مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Machine Learning-Based Prediction of Unconfined Compressive Strength and Feature Importance Analysis of Mixture Design and Construction Parameters in Cement-Treated Base Mixtures Containing Reclaimed Asphalt Pavement پیش‌بینی مقاومت فشاری و تحلیل اهمیت پارامترهای طرح اختلاط و ساخت در مخلوط‌های اساس تثبیت‌شده با سیمان حاوی خرده مصالح آسفالتی با استفاده از یادگیری ماشین 1 22 250356 10.22034/tri.2026.593864.3491 FA سید محمد منصورزاده استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران 0009-0008-6904-0621 Journal Article 2026 07 26 In this study, machine learning techniques were employed to predict and analyze the unconfined compressive strength (UCS) of cement-treated base (CTB) mixtures containing 100% reclaimed asphalt pavement (RAP). A comprehensive experimental database comprising 540 UCS specimens with different curing ages was established. The specimens were prepared using three cement contents (4%, 5%, and 6%), three moisture contents (5.5%, 6.5%, and 7.5%), and two compaction methods in accordance with ASTM D1557 and ASTM D558. In addition, a polymer–mineral additive (Nicoflok) was incorporated at 10% of the cement weight to enhance the mechanical performance of the mixtures. The predictive performance of several machine learning algorithms, including Random Forest (RF), Linear Regression (LR), Support Vector Regression (SVR), K-Nearest Neighbors (KNN), Multi-Layer Perceptron (MLP), and Self-Attention-enhanced MLP, was evaluated for UCS prediction. The results demonstrated that the developed machine learning models were capable of predicting UCS with satisfactory accuracy, and the predicted values exhibited good agreement with the experimental measurements. Furthermore, the effects of the mixture design and construction variables on UCS were investigated using three feature importance analysis techniques, namely SHAP, Permutation Importance, and Gradient Boosting Feature Importance. The results consistently identified curing age as the most influential parameter affecting UCS, followed by cement content, while the presence of the additive, moisture content, and compaction method ranked as the third, fourth, and fifth most influential factors, respectively. Unlike many previous studies that primarily focused on UCS prediction, this study also provides a comprehensive interpretation of the relative importance of the input variables using three complementary feature importance techniques. The consistent ranking of the input variables obtained from these methods further confirms the robustness and reliability of the proposed machine learning framework for both prediction and interpretation of UCS behavior in cement-treated RAP mixtures. در این پژوهش، با استفاده از روش‌های یادگیری ماشین، مقاومت فشاری محدود نشده مخلوط‌های اساس تثبیت‌شده با سیمان حاوی 100٪ خرده مصالح آسفالتی (RAP) مورد پیش‌بینی و تحلیل قرار گرفت. بدین منظور، پایگاه داده‌ای حاصل از یک برنامه گسترده آزمایشگاهی شامل 540 نمونه فشاری در سنین مختلف عمل‌آوری تهیه شد. نمونه‌ها در سه درصد مختلف سیمان (4، 5 و 6 درصد) و سه درصد آب (5/5، 6/5 و 7/5 درصد) و با استفاده از دو روش تراکم مطابق استانداردهای ASTM D1557 و ASTM D558 ساخته شدند. همچنین، به‌منظور بهبود عملکرد مکانیکی مخلوط‌ها، از افزودنی پلیمری-معدنی نیکوفلاک به میزان 10 درصد وزنی سیمان استفاده گردید. در ادامه، عملکرد الگوریتم‌های مختلف یادگیری ماشین شامل جنگل تصادفی، رگرسیون خطی، رگرسیون بردار پشتیبان، نزدیک‌ترین همسایه، پرسپترون چندلایه و توجه به خود در پیش‌بینی مقاومت فشاری محدود نشده مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل‌های مبتنی بر یادگیری ماشین قادرند مقاومت فشاری را با دقت قابل قبولی پیش‌بینی نمایند، به‌گونه‌ای که مقادیر پیش‌بینی‌شده انطباق مناسبی با داده‌های واقعی آزمایشگاهی داشتند. همچنین، با استفاده از روشهای تحلیل اهمیت ویژگی‌ها همچون شاپ، اهمیت جایگشتی و گرادینت بوستینگ میزان تأثیر پارامترهای مختلف طرح اختلاط و ساخت بر مقاومت فشاری تعیین گردید. نتایج بیانگر آن بود که مدت زمان عمل‌آوری بیشترین تأثیر را بر مقاومت فشاری مخلوط‌ها داشته و درصد سیمان با فاصله در رتبه دوم تأثیرگذاری قرار دارد و سایر پارامترها از جمله استفاده از افزودنی، درصد رطوبت و روش تراکم به ترتیب در رتبه های بعدی اهمیت بودند. یادگیری ماشینی نه تنها می‌تواند پیش‌بینی UCS دقیقی ارائه دهد، بلکه می‌تواند تفسیر قابل اعتمادی از عوامل حاکم بر عملکرد مکانیکی مخلوط‌های RAP عمل‌آوری شده با سیمان نیز ارائه دهد. https://www.trijournal.ir/article_250356_6468e3cb437fccace7db862164cb8b3b.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Providing an Optimal Model for Traffic in a Smart City based on the MTLBO Algorithm ارائه مدل بهینه برای ترافیک در شهر هوشمند بر اساس الگوریتم اصلاح شده آموزش-یادگیری 23 30 246369 10.22034/tri.2026.581971.3458 FA محمدعلی شفاعتی دانشجوی دکتری، گروه عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی نادران استادیار، گروه عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-5842-0188 Journal Article 2026 05 17 Traffic congestion and its associated pollution pose significant challenges for modern smart cities, primarily influenced by vehicle density, travel time, and variable speed. This paper introduces an improved multi-objective optimization framework designed to minimize air pollution, reduce travel time, and enhance overall traffic flow while ensuring low computational load and high prediction accuracy. To this end, an improved multi-task learning-based optimization algorithm (MTLBO) is proposed and validated using real-world traffic data from the Stadshouderskade street in Amsterdam, Netherlands. Comparative tests with benchmark algorithms, including the Best Random Average (BMR) and JAYA algorithms, demonstrate the superior performance of the proposed approach. The improved MTLBO algorithm achieves an average accuracy improvement of 93.77% over the BMR algorithm and 91.53% over the JAYA algorithm, with enhanced convergence stability and scalability. These results highlight the potential of the proposed model as a robust and efficient solution for sustainable traffic management in smart cities, which could be effective given its wide applicability in our country. تراکم ترافیک و آلودگی مرتبط با آن، چالش‌های مهمی را برای شهرهای هوشمند مدرن نشان می‌دهند که عمدتاً تحت تأثیر تراکم وسایل نقلیه، زمان حمل و نقل و تغییرپذیری سرعت قرار دارند. این مقاله یک چارچوب بهینه‌سازی چندهدفه بهبود یافته را معرفی می‌کند که برای به حداقل رساندن همزمان آلودگی هوا، کاهش زمان سفر و بهبود جریان کلی ترافیک، ضمن تضمین سربار محاسباتی کم و دقت پیش‌بینی بالا، طراحی شده است. برای این منظور، یک الگوریتم بهینه‌سازی مبتنی بر آموزش-یادگیری اصلاح‌شده چندهدفه (MTLBO) بهبود یافته با استفاده از داده‌های ترافیک دنیای واقعی از خیابان استادهودرسکاد در آمستردام، هلند، پیشنهاد و اعتبارسنجی شده است. آزمایش‌های مقایسه‌ای با الگوریتم‌های معیار، از جمله الگوریتم‌های بهترین میانگین-تصادفی (BMR) و JAYA، عملکرد برتر رویکرد پیشنهادی را نشان می‌دهند. الگوریتم MTLBO بهبود یافته به طور متوسط بهبود دقت 93.77٪ نسبت به الگوریتم BMR و 91.53٪ نسبت به الگوریتم JAYA را با پایداری همگرایی و مقیاس‌پذیری بهبود یافته به دست می‌آورد. این نتایج، پتانسیل مدل پیشنهادی را به عنوان یک راه حل قوی و کارآمد برای مدیریت پایدار ترافیک در شهرهای هوشمند برجسته می‌کندکه با توجه به گستره کاربرد آن در کشورمان میتواند کارآمد باشد. https://www.trijournal.ir/article_246369_0135e2d5275f09ab21ce52c426b72acf.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Estimation of parameters affecting traffic accidents using state space models تخمین پارامترهای موثر بر تصادفات رانندگی با استفاده از مدل های فضای حالت 31 48 181365 10.22034/tri.2023.415139.3186 FA شهریار افندی زاده استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0001-5137-3673 حمید بیگدلی راد دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2023 09 06 In this research, the state space method has been used to model traffic accidents. This model, which has both a black box section and through the acquisition of basic knowledge, parameters have been estimated. This study deals with the identification of a single input single output state space system. Modeling in state space was used in order to meet stricter restrictions on the performance of control systems, increasing complexity and ease of access to computers. The simple modeling of the complex nonlinear system of traffic accidents was one of the achievements of this method and this study. One of the advantages of this method is that it is possible to introduce a basic knowledge of the system to the model in order to increase the speed of convergence and access to the desired results. The output of the error rate shows that the error increased a little at first, but with the increase of the data, the error starts to decrease and tends to zero. Previous models by various researchers have generally dealt with black box identification methods, which, due to the lack of basic knowledge in these cases, will prolong the data processing time and not achieve proper accuracy. The presented method can predict the probability of traffic accidents with higher accuracy in a shorter period of time, so that the application of the model is more attractive for decision makers in the field of driving safety. در این پژوهش از روش فضای حالت به منظور مدلسازی تصادفات رانندگی استفاده شده است. این مدل که هم دارای بخش جعبه سیاه بوده و هم از طریق کسب دانش اولیه، به تخمین پارامترها پرداخته شده است. این مطالعه به شناسایی یک سیستم فضای حالت تک ورودی تک خروجی می پردازد. فضای حالت سیستم تعریف شده و الگوریتم تخمین پارامترها نوشته شده و سپس همگرایی آن و همچنین تخمین بردار حالت بررسی می شود. مدلسازی در فضای حالت به منظور برآوردن قیدهای سخت تر بر عملکرد سیستم های کنترل، افزایش پیچیدگی و سهولت دسترسی به کامپیوترها بکار گرفته شد. مدلسازی ساده سیستم پیچیده غیرخطی تصادفات رانندگی از دستاوردهای این روش و این مطالعه بود. از جمله مزایای این روش آن است که می توان یک دانش اولیه از سیستم را به مدل معرفی نمود تا سرعت همگرایی و دسترسی به نتایج مطلوب را افزایش داد. خروجی میزان خطا نشان می دهد که در ابتدا کمی خطا افزایش یافت اما با افزایش داده ها خطا روند کاهشی گرفته و به سمت صفر میل می کند. مدل های پیشین توسط محقیقن مختلف عموما به روش های شناسایی جعبه سیاه پرداخته اند که به علت نداشتن دانش اولیه در این موارد، هم زمان پردازش داده ها طولانی شود و هم اینکه دقت مناسب حاصل نشود. روش ارائه شده می تواند در مدت زمان کمتر، با دقت بالاتری احتمال تصادفات رانندگی را پیش بینی نماید تا کاربرد مدل برای تصمیم‌گیران حوزه ایمنی رانندگی، جذاب‌تر باشد. https://www.trijournal.ir/article_181365_93d3d9ce82833d79305f60a97d2f7183.