح شده و به ‌عنوان ابزار جمع آوری داده‌ها استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون کولموگروف، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون با بهره‌گیری از نرم‌افزار آماری SPSS22 استفاده شد. بر اساس یافته‌های پژوهش و با توجه به تجزیه و تحلیل داده‌ بیشترین تأثیر طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت بر اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران به ترتیب بر مؤلفه‌ی رعایت حقوق دیگران با مقدار684/0، سپس مسؤلیت‌پذیری با مقدار 663/0، سپس نظم با مقدار 655/0، سپس حس نوع‌دوستی با مقدار 621/0 و در نهایت مؤلفه زیست‌مسالمت‌آمیز با مقدار 607/0 می باشد. طرح آسان‌ گواهینامه موتورسیکلت می‌تواند با ترکیب آموزش، نظارت هوشمند و مشوق‌های رفتاری به جای کاهش انضباط، به ارتقای اخلاق شهروندی منجر شود. کلید موفقیت، تلفیق سه‌گانه آسان‌گیری در صدور، سخت‌گیری در نظارت و فرهنگ‌سازی مستمر است. طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت اخلاق شهروندی تبیین رابطه موتورسیکلت سواران https://www.trijournal.ir/article_226715_87cf2c493f1e56eb57f2f9488c77d009.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Economic Resilience of the Service Sector: Does Transportation Infrastructure Matter? تاب‌آوری اقتصادی بخش خدمات: آیا زیرساخت حمل و نقل مهم است؟ 519 542 237370 10.22034/tri.2025.537342.3363 FA زهرا دهقان شبانی دانشیار، بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران روح اله شهنازی استاد، بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2025 07 27 Economic resilience, defined as the ability of an economic system to withstand external shocks and swiftly return to a path of equilibrium and growth, plays a vital role in reducing vulnerability. In the face of negative shocks, sectors lacking sufficient resilience may deviate from a stable equilibrium and experience a sustained decline in performance. Therefore, enhancing the resilience of economic sectors by identifying and analyzing its influencing factors has become a key strategy to counter instabilities. The present study aims to investigate the impact of transportation infrastructure on the economic resilience of the service sector in 28 provinces of Iran over two time periods: 2001–2012 and 2013–2021. To measure resilience, the Han and Goetz index was employed, and to analyze the effect of transportation infrastructure, the Geographically Weighted Regression (GWR) model was used to account for spatial heterogeneity. The findings indicate that transportation infrastructure has a positive and significant impact on the service sector's resilience in all provinces. The business environment also has a positive and significant effect in all provinces. The variables of human capital and the concentration of industrial activities had a positive and significant impact in over 50% of the provinces. Economic diversification had a positive and significant effect in over 50% of the provinces in the first period, but this effect was observed in less than 50% of the provinces in the second period. Furthermore, the impact of government expenditure on the service sector's resilience was positive and significant in only 3% of the provinces in the first period and 30% of the provinces in the second period. Overall, the study highlights the paramount importance of physical infrastructure and institutional quality for resilience, revealing heterogeneous effects for other regional economic factors. تاب‌آوری اقتصادی، قابلیت یک سیستم اقتصادی برای مقاومت در برابر شوک‌های بیرونی و بازگشت سریع به مسیر تعادلی و رشد تعریف می‌شود و نقشی حیاتی در کاهش آسیب‌پذیری ایفا می‌کند. در مواجهه با شوک‌های منفی، بخش‌های فاقد تاب‌آوری کافی از حالت تعادل پایدار خارج شده و ممکن است با افت عملکرد مداوم مواجه شوند. از این‌رو، تقویت تاب‌آوری بخش‌های اقتصادی از طریق شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر آن، به یکی از راهبردهای کلیدی برای مقابله با ناپایداری‌ها تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر زیرساخت‌های حمل‌ونقل بر تاب‌آوری اقتصادی بخش خدمات در ۲۸ استان ایران طی دو دوره زمانی ۱۳۸۰–۱۳۹۱ و ۱۳۹۲–۱۴۰۰ است. برای اندازه‌گیری تاب‌آوری از شاخص هان و گوتز و برای تحلیل اثر