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Evaluation of the Accuracy of Empirical Methods and Machine Learning Algorithms in Determining the Bearing Capacity of Driven Piles in Southern Iran ارزیابی دقت روش‌های تجربی و الگوریتم‌های یادگیری ماشین در تعیین ظرفیت باربری شمع‌های کوبشی جنوب ایران 49 72 244980 10.22034/tri.2026.580622.3450 FA محمد مهدی بیات ترک دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران امیرعلی زاد دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران بابک ابراهیمیان استادیار، گروه مهندسی ژئوتکنیک، دانشکده مهندسی عمران‌، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2026 05 06 Offshore piles are one of the fundamental components in marine construction projects and are responsible for providing strength and stability to structures against applied loads. Therefore, accurate prediction of the bearing capacity of these piles is of great importance in the design and construction of offshore structures. In this study, the accuracy of different methods for predicting the bearing capacity of steel piles installed in offshore soil deposits of southern Iran is evaluated and compared. For this purpose, in addition to conventional empirical static design methods such as the API approach and cone penetration test (CPT)-based methods including NGI, ICP, UWA, and Fugro, seven machine learning (ML) algorithms were also assessed. These algorithms include Decision Tree (DT), Linear Regression (LR), K-Nearest Neighbors (KNN), Neural Networks (NN), Support Vector Regression (SVR), Light Gradient Boosting Machine (LGBM), and Naïve Bayes (NB).The results indicate that the Linear Regression (LR) algorithm provides the highest accuracy in predicting the pile tip bearing capacity, followed by the NB algorithm and the API method. Regarding the prediction of pile shaft bearing capacity, the Fugro method demonstrates the best performance, while the NB algorithm and the UWA and API methods rank in the subsequent positions. شمع‌های فراساحلی از ارکان کلیدی در پروژه‌های ساخت‌وساز دریایی به شمار می‌روند و تأمین استحکام و پایداری سازه‌ها در برابر بارهای اعمالی بر عهده آن‌هاست. ازاین‌رو، پیش‌بینی دقیق ظرفیت باربری این شمع‌ها نقشی تعیین‌کننده در طراحی و اجرای مطمئن سازه‌های فراساحلی دارد. در پژوهش حاضر، دقت روش‌های مختلف پیش‌بینی ظرفیت باربری شمع‌های فولادی نصب‌شده در رسوبات خاکی فراساحلی جنوب ایران مورد مقایسه قرار گرفته است. برای این منظور، علاوه بر استفاده از روش‌های تجربی طراحی استاتیکی API و رویکردهای مبتنی بر آزمایش نفوذ مخروط (CPT) شامل NGI، ICP، UWA و Fugro، هفت الگوریتم یادگیری ماشین (ML) شامل درخت تصمیم (DT)، رگرسیون خطی (LR)، نزدیک‌ترین همسایه (KNN)، شبکه‌های عصبی(NN) ، رگرسیون بردار پشتیبان(SVR) ، گرادریان بوستینگ سبک (LGBM) و ناییو بیز (NB) نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که الگوریتم رگرسیون خطی (LR) بالاترین دقت را در پیش‌بینی ظرفیت باربری نوک شمع‌ها داشته و پس از آن الگوریتم NB و روش API قرار دارند. در خصوص پیش‌بینی ظرفیت باربری جدار شمع‌ها، روش Fugro بهترین عملکرد را ارائه می‌دهد و الگوریتم NB و روش‌های UWA و API به ترتیب در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند. https://www.trijournal.ir/article_244980_c6672331541805c15171904fdf3ee28d.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Optimization of the Rheological Behavior and Performance of Modified Rubberized Asphalt Binder under Diverse Climatic Conditions بهینه‌سازی رفتار رئولوژیکی و عملکرد قیر لاستیکی اصلاح‌شده در شرایط اقلیمی متنوع 73 90 242688 10.22034/tri.2026.568373.3424 FA سینا حاتمی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی شیمی - مهندسی فرآیند، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران امیر امینی گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران رضا سلیمانی دانش آموخته دکتری، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران محمد محمدزاده دانش آموخته کارشناسی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه آزاده واحد قشم، قشم، ایران Journal Article 2025 12 24 The limited number of existing studies investigating the simultaneous effects of crumb rubber modifier (CRM), waste engine oil (WEO), and polyphosphoric acid (PPA) has resulted in a significant knowledge gap in the design of high-performance, cost-effective, and environmentally sustainable asphalt binders and pavements. Accordingly, this study aims to evaluate the combined influence of these modifiers on the rheological and performance-related properties of a semi-synthetic asphalt binder. Key performance indicators, including viscosity, rutting resistance, fatigue behavior, and temperature-dependent performance, were systematically investigated. The results indicate that binder viscosity is strongly influenced by the WEO content; increasing WEO significantly reduces viscosity, thereby improving mixing, pumping, and workability characteristics. In contrast, higher CRM contents lead to increased viscosity and enhanced resistance to high-temperature deformation under heavy traffic loading conditions. Findings from the MSCR and LAS tests demonstrate that an optimal balance between CRM and WEO can simultaneously improve rutting resistance and fatigue life of the modified binder in a statistically significant manner. Analysis of variance (ANOVA) further reveals that although WEO exhibits a stronger individual effect on binder properties than CRM, the interaction between these two modifiers plays a critical role in regulating the overall performance behavior of the asphalt binder. Based on the comprehensive analysis, three optimal design scenarios were identified: (i) CRM = 25% and WEO = 15% to maintain viscosity within standard allowable limits; (ii) CRM = 25% and WEO = 17.5% to enhance workability through reduced viscosity; and (iii) CRM = 18.6% and WEO = 15% to improve high-temperature performance and resistance under heavy traffic conditions. Overall, the findings of this study provide a scientifically sound, practical, and sustainable approach for enhancing the durability, performance, and environmental compatibility of asphalt pavements, making it suitable for applications under diverse climatic conditions and high traffic demands. محدود بودن مطالعات موجود در زمینه بررسی اثرات هم‌زمان اصلاح‌کننده‌های پودر لاستیک بازیافتی (CRM)، روغن موتور مستعمل (WEO) و اسید پلی‌فسفریک (PPA) موجب ایجاد خلأ علمی در طراحی قیرها و روسازی‌های آسفالتی با عملکرد بالا، صرفه اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی شده است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر ترکیبی این سه افزودنی بر خواص رئولوژیکی و عملکردی قیر نیمه‌سنتزی انجام شد. نتایج نشان داد که ویسکوزیته قیر به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر درصد WEO قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که افزایش مقدار WEO منجر به کاهش ویسکوزیته و بهبود کارایی اختلاط، پمپاژ و پخش قیر می‌شود، در حالی‌که افزایش درصد CRM باعث افزایش ویسکوزیته و ارتقای مقاومت قیر در دماهای بالا و شرایط بارگذاری سنگین می‌گردد. نتایج حاصل از آزمون‌های MSCR و LAS حاکی از آن است که ایجاد تعادل بهینه بین CRM و WEO می‌تواند به‌طور هم‌زمان مقاومت قیر در برابر شیارشدگی و طول عمر خستگی آن را به‌صورت معناداری بهبود بخشد. بر اساس تحلیل نتایج، سه سناریوی بهینه برای طراحی قیر اصلاح‌شده پیشنهاد شد: (۱) ترکیب CRM برابر با ۲۵٪ و WEO برابر با ۱۵٪ به‌منظور کنترل ویسکوزیته در محدوده مجاز استاندارد؛ (۲) ترکیب CRM برابر با ۲۵٪ و WEO برابر با ۱۷٫۵٪ برای بهبود کارایی اجرایی و کاهش ویسکوزیته؛ و (۳) ترکیب CRM برابر با ۱۸٫۶٪ و WEO برابر با ۱۵٪ به‌منظور افزایش مقاومت قیر در دماهای بالا و تحت ترافیک سنگین. در مجموع، نتایج این پژوهش راهکاری علمی، کاربردی و پایدار برای بهبود دوام، عملکرد و سازگاری زیست‌محیطی روسازی‌های آسفالتی ارائه می‌دهد. https://www.trijournal.ir/article_242688_ace6257747503373c9832c36796b99f8.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Safety Analysis of Run-off-Road (ROR) SUV Vehicles on Foreslopes Located on Downgrades, Horizontal Curves, and Vertical Curves. بررسی ایمنی حرکت خودروی SUV منحرف شده در جاده های با شیب شیروانی قرار گرفته در محل سرازیری و قوس های قائم و افقی 91 108 235129 10.22034/tri.2025.560665.3402 FA علی عبدی کردانی استاد، گروه مهندسی عمران- برنامه ریزی حمل و نقل‌، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران 0000-0003-3175-2566 علی عطاری دانشجو دکتری، گروه عمران-برنامه‌ریزی حمل و نقل، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0009-0001-4570-7419 ابراهیم جاویدی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر، ایران Journal Article 2025 11 18 Run-off-road (ROR) incidents on curves, as one of the most accident-prone locations on roads, have always attracted special attention. Centrifugal force exerted on vehicles and human error are considered two fundamental factors in accident occurrence in these areas, ultimately leading to vehicle rollover or skidding. Rollover and skidding of SUV vehicles are among the critical parameters in the issue of vehicle deviation on curves, and according to accident statistics, they are associated with significant human and financial losses.The importance of enhancing safety on downgrades is amplified, especially on mountainous routes, due to the potential combination of horizontal curves with vertical alignments and/or their combination with so-called steep grades. The AASHTO guideline, as the most reputable road design manual, uses the "point mass model" to define vehicle behavior when traversing curves. This, in effect, means excluding the principles of physics and mechanical engineering from road design, which consequently leads to reduced safety. One of the fundamental limitations of the point mass model is its disregard for the differential force distribution on the vehicle's various wheels and axles. The final results of this research indicate reduced safety on curves and bends with steep foreslopes (1:3 and 1:4). To address this issue, the present study provides new relationships for use in road design. <em><span lang="FA">خروج وسایل نقلیه از خطوط عبوری در مقاطع دارای قوس، یکی از بحرانی‌ترین چالش‌ها در ارتقای ایمنی شبکه راه محسوب می‌شود. در این میان، خودروهای </span></em><em><span dir="LTR">SUV</span></em><em><span> <span lang="FA">به دلیل برخورداری از مرکز ثقل بالاتر و حساسیت‌های ساختاری در سیستم تعلیق، استعداد بسیار بالایی در بروز ناپایداری‌های غلتشی و واژگونی در زمان انحراف از مسیر دارند. این چالش دینامیکی در مناطق کوهستانی و در محل قوس‌های افقی با پروفیل‌های طولی پرشیب، به دلیل افت شدید حاشیه ایمنی، ابعاد پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. از سوی دیگر، اختلاف ناگهانی میان شیب عرضی خط عبوری و شیب شیروانی در زمان ورود خودرو به کناره راه، باعث انتقال بار شدید و لحظه‌ای بین چرخ‌های چپ و راست می‌گردد. این توزیع نامتقارن وزن، پایداری غلتشی خودرو را برهم زده و ایمنی جابجایی را با خطر جدی واژگونی مواجه می‌سازد. با وجود اهمیت این پارامترهای هندسی، آیین‌نامه طراحی آشتو رفتار حرکتی ناوگان را بر پایه تئوری ساده‌سازی‌شده جرم نقطه‌ای ارزیابی می‌نماید. ضعف بنیادین این تئوری، چشم‌پوشی از انتقال نامتقارن بار روی محورها و عدم لحاظ نمودن اثرات ترکیبی شیب عرضی با شیب شیروانی جلویی است. خروجی‌های حاصل از شبیه‌سازی دینامیکی در این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب قوس‌ها با شیروانی‌های تند (۱:۳ و ۱:۴)، نرخ انتقال بار قائم بر روی چرخ‌های خارجی </span></span></em><em><span dir="LTR">SUV</span></em><em><span> <span lang="FA">را به مرز بحرانی رسانده و وقوع واژگونی را تسریع می‌کند. جهت رفع این موضوع، پژوهش حاضر مدل‌های رگرسیونی را توسعه داده است تا با پیش‌بینی آستانه ناپایداری، مبانی کاربردی جهت بهینه‌سازی مقاطع عرضی و ارتقای ایمنی کناره راه در اختیار طراحان قرار گیرد.</span></span></em> https://www.trijournal.ir/article_235129_09d966b427fe08f5674b7e22a58bce8b.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Plastic Shrinkage Cracking in Concrete Pavements: Assessing the Competing Roles of Viscosity Modifying Agent (VMA) and Micro Polypropylene Fibers ترک‌خوردگی جمع‌شدگی خمیری در روسازی‌های بتنی: ارزیابی نقش‌های رقابتی افزودنی اصلاح‌کننده گرانروی (VMA) و الیاف میکرو پلی‌پروپیلن 109 124 228665 10.22034/tri.2025.510369.3324 FA احسان سبحانی فرد دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران حسن زیاری استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2025 03 04 <span>The incorporation of novel materials in the pavement construction is essential for mitigating the initiation and propagation of early-age distresses as well as optimizing the costs of users. Plastic shrinkage cracking is a prevalent form of early damage in concrete pavements, significantly affecting durability. Present study investigates the changes in the severity of plastic shrinkage cracking distress in concrete pavements influenced by the addition of concrete viscosity modifier agent (VMA) and micro synthetic polypropylene fibers using microscopic image analysis. In this regard the average width, length, and area of plastic shrinkage cracking were evaluated according to the ASTM C1579 standard method. The results showed that the fibers and VMA material have a significant effect on cracking behavior. The fibers led to a decrease in the average width, length, and area of cracks by a maximum of 50%, 37%, and 6%, respectively. However, the VMA material increased the average width, length, and area of cracks by a maximum of 11%, 11%, and 17%, respectively. The greatest reduction in the average width, length and area of cracks occurred in the concrete mixture containing both materials, by 47%, 33% and 60%, respectively. The fibers caused more transverse changes, but the VMA material caused similar transverse and longitudinal changes. In the concrete mixture with lower fiber amounts (455 g/m3) and different VMA materials, the transverse and longitudinal changes were similar, but in higher fiber amounts (910 g/m3) and different VMA materials, the effect of fibers dominated the transverse and longitudinal changes of cracking, and transverse changes occurred more than longitudinal changes. These findings contribute to a more optimized design of concrete mixtures for enhanced resistance to early-age cracking in pavement applications.</span> <em><span lang="FA">استفاده از مواد و مصالح نوین در صنعت راهسازی با هدف کنترل ایجاد و گسترش خرابی‌های سطح روسازی و همچنین بهینه کردن هزینه‌های کاربران اهمیت فراوان دارد. یکی از خرابی‌های رایج در روسازی‌های بتنی ترک‌خوردگی خمیری است. کاهش رشد و شدت این خرابی در عملکرد و دوام روسازی‌های بتنی موثر است. در تحقیق حاضر به بررسی تغییرات شدت ترک خوردگی خمیری روسازی‌های بتنی متاثر از افزودن اصلاح کننده گرانروی بتن (</span></em><em><span dir="LTR">VMA</span></em><em><span lang="FA">) و الیاف میکرو پلی پروپیلن مصنوعی با استفاده از تحلیل تصاویر میکروسکوپیک نوری پرداخته شده است. در همین راستا متوسط عرض، طول و مساحت ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری مطابق با روش استاندارد </span></em><em><span dir="LTR">ASTM C1579</span></em><em><span lang="FA"> ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که الیاف و ماده </span></em><em><span dir="LTR">VMA</span></em><em><span lang="FA"> اثر چشمگیر بر رفتار ترک خوردگی دارد. الیاف منجر به کاهش متوسط عرض، طول و مساحت ترک خوردگی به ترتیب حداکثر تا میزان 50، 37 و 69 درصد گردید. اما، ماده </span></em><em><span dir="LTR">VMA</span></em><em><span lang="FA"> باعث افزایش متوسط عرض، طول و مساحت ترک خوردگی به ترتیب حداکثر تا میزان 11، 11 و 17 درصد شده است. بیشترین کاهش متوسط عرض، طول و مساحت ترک خوردگی به ترتیب به میزان 47، 33 و 60 در مخلوط بتنی حاوی هر دو ماده رخ داد. الیاف باعث تغییرات عرضی بیشتر شده، اما ماده </span></em><em><span dir="LTR">VMA</span></em><em><span lang="FA"> باعث تغییرات عرضی و طولی مشابه گردید. در مخلوط بتنی با مقادیر الیاف پایین‌تر (455 گرم) و مقادیر مختلف ماده </span></em><em><span dir="LTR">VMA</span></em><em><span lang="FA">، تغییرات عرضی و طولی مشابه بوده، اما در مقادیر الیاف بالاتر (910 گرم) و مقادیر مختلف ماده </span></em><em><span dir="LTR">VMA</span></em><em><span lang="FA"> ، اثر الیاف بر تغییرات عرضی و طولی ترک خوردگی غلبه کرده و تغییرات ترک عرضی بیشتر از ترک طولی شده است. یافته‌های این تحقیق می‌تواند </span></em><em><span lang="AR-SA">در بهینه‌سازی طرح اختلاط بتن روسازی</span></em><em><span lang="FA"> جهت بهبود مقاومت ترک‌خوردگی زودهنگام</span></em><em><span lang="AR-SA"> مفید</span></em><em><span lang="AR-SA"> </span></em><em><span lang="AR-SA">باشد.</span></em> https://www.trijournal.ir/article_228665_7b6083978e679d2c580f69245efb25b7.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Statistical Comparison of Two Approaches—Mobile Patrol and Checkpoint Control—in Detecting Overloading Violations (A Case Study of Intercity Roads in Isfahan Province) مقایسه آماری دو رویکرد گشت سیار و کنترل پاسگاهی در کشف تخلف اضافه‌بار (مطالعه موردی معابر برون شهری استان اصفهان) 125 140 242690 10.22034/tri.2026.571364.3433 FA علی توکلی کاشانی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0000-0001-5442-0543 محمد نجف پور درو دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران 0009-0000-1856-2480 پریسا ساربان نژاد دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران معید ذهبیون رئیس اداره ایمنی و ترافیک، اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای اصفهان، اصفهان‌، ایران Journal Article 2026 01 07 deterioration, higher maintenance costs, and reduced safety on road networks. Selecting an appropriate detection and enforcement strategy therefore plays a decisive role in the effectiveness of control measures. This study statistically compares the performance of two enforcement approaches, namely fixed roadside inspection using stationary stations and mobile patrol weighing, in detecting overloading violations. The analysis focuses on a case study of road corridors in Isfahan Province, Iran, and proposes policy recommendations to improve the allocation of monitoring resources. Records of overloading penalties from 15 roadside stations for the years 