زیرساخت‌های حمل‌ونقل از الگوی رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) به منظور لحاظ کردن ناهم‌سانی فضایی استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد زیرساخت حمل‌ونقل در تمامی استان‌ها تأثیر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری بخش خدمات دارد. فضای کسب‌وکار نیز در همه استان‌ها اثر مثبت و معنادار نشان داده است. متغیرهای سرمایه انسانی و تمرکز فعالیت‌های صنعتی در بیش از ۵۰ درصد استان‌ها تأثیر مثبت و معنادار داشته‌اند. تنوع فعالیت‌های اقتصادی در دوره اول در بیش از ۵۰ درصد استان‌ها اثر مثبت و معنادار داشته، اما در دوره دوم این اثر در کمتر از ۵۰ درصد استان‌ها مشاهده می‌شود. همچنین، تأثیر مخارج دولت بر تاب‌آوری بخش خدمات در دوره اول تنها در ۳ درصد استان‌ها و در دوره دوم در ۳۰ درصد استان‌ها مثبت و معنادار بوده است. تاب آوری اقتصادی خدمات رگرسیون وزنی جغرافیایی زیرساخت حمل و نقل https://www.trijournal.ir/article_237370_af426be20d8f9cbd45ac2cf2a778c7a3.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Evaluating the efficiency of the urban road network during an Earthquake (case study: Region 5 of Kerman city) ارزیابی میزان کارایی شبکه معابر شهری در زمان بروز زلزله (مطالعه موردی: منطقه 5 شهر کرمان) 543 565 233782 10.22034/tri.2025.526455.3348 FA بهنام مغانی رحیمی دانشیار، بخش جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران محمد محمدحسنی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران‌، ایران 0000-0001-6668-8096 مریم ابراهیمی زرندی دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان ایران Journal Article 2025 05 27 Earthquake is one the natural disasters that historically cause a lot of damages to Earth’s inhabitants. This issues caused always human looking for decrease the effects of this sudden shake of nature; movement on earth that happen unpredictably without any warning and sign.<br>An accident that haven’t any way to stop it; but the thing that keep humans from this natural disaster is their power of planning ‘thinking and prediction.This research is practical and type of research also in descriptive analytical and the method of information gathering also is desk research ‘documentary and scale factor.In the current study for review efficiency of passage system during an earthquake ' at first by choosing 5main effective standard on vulnerability of land use against earth quake (road width standard _user quality _numbers of floor _ access to relief centers) and review the effects of each of standard on region 5 of Kerman city (historical fabric) near reviewing the degree of importance of the standard using the AHP method and Export choice software.Then with the obtained weights and apply those weights on available maps of area and at the end by merger all layers; final map of vulnerability level was investigated that review results shown the width of the passage considered most important standard. In the investigation of region 5 of Kerman reviewing results shown that the width of the passage is in an inconvenient. زلزله یکی از بلایای طبیعی است که در طول تاریخ خسارات بسیاری را به ساکنین کره خاکی وارد نموده است، این موضوع باعث شده تا بشر همواره به دنبال کاهش اثرات این تکان ناگهانی طبیعت باشد، جنبشی که در زمین بی هیچ اخطار و نشانه‌‌ای به صورت غیرقابل پیش‌‌بینی رخ می‌‌دهد، سانحه‌‌ای که هیچ راهکاری برای توقف آن وجود ندارد، اما آن چه که می‌‌تواند انسان را در برابر این بلای طبیعی حفظ کند قوه تدبیر، تفکر و پیش‌‌بینی اوست. این پژوهش کاربردی و نوع تحقیق نیز توصیفی – تحلیلی است و روش‌‌های گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه‌‌ای، اسنادی و پیمایشی می‌‌باشد. در پژوهش حاضر به جهت بررسی میزان کارایی شبکه معابر در زمان بروز زلزله در ابتدا با انتخاب 5 معیار اصلی تاثیرگذار در امر آسیب‌‌پذیری کاربری‌‌ها در برابر زلزله (معیار عرض معابر، کیفیت کاربری، تعداد طبقات، دسترسی به مراکز امدادی و دسترسی به مراکز درمانی) و بررسی تاثیر هرکدام از معیارها بر روی منطقه 5 (بافت تاریخی) شهر کرمان میزان اهمیت معیارها با استفاده از روش AHP و نرم‌‌افزار Expert Choice مورد بررسی قرار گرفت. سپس با استفاده از وزن‌‌های به دست آمده و اعمال وزن‌‌های حاصل بر روی نقشه‌‌های موجود منطقه و در انتها با ادغام تمامی لایه‌‌ها یک نقشه نهایی از میزان آسیب‌‌پذیری کاربری‌‌ها مورد بررسی قرار گرفت. که نتایج بررسی‌‌ها این گونه نشان داد که معیار عرض معابر به عنوان مهم‌‌ترین معیار محسوب گردیده است، که در بررسی منطقه 5 شهر کرمان نتایج این گونه نشان داد که وضعیت عرض معابر در شرایط نامساعدی قرار گرفته است. زلزله کارایی معابر مدیریت بحران منطقه 5 شهر کرمان https://www.trijournal.ir/article_233782_bff3d7f2b6a1550aa3428b66ddb65b8b.