2020–2025 (1399–1404) and data from a mobile weighbridge program for the years 2020–2024 (1399–1403) were collected. To ensure a fair comparison, ten matched and comparable corridors were selected for the two methods, and the number of citations issued per day was calculated as the primary performance indicator. Descriptive results showed that, across all matched corridors, the daily detection rate under mobile patrols was higher than that of fixed roadside inspections. The mean daily detection was estimated at 2.19 for fixed roadside control and 7.32 for mobile patrols. Even the minimum detection rate of the mobile approach exceeded the maximum rate observed for the fixed approach. Statistical tests and paired comparisons also confirmed the superiority of mobile patrols as statistically significant. Based on these findings, increasing the share of mobile patrol weighing within the enforcement system is recommended to improve monitoring performance, curb overloading violations, and reduce the resulting network-level damages. تخلف اضافه‌بار ناوگان باری یکی از عوامل اصلی تشدید تخریب روسازی، افزایش هزینه‌های نگهداری و کاهش ایمنی شبکه راه‌ها است و انتخاب راهبرد مناسب کشف و اعمال قانون، نقش تعیین‌کننده‌ای در اثربخشی کنترل‌ها دارد. هدف این پژوهش، مقایسه آماری عملکرد دو رویکرد کنترل پاسگاهی با ایستگاه ثابت و گشت سیار در کشف تخلف اضافه‌بار با تمرکز بر مطالعه موردی معابر استان اصفهان و ارائه پیشنهادهای سیاستی برای بهبود تخصیص منابع نظارتی است. بدین منظور، داده‌های ثبت جرایم اضافه‌بار در ۱۵ پاسگاه طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ و داده‌های طرح باسکول سیار طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ گردآوری شد. برای مقایسه منصفانه، ۱۰ محور متناظر و متناسب برای این دو روش تعیین و شاخص تعداد جریمه در روز به‌عنوان معیار اصلی عملکرد محاسبه گردید. نتایج توصیفی نشان داد در تمامی محورهای متناظر، نرخ کشف روزانه در گشت سیار بیش از کنترل پاسگاهی است، به‌طوری که میانگین کشف تخلف روزانه در روش کنترل پاسگاهی 2/19 و در گشت سیار 7/32 برآورد شد و حتی کمینه گشت سیار از بیشینه روش کنترل پاسگاهی فراتر بود. آزمون‌های آماری و مقایسه زوجی نیز برتری گشت سیار را به صورت معنی‌دار تأیید کرد. با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر، حرکت به سمت افزایش سهم گشت‌های سیار در نظام نظارت جهت بهبود شاخص‌های کنترلی جهت مقابله با تخلف اضافه بار و کاهش آسیب‌های ناشی از آن در سطح شبکه توصیه ‌می‌شود. https://www.trijournal.ir/article_242690_f3360d1838bfe1f252d177a37199a409.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Sustainable Stabilization of Roadbed Clay Soils Using Geopolymer Derived from Waste Glass Powder and Calcium Carbide Residue: An Environmentally Friendly Approach تثبیت پایدار خاک‌های رسی بستر راه با ژئوپلیمر حاصل از ترکیب پودر شیشه زائد و پسماند کلسیم کاربید با رویکرد زیست‌محیطی 141 154 244510 10.22034/tri.2026.570391.3429 FA سید علی مرتضوی راوری دانش آموخته دکتری، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان، ایران سید مرتضی مرندی استاد، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان، ایران Journal Article 2026 01 03 In recent years, the use of industrial and municipal waste materials in stabilizing problematic soils—particularly clayey roadbeds—has emerged as a sustainable and environmentally friendly strategy in geotechnical engineering. Clay soils exhibit unfavorable characteristics such as high swell potential, significant settlement, low bearing capacity, and moisture sensitivity, posing serious challenges to sustainable road construction. Conventional soil stabilization methods, including the use of cement and lime, are not only costly but also contribute significantly to energy consumption and greenhouse gas emissions—especially CO₂—making them less compatible with sustainable development principles. In this context, recycling solid urban and industrial wastes serves not only as an intelligent alternative to traditional binders but also as an effective step toward reducing waste volume, conserving natural resources, and advancing the circular economy. This study investigates the application of a geopolymer system combining waste glass powder (WGP)—a silica-rich urban waste—and calcium carbide residue (CCR)—a by-product of acetylene gas production—for the stabilization of clay soil. A series of geotechnical tests and microstructural analyses were conducted to evaluate the performance of this composite. Results showed that soil samples stabilized with 15% WGP and 7% CCR exhibited the highest improvement in mechanical properties. Microscopic analyses confirmed the formation of geopolymeric gels (C-A-S-H and C-S-H), which enhanced structural densification and reduced effective porosity. This research holds dual significance: from both a technical-mechanical and an environmental-waste management perspective, as the synergistic use of these two wastes simultaneously addresses geotechnical challenges of soft clay stabilization and environmental concerns related to waste disposal. Therefore, the findings of this study can pave the way for broader utilization of waste-derived materials in sustainable, low-carbon infrastructure projects. در سال‌های اخیر، استفاده از پسماندهای صنعتی و شهری در بهسازی خاک‌های مشکل‌دار—به‌ویژه خاک‌های رسی بستر راه‌ها—به‌عنوان یک استراتژی پایدار و دوست‌دار محیط‌زیست در مهندسی ژئوتکنیک مورد توجه قرار گرفته است. خاک‌های رسی به‌دلیل خصوصیات نامطلوبی همچون تورم‌پذیری بالا، نشست قابل‌توجه، ظرفیت باربری پایین و حساسیت به تغییرات رطوبتی، اجرای پایدار راه‌ها را با چالش‌های جدی مواجه می‌سازند. روش‌های سنتی تثبیت خاک، از جمله مصرف سیمان و آهک، علاوه بر هزینه‌بر بودن، سهم قابل‌توجهی در مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای—به‌ویژه دی‌اکسید کربن—دارند و با اصول توسعه پایدار همخوانی کاملی ندارند. در این زمینه، بازیافت پسماندهای جامد شهری و صنعتی نه تنها به‌عنوان جایگزینی هوشمندانه برای مواد مصرفی سنتی عمل می‌کند، بلکه گامی مؤثر در جهت کاهش حجم ضایعات، صرفه‌جویی در منابع معدنی و حرکت به‌سوی اقتصاد چرخشی محسوب می‌شود. در این پژوهش، از ترکیب پودر شیشه زائد (به‌عنوان پسماند شهری غنی از سیلیس) و پسماند کلسیم کاربید (حاصل فرآیند تولید گاز استیلن در صنایع شیمیایی) در قالب یک سیستم ژئوپلیمری برای تثبیت خاک رسی استفاده شده است. برای ارزیابی عملکرد این ترکیب، آزمایش‌های ژئوتکنیکی و مطالعات ریزساختاری انجام شد. یافته‌ها نشان داد که نمونه‌های خاک تثبیت‌شده با 15 درصد پودر شیشه زائد و 7 درصد پسماند کلسیم کاربید بیشترین بهبود را در پارامترهای مکانیکی از خود نشان دادند. همچنین، تحلیل‌های میکروسکوپی تأیید کردند که تشکیل محصولات ژئوپلیمری در ماتریس خاک، تراکم ساختاری و کاهش تخلخل مؤثر را به‌دنبال داشته است. این پژوهش نه تنها از دیدگاه فنی-مکانیکی، بلکه از منظر زیست‌محیطی و مدیریت پسماند، اهمیت بالایی دارد؛ چرا که استفاده از این ترکیب دوگانه می‌تواند همزمان چالش‌های فنی بهسازی بستر رسی راه و دغدغه‌های زیست‌محیطی ناشی از تجمع پسماندها را مدیریت کند. در نتیجه، یافته‌های این مطالعه می‌تواند زمینه‌ساز کاربرد گسترده‌تر مواد زائد در پروژه‌های زیرساختی پایدار و کم‌کربن باشد. https://www.trijournal.ir/article_244510_2807dcc7d275d480fa0db4e503049b40.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Prioritizing Supply Chain Indicators at the Nexus of Digital Transformation and Sustainability: A Hybrid BWM–VIKOR Framework اولویت‌بندی شاخص‌های زنجیره‌تأمین در پیوند تحول دیجیتال و پایداری: چارچوبی ترکیبی مبتنی بر روش‌های BWM–VIKOR 155 172 244508 10.22034/tri.2026.573185.3437 FA عسل چراغی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران جواد بهنامیان استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2026 01 31 This study aims to collect, evaluate, and prioritize the indicators that influence green supply chain management based on the Internet of Things (IoT). Following a comprehensive literature review and identification of driving factors, fourteen key indicators related to IoT applications in green supply chains were extracted. To assess the relative importance of each indicator, six evaluation criteria were defined and the criteria were weighted using the Best–Worst Method (BWM) to determine the precise significance of each indicator within the established framework. Subsequently, the VIKOR method was applied to prioritize the indicators according to the computed weights, thereby establishing their order of influence on environmental objectives and supply chain efficiency. The results indicate that designing IoT-based products and processes aimed at reducing energy consumption and raw material usage is the most significant indicator, playing a central role in minimizing environmental impacts and optimizing resource use across the product life cycle. Conversely, the least important indicator was supporting strategic supplier selection planning through IoT, suggesting that operational and design-oriented applications received higher priority than certain strategic uses in the examined samples. The analysis further clarifies operational and policy implications for each indicator and proposes implementation measures for IoT technologies across design, production, logistics, and recycling stages. By combining weighting and ranking methods, this study provides a practical framework for managers and decision-makers to prioritize investments and digital–sustainability transformation programs, enabling more effective steps toward supply chain sustainability. این پژوهش با هدف گردآوری، ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص‌های تأثیرگذار بر مدیریت زنجیره‌تامین سبز مبتنی بر اینترنت اشیاء انجام شد. در گام نخست، پس از مرور ادبیات و شناسایی پیشران‌ها، چهارده شاخص کلیدی مرتبط با کاربردهای اینترنت اشیاء در زنجیره‌تامین سبز استخراج گردید. برای سنجش اهمیت نسبی هر شاخص، شش معیار ارزیابی تعریف شد و وزن‌دهی معیارها با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره بهترین–بدترین انجام گرفت تا میزان اهمیت هر شاخص در چارچوب معیارهای تعیین‌شده به‌صورت دقیق تعیین شود. در مرحله بعد، با بهره‌گیری از روش ویکور، شاخص‌ها بر اساس وزن‌های محاسبه‌شده اولویت‌بندی شدند تا ترتیب اثرگذاری آن‌ها بر تحقق اهداف زیست‌محیطی و کارایی زنجیره‌تامین مشخص گردد. نتایج نشان می‌دهد که طراحی محصولات و فرایندهای مبتنی بر اینترنت اشیاء با هدف کاهش مصرف انرژی و کاهش مصرف مواد اولیه به‌عنوان پراهمیت‌ترین شاخص شناخته شده است؛ این شاخص نقش محوری در کاهش اثرات زیست‌محیطی و بهینه‌سازی منابع در طول چرخه عمر محصول دارد. در مقابل، شاخصی که کمترین اهمیت را کسب کرد، کمک به برنامه‌ریزی استراتژیک برای انتخاب تأمین‌کنندگان با استفاده از اینترنت اشیاء بود که نشان‌دهنده اولویت بالاتر اقدامات عملیاتی و طراحی‌محور نسبت به برخی کاربردهای استراتژیک در نمونه‌های مورد بررسی است. تحلیل نتایج همچنین کاربردهای عملیاتی و سیاست‌گذاری مرتبط با هر شاخص را تبیین می‌کند و راهکارهایی برای پیاده‌سازی فناوری‌های اینترنت اشیاء در سطوح طراحی، تولید، لجستیک و بازیافت ارائه می‌دهد. این مطالعه با ترکیب روش‌های وزنی و رتبه‌بندی، چارچوبی کاربردی برای مدیران و تصمیم‌گیران فراهم می‌آورد تا سرمایه‌گذاری‌ها و برنامه‌های تحول دیجیتال-زیستی را اولویت‌بندی کنند و گام‌های مؤثرتری در جهت پایداری زنجیره‌تامین بردارند. https://www.trijournal.ir/article_244508_1599fe6a746eb3d98073ff1ade6bf5d6.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Application of Discrete Event Simulation in Optimizing Maritime, Port and Shipping Operations کاربرد شبیه‌سازی رویدادهای گسسته در بهینه‌سازی عملیات کشتیرانی، بندری و حمل‌و‌نقل دریایی 173 184 246375 10.22034/tri.2026.587313.3470 FA سیده معصومه صداقی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران 0000-0003-4227-1725 مونا مقدم کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران Journal Article 2026 06 17 Given the critical role of ports in the global supply chain and the ever-increasing volume of maritime trade, optimizing port operations is of paramount importance. Discrete Event Simulation (DES) is an effective tool for analyzing and improving the efficiency of such complex systems. This research aims to investigate the application of DES in optimizing shipping, port and maritime transportation operations.<br>The study begins with a systematic review of relevant research on modeling and simulation in the port sector, explaining the role of hybrid approaches like DES–DEA in analyzing terminal efficiency. Subsequently, a sample model is simulated using Arena software. This model incorporates processes such as vessel arrivals, tugboat allocation, berthing and operational delays. Input parameters are defined based on statistical distributions derived from credible scientific studies and available statistical data to represent the real-world performance pattern of a port. This example demonstrates the capabilities of simulation for developing dynamic resource allocation policies to enhance productivity in ports and maritime transport. In conclusion, Discrete Event Simulation proves to be an efficient tool for supporting managerial decision-making and designing optimal resource allocation strategies in the port and maritime domain. با توجه به نقش حیاتی بنادر در زنجیره تأمین جهانی و رشد روزافزون حجم تجارت دریایی، بهینه‌سازی عملیات بندری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. یکی از ابزارهای مؤثر برای تحلیل و ارتقای کارایی در چنین سیستم‌های پیچیده‌ای، شبیه‌سازی رویدادهای گسسته است. این پژوهش با هدف بررسی کاربرد شبیه‌سازی فرایندهای گسسته در بهینه‌سازی عملیات کشتیرانی، بندری و حمل‌ونقل دریایی انجام شده است. در بخش نخست، مروری نظام‌مند بر مطالعات مرتبط با مدل‌سازی و شبیه‌سازی در حوزه بنادر ارائه شده و جایگاه رویکردهای ترکیبی مانند DES–DEA در تحلیل کارایی پایانه‌ها تبیین گردیده است. سپس یک مدل نمونه در محیط نرم‌افزار Arena شبیه‌سازی شده است. در این مدل، فرآیندهایی همچون ورود کشتی‌ها، تخصیص یدک‌کش، پهلوگیری در اسکله و وقوع تأخیرهای عملیاتی در نظر گرفته شده‌اند. پارامترهای ورودی بر اساس توزیع‌های آماری برگرفته از مطالعات علمی معتبر و شواهد آماری موجود تعیین شده‌اند تا الگوی واقعی عملکرد بندر بازنمایی شود. ارائه این مثال به منظور نشان دادن قابلیت‌های شبیه‌سازی برای تدوین سیاست‌های تخصیص پویا برای افزایش بهره‌وری منابع در بنادر و حمل‌و‌نقل دریایی هستند. در مجموع، شبیه‌سازی رویدادهای گسسته ابزاری کارآمد برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در حوزه بنادر و طراحی سیاست‌های بهینه تخصیص منابع محسوب می‌شود. https://www.trijournal.ir/article_246375_049bfae0248091d65f3659f764ca0d16.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Evaluating the Aging of Asphalt Binder Modified by Sasobit and Ethylene Vinyl Acetate (EVA) by Exploring the Microstructure Using Atomic Force Microscopy (AFM) ارزیابی پیرشدگی قیر اصلاح شده با ساسوبیت و پلیمر اتیلن وینیل استات (EVA) با مطالعه ریزساختار آنها با استفاده از میکرسکوپ نیروی اتمی (AFM) 185 206 247928 10.22034/tri.2026.588750.3476 FA هادی کوشائیان گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران حسن طاهرخانی دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران بابک گلچین استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران روزبه دبیری دانشیار، گروه مهندسی عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران رسول جانی دانشیار، گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Journal Article 2026 06 27 Using atomic force microscopy for investigating the properties of asphalt has been common in recent years. In this study, the microstrucure of an asphalt cement modified by 3% (by weight) Sasobit and 3% ethylene vinyl acetate (EVA) has been studied using AFM. The binders have been studied in unaged condition and after being aged using rolling thin film oven test (RTFOT) and pressure aging vessel (PAV) to find the effect of aging condition and additives on the microstructure through the change in bee structures and surface roughness. Results revealed that the additives and aging changed the asphalt microstructure. In unaged condition, the density and number of bee structures, and the mean size and area of bee structures in modified binders are more than those of the base binder. The total area occupied by the bee structures for the Sasobit modified asphalt is less than that for the base binder; and for the EVA and Sasobit modified binder is higher than that for the base binder. While, the aging increases the total area, number and mean size of bee structures in the unmodified asphalt binder, it causes reduction of the number, density and total area of bee structures in modified binders. The roughness of samples’ surface reveals that the additives increase the surface roughness of the base binder, indicating that the stiffness is improved using the additives. Moreover, the roughness increases with aging in the base binder; however, in modified binders, the aging results in reduction of roughness indices; indicating that the modified binders are less sensitive to aging compared with the base binder. مطالعه خصوصیات قیر با استفاده از میکروسکوپ نیروی اتمی (AFM) در سالهای اخیر رایج شده است. در این پژوهش، ریزساختار یک قیر خالص در سه حالت اصلاح نشده، اصلاح شده با 3% ساسوبیت و اصلاح شده با 3% پلیمر اتیلن وینیل استات (EVA) و 3% ساسوبیت به طور همزمان با استفاده از میکروسکوپ نیروی اتمی مورد مطالعه قرار گرفته است. قیرها در سه حالت پیر نشده، پیرشده کوتاه مدت و پیر شده بلند مدت مورد بررسی قرار گرفته اند تا تاثیر افزودنی ها و شرایط پیرشدگی بر روی ساختار زنبوری و شاخص‌های ناهمواری سطح مطالعه گردد. نتایج بررسی نشان می‌دهد که افزودن ساسوبیت و پلیمر EVA به قیر و اعمال پیرشدگی باعث تغییر در ریزساختار قیر می‌گردند. در حالت پیرنشده، تعداد ساختار زنبوری و چگالی آنها در قیرهای اصلاح شده بیشتر از قیر پایه و میانگین اندازه و مساحت هر ساختار بیشتر از قیر پایه است. همچنین، مساحت کل ساختار زنبوری در قیر حاوی ساسوبیت کمتر از قیر پایه و در قیر حاوی ساسوبیت و EVA بیشتر از قیر پایه است. در حالی که در قیر پایه، پیرشدگی مساحت کل ساختار زنبوری، تعداد آنها و میانگین اندازه هر ساختار زنبوری را افزایش می‌دهد، در قیرهای اصلاح شده، باعث کاهش تعداد ساختار زنبوری، مساحت کل ساختار زنبوری و چگالی آنها می‌شود. بررسی ناهمواری سطح نمونه‌ها نیز بیانگر این است که با افزودن ساسوبیت و پلیمر EVA ناهمواری سطح قیر پایه بیشتر می‌شود که نشان دهنده افزایش سختی قیر با این افزودنی‌هاست. همچنین، پیرشدگی باعث افزایش شاخص‌های ناهمواری در قیر پایه می‌شود. اما، در قیرهای اصلاح شده پیرشدگی باعث کاهش پارامترهای ناهمواری می‌شود که بیان کننده مقاومت بیشتر قیرهای اصلاح شده در برابر پیرشدگی می‌باشد. https://www.trijournal.ir/article_247928_4f91d7ac5a4273c49c84ed212e0d14f0.