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 The Vision and Mission of Iran's Railways in the 1424 horizon چشم انداز و ماموریت حمل و نقل ریلی برون شهری ایران در افق 1424 557 580 237364 10.22034/tri.2025.540294.3368 FA علی اصغر شفیع نادری دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مکانیک، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران)، تهران، ایران 0009-0006-8482-8527 Journal Article 2025 08 09 Between 2005, 2014, and 2020, the Islamic Republic of Iran Railways Company (RAI) developed three different vision and mission statements for the intercity railway sector. However, these documents were approved only at the board level and were never endorsed as binding national documents by the government or the parliament. As a result, they have not played an effective strategic role in guiding national objectives, institutional structures, or performance evaluation systems in this sector<span dir="RTL" lang="FA">.</span> The purpose of this study is to review and redesign the vision and mission statements for Iran’s intercity railway transportation based on scientific frameworks and international experience. For this purpose, the concepts and criteria of vision and mission development are first reviewed using the literature on strategic management and governance. Then, through a comparative document analysis, selected cases from Iran Railways, a foreign consultant, and several leading railway organizations and countries are examined<span dir="RTL" lang="FA">.</span> Based on the theoretical foundations and comparative findings, the proposed vision and mission presented in this paper define the desired future position of Iran’s railway sector over a 20-year horizon. They also identify key performance indicators, including technology, productivity, competitiveness, attractiveness, accessibility, safety, and the use of artificial intelligence, as criteria for monitoring progress. Finally, it is suggested that these updated statements be used as a legal basis for drafting a “Comprehensive Intercity Rail Transport Law of Iran” and for improving the governance structure of this sector<span dir="RTL" lang="FA">.</span> در سال های 1384، 1393 و 1399 شرکت راه‌آهن ایران مبادرت به تعریف چشم انداز و ماموریت برای حمل و نقل ریلی ایران نموده است. متاسفانه سطح تصویب آن فراتر از هیات مدیره شرکت راه آهن نبوده است. به عبارت دیگر بیانیه های اشاره شده، سندی الزام آور برای ذینفعان در بخش ریلی برون شهری محسوب نمی گردد. اولین گام در راستای توسعه پایدار، پیشرفت و رشد هدفمند بخش ریلی برون شهری ایران، برخورداری از چشم انداز رویا پردازانه، شکوهمند و برانگیزاننده در افق دراز مدت می باشد. در این مقاله، سوابق تعریف چشم انداز و ماموریت در حوزه حمل و نقل ریلی برون شهری در ایران و چندین کشور و نهاد منتخب منطقه ای و بین المللی برجسته و پیشتاز ارایه شده است. نسبت به پیشنهاد چشم انداز و ماموریت برای حمل و نقل ریلی ایران در افق 20 سال آینده (1424 خورشیدی) به شرح زیر اقدام شده است: چشم انداز: «سامانه حمل و نقل ریلی برون شهری در سطح میانگین کشورهای پیشتاز در افق سال 1424 از جنبه های مختلف حکمرانی ریلی مانند فنآوری، بهره وری، رقابت پذیری، جذابیت، دسترسی، ایمنی و استفاده از هوش مصنوعی» ماموریت: «تحقق گام به گام چشم انداز حمل و نقل ریلی برون شهری ایران در افق 1424، بر مبنای راهبردهای کلان متضمن کاهش فاصله و دستیابی تدریجی به اهداف کلان، شاخص های کلیدی عملکرد و نتایج کلیدی عملکرد به صورت پویا، پیوسته و مداوم در مقایسه با کشورهای پیشتاز طی 4 برنامه توسعه ریلی 5 ساله و کسب رضایت حداکثری ذینفعان در حمل بار و مسافر» پیشنهاد می شود در تدوین قانون جامع حمل و نقل ریلی برون شهری ایران با مبنا قرار دادن چشم انداز و ماموریت مصوب، نسبت به تعریف اهداف و راهبردهای کلان، ساختار حضور بازیگران، تدوین شاخص های کلیدی عملکرد و شاخص های کلیدی نتیجه اقدام گردد. چشم‌انداز راهبردی مأموریت سازمانی حکمرانی حمل و نقل ریلی حمل و نقل ریلی برون‌شهری ایران سیاست‌گذاری حمل و نقل شاخص‌های کلیدی عملکرد https://www.trijournal.ir/article_237364_17fd8350d502d52733e55f4556bd2356.pdf
مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 2 2026 06 22 Indicators for Evaluation and Optimization of Cargo Transit in Air Transportation شاخص های ارزیابی و بهینه سازی ترانزیت باری در حمل و نقل هوایی 581 588 242678 10.22034/tri.2026.562012.3408 FA سعادت خیر اله پور میری دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده عمران و منابع زمین‌، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران 0009-0003-9477-2748 سید محمد سادات حسینی استادیار‌، دانشگاه امام حسن مجتبی (ع)، تهران، ایران Journal Article 2025 11 24 <span>This study investigates the current status and identifies the key challenges of air cargo transit in Iran, with a specific focus on Imam Khomeini International Airport. The research further examines strategies for improving and developing this sector under the constraints imposed by international sanctions and within the increasingly competitive global environment. The main objective of the study is to identify and evaluate the critical factors influencing the enhancement of Iran’s air cargo transit performance. Methodologically, the research is applied in nature and employs a combined approach based on both library studies and field data collection. Field data were obtained from two statistical populations, including 150 cargo owners and 15 experts and professionals in the aviation industry. Data analysis was conducted using statistical techniques in SPSS, alongside multi-criteria decision-making methods, namely the Analytic Hierarchy Process (AHP) and the Fuzzy Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (Fuzzy TOPSIS).The findings indicate that the development of air cargo transit infrastructure (weight = 0.4412), efficient and strategic management (weight = 0.2901), and strengthened international aviation relations (weight = 0.2686) are the most influential factors contributing to the improvement of Iran’s air cargo transit performance. These results highlight the necessity of adopting a systematic and integrated approach to infrastructure development, managerial optimization, and international cooperation in order to enhance the competitiveness and operational effectiveness of the country’s air cargo transit system.</span> <em><span lang="AR-SA">این پژوهش با هدف بررسی وضعیت کنونی و شناسایی چالش‌های ترانزیت باری هوایی ایران، با تمرکز بر فرودگاه بین‌المللی <br>امام خمینی (ره)، انجام شده است. همچنین راهکارهای بهبود و توسعه این بخش در شرایط محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بین‌المللی مورد تحلیل قرار گرفته است. از نظر ماهیت، پژوهش کاربردی و از حیث روش گردآوری داده‌ها، ترکیبی از مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی است. داده‌ها از دو جامعه آماری شامل ۱۵۰ نفر از صاحبان کالا و ۱۵ نفر از خبرگان صنعت هوایی جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار</span></em><em><span dir="LTR"> SPSS </span></em><em><span lang="AR-SA">و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره</span></em><em><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span></em><em><span dir="LTR">AHP</span></em><em><span dir="LTR"> </span></em><em><span lang="AR-SA">و تاپسیس فازی تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد توسعه زیرساخت‌های ترانزیت باری هوایی (وزن 0.4412)، مدیریت کارآمد و استراتژیک (0.2901) و روابط بین‌المللی هوایی (0.2686)</span></em><em><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span></em><em><span lang="AR-SA">مهم‌ترین عوامل مؤثر در بهبود عملکرد صنعت هوایی کشور هستند. بر این اساس، ارتقای زیرساخت‌ها و مدیریت و گسترش تعاملات بین‌المللی می‌تواند موجب افزایش بهره‌وری و جایگاه ایران در شبکه ترانزیت هوایی منطقه‌ای و جهانی شود</span></em><em><span dir="LTR">.</span></em> ترانزیت­ ترانزیت هوایی­ ترانزیت باری­ شاخص‌های ارزیابی ناوگان هوایی https://www.trijournal.ir/article_242678_5ebfdd0a965976f23a25d9b3719d5bcd.pdf