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Analyzing the Evolution of Incoterms®: From the 2010 to 2020 Editions and Its Impact on Risk Management in Global Trade تحلیل تکامل اینکوترمز: از نسخه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ و تأثیر آن بر مدیریت ریسک در تجارت جهانی 207 220 224373 10.22034/tri.2025.514751.3342 FA حمید میرزاحسین استاد، گروه مهندسی عمران- برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران 0000-0003-1615-9553 محمد رضا کمالی نژاد دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران- برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل‌، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0001-4322-4341 Journal Article 2025 05 12 Incoterms, as the global standard for defining responsibilities and obligations related to the transportation and delivery of goods in international trade, play a fundamental role. This set of rules clearly specifies the responsibilities of sellers and buyers at each stage of the goods transportation process, including cost allocation, risk management, and the preparation of documents related to goods delivery. Each new version of Incoterms is updated and revised in response to the growing needs of global trade and the complexities of supply chains. This paper comprehensively examines the key changes introduced in the principles of Incoterms from the earlier versions to the latest one, Incoterms 2020, and provides a thorough comparison of the differences between Incoterms 2010 and 2020. With a particular focus on the significant changes in these two versions, the paper analyzes aspects such as amendments to delivery terms, changes in insurance responsibilities for sellers and buyers, and the emphasis on safety and security requirements. The aim of this paper is to clarify the strengths and weaknesses of each version of Incoterms and to assess the impact of these changes on global trade, particularly in the field of logistics and international transportation. Changes such as the replacement of terms, increased insurance responsibilities under specific conditions, and greater emphasis on safety and security requirements to facilitate trade and reduce risks associated with goods delivery are among the key points discussed in this paper. اینکوترمز به عنوان استاندارد جهانی در تعیین مسئولیت‌ها و وظایف مرتبط با حمل‌ونقل و تحویل کالا در تجارت بین‌المللی، نقشی اساسی ایفا می‌کند. این مجموعه از قواعد، به‌طور شفاف مشخص می‌کند که در هر مرحله از فرآیند حمل کالا، فروشنده و خریدار چه مسئولیت‌هایی را بر عهده دارند و این مسئولیت‌ها شامل پرداخت هزینه‌ها، مدیریت خطر‌ها و تنظیم اسناد مرتبط با تحویل کالا است. هر نسخه جدید از اینکوترمز با توجه به نیازهای روزافزون تجارت جهانی و پیچیدگی‌های زنجیره تأمین، به‌روزرسانی و اصلاح می‌شود. این مقاله به‌طور جامع به بررسی تغییرات کلیدی ایجاد شده در اصول اینکوترمز از نسخه‌های اولیه تا آخرین نسخه، یعنی اینکوترمز 2020، پرداخته و مقایسه‌ای جامع از تفاوت‌های میان اینکوترمز 2010 و 2020 ارائه می‌دهد. با تمرکز ویژه بر تغییرات مهمی که در این دو نسخه رخ داده، مقاله به تحلیل مواردی همچون اصلاحات در شرایط تحویل کالا، تغییرات در مسئولیت‌های بیمه‌ای فروشندگان و خریداران، و الزاماتی که بر روی مسائل ایمنی و امنیتی تأکید دارد، می‌پردازد. هدف این مقاله، شفاف‌سازی نقاط قوت و ضعف هر یک از نسخه‌های اینکوترمز و بررسی تأثیرات این تغییرات بر تجارت جهانی، به ویژه در حوزه لجستیک و حمل‌ونقل بین‌المللی، است. تغییراتی نظیر جایگزینی اصطلاحات، افزایش مسئولیت‌های بیمه‌ای در شرایط خاص و افزایش تأکید بر الزامات ایمنی و امنیتی، به‌منظور تسهیل تجارت و کاهش خطر‌های مرتبط با تحویل کالا، از جمله نکاتی هستند که در این مقاله بررسی می‌شوند. https://www.trijournal.ir/article_224373_a62f6fe36f9ccefc9e82de4a4774da02.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Analysis of the Severity of Urban Two-Vehicle Crashes Using the Random Forest (RF) Algorithm and SHAP Analysis تحلیل شدت تصادفات دوخودرویی درون‌شهری با الگوریتم جنگل تصادفی (RF) و تحلیل SHAP 221 240 247927 10.22034/tri.2026.584305.3462 FA حامد سیفی گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران محمد کوهی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران‌، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0009-0003-4839-9997 شاهین شعبانی گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-9131-0597 Journal Article 2026 05 31 Urban two-vehicle crashes constitute one of the most significant types of traffic crashes, accounting for a substantial proportion of human casualties and economic losses. Identifying the factors influencing the severity of these crashes can play a crucial role in urban traffic management and safety planning. This study aims to analyze the factors affecting the severity of urban two-vehicle crashes using machine learning models and interpretable methods. The dataset comprised 586 recorded two-vehicle crashes in Shahrud County between 2022 and 2025, extracted from the Traffic Police database. During the preprocessing stage, the data were encoded and balanced, followed by the development of the Random Forest (RF) model as the primary classifier. The performance of the RF model was compared with two baseline models: Logistic Regression (LR) and Decision Tree (DT). Evaluation results indicated that the RF model achieved the best performance in predicting collision severity, with an accuracy of 89%, an AUC of 0.92, and higher Precision, Recall, and F1-score values compared to the other models. To enhance the interpretability of the results, the SHAP method was employed. The findings revealed that the day of the week, vehicle type, time of occurrence, vehicle maneuver, road geometry, lighting conditions, and traffic control are the most significant factors affecting collision severity. Furthermore, the analysis indicated that crashes occurring at night, the absence of traffic control, two-way roads, and the presence of heavy vehicles increase the likelihood of fatal accidents. The results demonstrate that combining machine learning models with interpretable methods can serve as an effective tool for analyzing collision severity and formulating strategies to enhance urban traffic safety. تصادفات دو‌خودرویی درون‌شهری یکی از مهم‌ترین انواع تصادفات درون‌شهری محسوب می‌شوند که سهم قابل‌توجهی در تلفات انسانی و خسارات اقتصادی دارند. شناسایی عوامل مؤثر بر شدت این نوع تصادفات می‌تواند نقش مهمی در برنامه‌ریزی‌های ایمنی و مدیریت ترافیک شهری ایفا نماید. هدف این پژوهش، تحلیل عوامل مؤثر بر شدت تصادفات دو‌خودرویی درون‌شهری با استفاده از مدل‌های یادگیری ماشین و روش‌های تفسیرپذیر است. داده‌های مورد استفاده شامل 586 فقره تصادف دو‌خودرویی ثبت‌شده در شهرستان شهرضا طی سال‌های 1401 تا 1404 بود که از پایگاه اطلاعات پلیس راهور استخراج گردید. در مرحله پیش‌پردازش، داده‌ها کدگذاری و متعادل‌سازی شده و سپس مدل جنگل تصادفی (RF) به‌عنوان مدل اصلی توسعه یافت. همچنین عملکرد این مدل با دو مدل پایه شامل رگرسیون لجستیک (LR) و درخت تصمیم (DT) مقایسه شد. نتایج ارزیابی مدل‌ها نشان داد که مدل RF با دقت 89 درصد، مقدار AUC برابر با 92/0 و مقادیر بالاتر Precision، Recallو F1-score نسبت به سایر مدل‌ها، بهترین عملکرد را در پیش‌بینی شدت تصادفات ارائه می‌دهد. به‌منظور تفسیرپذیری نتایج، از روش SHAP استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که متغیرهای روز هفته، نوع خودرو، زمان وقوع تصادف، مانور خودرو، هندسه راه، وضعیت روشنایی و کنترل ترافیک از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شدت تصادفات دو‌خودرویی هستند. همچنین مشخص گردید وقوع تصادفات در شب، نبود کنترل ترافیک، راه‌های دوطرفه و حضور خودروهای سنگین احتمال بروز تصادفات فوتی را افزایش می‌دهد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب مدل‌های یادگیری ماشین و روش‌های تفسیرپذیر می‌تواند ابزار مؤثری برای تحلیل شدت تصادفات و تدوین راهکارهای ارتقای ایمنی ترافیک شهری باشد. https://www.trijournal.ir/article_247927_860936ecfe1ad0fac0d7ee519d613821.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Numerical Evaluation of the Performance of Double Rails in the Stiffness Transition Zone of the Kuhin Tunnel ارزیابی عددی عملکرد ریل مضاعف در سختی ناحیه انتقال تونل کوهین 241 256 244512 10.22034/tri.2026.580981.3452 FA مهدی معظمی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده راه آهن، دانشگاه علم و صنعت تهران، ایران مسعود فتحعلی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران 0000-0002-8635-4605 بابک بالازاده دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2026 05 10 At the interface between the earthwork subgrade and engineering structures, a change in railway track stiffness is typically observed. This section of the railway, which significantly affects the dynamic forces acting on the track and the interaction between the track and rolling stock, is referred to in technical literature as the track stiffness transition zone. In this zone, the interaction of the railway superstructure with the embankment section and the concrete foundation of engineering structures behaves differently under the dynamic loads imposed by passing trains. In railway design, appropriate measures must be considered to ensure a gradual change in stiffness in this area in order to maintain proper track performance and ensure the safe operation of trains. One such measure that can be implemented in the track superstructure is the installation of additional rails with a specified length between the two main rails, aimed at controlling differential settlements in this zone. In this study, the performance of additional rails installed in the railway superstructure at the entrance of Kouhin Tunnel on the Qazvin–Rasht railway line was evaluated through numerical modeling. The results of the analyses showed that using additional rails with a length of 18 meters reduces settlement in the ballasted section of the track by 16 percent. Another approach to reduce the vertical differential settlement between the two sections of the track is to decrease the stiffness of the track structure in the concrete section. This can be achieved by using an elastic layer, such as an elastic mat or pad, either beneath the rail or beneath the concrete track slab. The presence of such a mat reduces the stiffness of the track in the concrete section and increases track settlement, which helps bring the stiffness of the ballasted and concrete sections closer to each other. در محل تلاقی بستر خاکی با ابنیه فنی شاهد تغییر در سختی خط‌آهن می باشیم. این بخش از خط‌آهن که تاثیر زیادی بر روی نیروی‌های دینامیکی وارده بر خط و اندر کنش خط و ناوگان دارد، در ادبیات فنی به‌عنوان ناحیه انتقال سختی نام‌گذاری شده است. در این ناحیه اندرکنش روسازی راه آهن در تعامل با بخش‌های خاکی و بستر بتنی ابنیه فنی تحت بار دینامیکی وارده از ناوگان عبوری ریلی متفاوت می باشد. در طراحی خط‌آهن باید تمهیداتی برای تغییر تدریجی این سختی در نظر گرفته شود تا عملکرد مطلوب خط را برای سیر ایمن ناوگان فراهم نماید. یکی از این تمهیدات که در بخش روسازی قابل اجرا می باشد، استفاده از دو ریل اضافی با طول مشخص در بین دو ریل اصلی خط با هدف کنترل نشست های نامتقارن در این ناحیه می باشد. در این مقاله عملکرد ریل مضاعف نصب شده در روسازی خط‌آهن در ورودی تونل کوهین واقع در محور راه آهن قزوین-رشت از طریق مدلسازی عددی ارزیابی شده است. نتایج تحلیل‌ها نشان داد که استفاده از ریل مضاعف با طول 18 متر، باعث کاهش نشست 16 درصدی در قسمت بالاستی خط می‌شود. راهکار دیگر برای کم کردن نشست تفاضلی قائم بین دو بخش از خط، کاهش سختی روسازی خط در بخش بتنی می باشد. این راهکار با استفاده از لایه ارتجاعی مانند فرش یا پد ارتجاعی در زیر ریل یا در زیر خط بتنی عملی می شود. وجود این فرش باعث کاهش سختی خط در بخش بتنی و افزایش نشست خط می باشد. موضوعی که سختی روسازی در دو بخش بتنی و بالاستی را تا سطح بالایی نزدیک می کند. https://www.trijournal.ir/article_244512_be3a0d9db5d4aa4ae3446857ac39b171.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Factors affecting the choice of active transportation by mandatory and optional trips عوامل موثر بر انتخاب حمل‌ونقل فعال به تفکیک سفرهای اجباری و اختیاری 257 276 247908 10.22034/tri.2026.540257.3375 FA محمدعارف یاراحمدی دانش آمخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0009-0004-0367-477X سیدصابر ناصرعلوی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0000-0002-5392-910X Journal Article 2025 08 20 Active transportation, including walking and cycling, is a key strategy to reduce air pollution, traffic congestion, and improve public health. Despite numerous studies on active transportation choice, differences in travel behavior between mandatory and discretionary trips, as well as the combined effects of gender and occupation, have received limited attention. This study aims to identify and compare factors affecting active transportation choice for mandatory and discretionary trips while considering gender- and occupation-related differences. After removing incomplete records from the 2017 National Household Travel Survey (NHTS), 106,024 valid observations were analyzed using binary logistic regression models. The models were estimated based on gender and trip purpose (stage one) and gender and occupation type (stage two). Results indicate that although several factors, including greater use of public transportation, part-time employment, flexible working hours, and higher household income, increase the likelihood of choosing active transportation across most groups, the magnitude and significance of these effects vary among different population groups. Conversely, being a driver, having lower education, residing in lower-density areas, and owning more household vehicles reduce the probability of active transportation. Model evaluation using Akaike Information Criterion (AIC) and Area Under the ROC Curve (AUC) demonstrated satisfactory goodness of fit and predictive performance. The novelty of this study lies in its simultaneous analysis of the effects of trip purpose, gender, and occupation type on active transportation choice and in comparing behavioral patterns across these groups. The findings can assist planners and policymakers in developing targeted strategies to promote sustainable transportation based on the characteristics of different demographic and occupational groups. Although based on US data, the findings offer valuable insights for urban transportation planning and policy development in Iran due to similar urbanization trends and travel behavior. حمل‌ونقل فعال شامل پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش آلودگی هوا، ترافیک و ارتقای سلامت عمومی است. با وجود مطالعات متعدد درباره عوامل مؤثر بر انتخاب این شیوه حمل‌ونقل، تفاوت رفتار افراد در سفرهای اجباری و اختیاری و همچنین نقش هم‌زمان جنسیت و نوع شغل کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، شناسایی و مقایسه عوامل مؤثر بر انتخاب حمل‌ونقل فعال در سفرهای اجباری و اختیاری با در نظر گرفتن تفاوت‌های جنسیتی و شغلی است. برای این منظور، داده‌های بررسی ملی سفرهای خانوار آمریکا در سال ۲۰۱۷ (NHTS) پس از حذف داده‌های ناقص (شامل ۱۰۶٬۰۲۴ مشاهده معتبر)، با استفاده از مدل‌های رگرسیون لجستیک دودویی تحلیل شدند. مدل‌ها در مرحله نخست بر اساس جنسیت و نوع سفر، و در مرحله دوم بر اساس جنسیت و نوع شغل برآورد شدند. نتایج نشان داد اگرچه برخی عوامل، از جمله استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی، اشتغال پاره‌وقت، ساعات کاری منعطف و درآمد بالاتر، در اغلب گروه‌ها احتمال انتخاب حمل‌ونقل فعال را افزایش می‌دهند، شدت و اهمیت این عوامل در میان گروه‌های مختلف یکسان نیست. همچنین راننده بودن، تحصیلات پایین‌تر، سکونت در مناطق با تراکم مسکونی کمتر و افزایش تعداد وسایل نقلیه خانوار، احتمال انتخاب حمل‌ونقل فعال را کاهش می‌دهند. ارزیابی مدل‌ها با استفاده از شاخص‌های AIC و AUC نشان داد مدل‌های توسعه‌یافته از برازش و قدرت پیش‌بینی قابل قبولی برخوردارند. نوآوری این پژوهش در تحلیل هم‌زمان اثر نوع سفر، جنسیت و نوع شغل بر انتخاب حمل‌ونقل فعال و مقایسه الگوهای رفتاری میان این گروه‌ها است. یافته‌ها می‌تواند در طراحی سیاست‌های هدفمند برای توسعه حمل‌ونقل پایدار، متناسب با ویژگی‌های گروه‌های مختلف جمعیتی و شغلی، مورد استفاده برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران قرار گیرد. با وجود استفاده از داده‌های آمریکا، نتایج به دلیل شباهت روندهای شهرنشینی و رفتارهای سفر، برای مطالعات و سیاست‌گذاری‌های شهری در ایران نیز کاربرد دارد. https://www.trijournal.ir/article_247908_59d4edf8ef53ff34f973649869c98481.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Analysis and evaluation of the direct economic costs of driving at an illegal speed compared to the permitted speed (Case study: Tehran-Qom Freeway) تحلیل و ارزیابی هزینه‌های مستقیم اقتصادی رانندگی با سرعت غیرمجاز در مقایسه با سرعت مجاز(مطالعه موردی: آزادراه تهران-قم) 277 292 244511 10.22034/tri.2026.576232.3442 FA شهاب حسن پور استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه آیت االله بروجردی، بروجرد، ایران 0000-0002-3144-5462 علی مومنی یزدی دانشجوی دکتری، مدیریت ایمنی ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران فریبا شایگان استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران سید تیمور حسینی دانشیار، مدیریت راهبردی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران Journal Article 2026 02 16 This paper provides a comparative analysis of the direct economic costs of speeding versus speeding, specifically on the freeway network. Focusing on four key indicators: fuel consumption, vehicle depreciation, traffic fines, and air pollution costs, this study shows that choosing to exceed the speed limit on freeways is a very costly decision for drivers. Using a descriptive-analytical research method and examining technical and economic data related to freeways, the results clearly indicate that driving at a speed limit of 120 km/h compared to higher speeds (e.g., 150 km/h) results in significant savings in fuel costs, pollution, depreciation of sensitive vehicle parts, and heavy fines, amounting to more than 2,800,000 Tomans. The paper concludes that even on freeways where high speeds are possible, exceeding the 120 km/h speed limit is not economically viable and driving within the law is in the best interests of the household economy.As a result, a proper economic assessment can be made regarding illegal speeds. این مقاله به تحلیل مقایسه‌ای هزینه‌های مستقیم اقتصادی ناشی از رانندگی با سرعت غیرمجاز در مقابل سرعت مجاز، به طور خاص در شبکه آزادراهی می‌پردازد. با تمرکز بر چهار شاخص کلیدی مصرف سوخت، استهلاک خودرو، هزینه جریمه‌های تخلفات رانندگی و هزینه‌های ناشی از آلودگی هوا، این پژوهش نشان می‌دهد که انتخاب سرعت غیرمجاز در آزادراه‌ها، تصمیمی به شدت پرهزینه برای راننده است. با بهره‌گیری از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بررسی داده‌های فنی و اقتصادی مربوط به آزادراه‌ها، نتایج به وضوح حاکی از آن است که رانندگی با سرعت مجاز ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت در مقایسه با سرعت‌های بالاتر (مثلاً ۱۵۰ کیلومتر بر ساعت)، منجر به صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه های‌ سوخت، آلودگی، استهلاک قطعات حساس خودرو و جریمه‌های سنگین، به مبلغی بیش از 2800000 تومان می‌شود. این مقاله نتیجه می‌گیرد که حتی در بستر آزادراه که امکان سرعت بالا فراهم است، تخطی از حد مجاز ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت از نظر اقتصادی به‌صرفه نیست و رانندگی در چارچوب قانون، به نفع اقتصاد خانوار است. در نتیجه می توان به ارزیابی اقتصادی مناسبی در خصوص سرعت های غیر مجاز رسید. https://www.trijournal.ir/article_244511_d0014d7caa915f23724f6894dab2cc37.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 The Impact of Improving Transportation Safety on the Physical, Mental, and Environmental Health of Citizens تاثیرارتقای ایمنی حمل‌ونقل برای سلامت جسمی، روانی و محیط‌زیستی شهر 293 304 242692 10.22034/tri.2026.567708.3422 FA مرجان بدری دانشجوی دکتری‌، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-0589-9284 Journal Article 2025 12 21 Abstract: This study was designed and implemented with the aim of comprehensively examining the various dimensions of the impact of transport safety on public health and providing practical solutions to improve it. This study was conducted using a systematic review and content analysis of related studies. Information was collected from reputable domestic and international databases, including the World Health Organization (WHO), ISNA and IRNA news agencies, and scientific articles indexed in reputable citation databases. The inclusion criteria for the study included articles published in the last 10 years that specifically addressed the relationship between transport safety and public health indicators. The collected data were analyzed and categorized thematically after careful screening based on scientific validity and relevance to the topic. The results of this study showed that transport safety is directly related to reducing the rate of deaths and injuries caused by accidents. Furthermore, improving transport safety significantly contributes to improving air quality by reducing pollutant emissions and also reducing noise pollution in urban environments. The findings also indicate that inefficient and unsafe transport systems are associated with increased levels of stress, anxiety and the occurrence of mental disorders among citizens. این مطالعه با هدف بررسی جامع ابعاد مختلف تأثیر ایمنی حمل‌ونقل بر سلامت عمومی و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای آن طراحی و اجرا شده است. این پژوهش به روش مرور سیستماتیک و تحلیل محتوای مطالعات مرتبط انجام پذیرفت. اطلاعات از پایگاه‌های داده معتبر داخلی و بین‌المللی از جمله سازمان بهداشت جهانی (WHO)، خبرگزاری‌های ایسنا (ISNA) و ایرنا (IRNA) و مقالات علمی نمایه شده در پایگاه‌های استنادی معتبر گردآوری شد. معیارهای ورود به مطالعه شامل مقالات منتشر شده در ۱۰ سال اخیر بود که به طور خاص به ارتباط بین ایمنی حمل‌ونقل و شاخص‌های سلامت عمومی پرداخته بودند. داده‌های جمع‌آوری شده پس از غربالگری دقیق بر اساس اعتبار علمی و مرتبط بودن با موضوع، به صورت موضوعی تحلیل و دسته‌بندی شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که ایمنی حمل‌ونقل ارتباط مستقیمی با کاهش میزان مرگ‌ومیر و جراحات ناشی از تصادفات دارد. علاوه بر این، بهبود ایمنی حمل‌ونقل به طور قابل توجهی به ارتقای کیفیت هوا از طریق کاهش انتشار آلاینده‌ها و همچنین کاهش آلودگی صوتی در محیط‌های شهری کمک می‌کند. یافته‌ها همچنین حاکی از آن است که سیستم‌های حمل‌ونقل ناکارآمد و ناامن، با افزایش سطح استرس، اضطراب و بروز اختلالات روانی در میان شهروندان همراه هستند. https://www.trijournal.ir/article_242692_21284df85c6c5ee49131630e41ebfc9e.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Investigation of the Effect of Nanomaterials on Improving Fatigue Behavior in High-Strength Steel Welds in Transportation Infrastructure بررسی تأثیر نانومواد بر بهبود رفتار خستگی در جوش‌های فولادهای با استحکام بالا در زیرساخت های حمل و نقل 305 324 247935 10.22034/tri.2026.579924.3449 FA رضوان باباگلی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران الهام امیدی دانشجوی کارشناسی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران Journal Article 2026 04 29 Given the growing trend of using high-strength steels in civil structures, fatigue in the weld zone of these steels has become one of the major challenges in the design and operation of structures. The use of nanomaterials in welding high-strength steels is considered a novel approach to increase fatigue resistance and improve the microstructure of joints in transportation infrastructure, significantly enhancing the service life of structures against cyclic loads. The welding process significantly reduces fatigue resistance due to stress concentration, metallurgical changes, and the presence of local defects. Various solutions have been proposed to mitigate this problem, among which nanotechnology has emerged as a novel strategy for increasing weld durability. In this research, by reviewing over 30 scientific sources, the role of various nanoparticles such as TiC, TiO₂, SiC, Al₂O₃, and CNT in improving the mechanical properties of welds has been investigated. Furthermore, the effects of hybrid methods such as friction stir welding (FSW), HFMI surface treatments, and nanostructured metallic coating (NMM) on the fatigue of welded structures have been analyzed. The results of this systematic review indicate that by using nanomaterials and modern welding methods, significant improvements in fatigue resistance, reduction of crack growth rate, and increase in the service life of welds under cyclic loading conditions can be achieved. Nanoparticles make the grain structure more uniform by creating homogeneous nucleation sites and prevent the growth of coarse grains. Additionally, methods for inducing surface compressive stress, such as shot peening, play an effective role in neutralizing residual tensile stresses and increasing fatigue life. Welding parameters, including tool rotational speed, travel speed, and the number of passes, have a significant impact on the uniform distribution of nanoparticles and preventing their agglomeration. با توجه به روند رو به رشد استفاده از فولادهای با استحکام بالا در سازه‌های عمرانی، مسأله‌ی خستگی در ناحیه جوش این فولادها به یکی از چالش‌های مهم در طراحی سازه‌ها بدل شده است. استفاده از نانومواد در جوشکاری فولادهای با استحکام بالا، راهکاری نوین برای افزایش مقاومت به خستگی و بهبود ریزساختار اتصالات در زیرساخت‌های حمل و نقل محسوب می‌شود که عمر مفید سازه را در برابر بارهای تناوبی به طور قابل توجهی ارتقا می‌دهد . فرآیند جوشکاری به دلیل تمرکز تنش، تغییرات متالورژیکی و حضور عیوب موضعی، مقاومت به خستگی را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. راهکارهای مختلفی برای کاهش این مشکل پیشنهاد شده‌اند که از میان آن‌ها، فناوری نانو به عنوان یک راهکار نوین در افزایش دوام جوش مطرح است. در این پژوهش با مرور بیش از ۳۰ منبع علمی، نقش نانوذرات مختلف مانندTiC، TiO₂، SiC، Al₂O₃ و CNT در بهبود خواص مکانیکی جوش‌ها بررسی شده است. همچنین، اثر روش‌های ترکیبی همچون جوشکاری اصطکاکی-اغتشاشی (FSW)، تیمارهای سطحی HFMI، و لایه‌نشانی نانوساختار فلزی (NMM) بر خستگی سازه‌های جوشی تحلیل گردیده است. نتایج حاصل از این مرور سیستماتیک نشان می‌دهد که با استفاده از نانومواد و روش‌های نوین جوشکاری، می‌توان به بهبود قابل توجهی در مقاومت به خستگی، کاهش نرخ رشد ترک و افزایش عمر مفید جوش در شرایط بارگذاری تناوبی دست یافت. نانوذرات با ایجاد هسته‌های جوانه‌زنی همگن، ساختار دانه‌ها را یکنواخت‌تر کرده و از رشد دانه‌های درشت جلوگیری می‌کنند. همچنین، روش‌های ایجاد تنش فشاری سطحی مانند شات پینینگ، نقش مؤثری در خنثی‌سازی تنش‌های کششی پسماند و افزایش عمر خستگی ایفا می‌کنند. https://www.trijournal.ir/article_247935_dc6b7566f4064f0e586adf8116e992cc.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Investigating the Economic Factors Affecting Road Accidents in West and Northwestern Provinces of Iran بررسی عوامل اقتصادی موثر بر تصادفات جاده‌‌ای در استان‌های غرب و شمال‌غرب کشور 325 342 119031 FA خالد احمدزاده دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران ناهید امیری دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران احمد محمدی استادیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران حمید ناصری دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، ایران Journal Article 2019 01 04 <span>Road accidents and the resulting casualties are one of the main challenges of Iran in recent years, which has imposed great costs on the economy. In this regard, the western and northwestern provinces of the country, due to their special position, face many road casualties and damages. The purpose of this study is to investigate and identify some economic factors affecting road accidents in the form of environmental Kuznets curve (EKC), using panel data method in ten west and northwestern provinces of Iran. The results indicate that there is an inverse U-shaped relationship between per capita income and deaths due to road accidents in the studied provinces. In addition, the results show that improvements in medical equipment and increased investment in road infrastructure have a significant impact on reducing casualties due to road accidents in the provinces under study. Investing in medical equipment and infrastructure is effective in reducing road casualties. There is also a positive and significant relationship between fuel consumption and population with the rate of road casualties. In addition, road casualties decrease with increasing urbanization rates and increasing traffic culture. Codified planning, taking into account the impact of these factors, can have a significant effect on reducing losses and costs.</span> <em><span lang="FA">حوادث جاده­ای و تلفات</span></em><em><span dir="LTR" lang="FA"> </span></em><em><span lang="FA">ناشی از آن یکی از چالش­­های اساسی کشور طی سال­­های اخیر است که هزینه­های زیادی را بر اقتصاد کشور تحمیل نموده است. در این راستا استان­های­</span></em><em><span dir="LTR" lang="FA"> </span></em><em><span lang="FA">غرب و شمال­غرب کشور به دلیل موقعیت خاصی که دارند با تلفات و خسارت­های </span></em><em><span dir="LTR"><br></span></em><em><span lang="FA">جاده­ای زیادی مواجه هستند. هدف</span></em><em><span dir="LTR" lang="FA"> </span></em><em><span lang="FA">از این مطالعه بررسی و شناسایی برخی عوامل اقتصادی تاثیرگذار بر تصادفات جاده­­ای</span></em><em><span dir="LTR" lang="FA"> </span></em><em><span lang="FA">در قالب فرضیه زیست­محیطی کوزنتس (</span></em><em><span dir="LTR">EKC</span></em><em><span lang="FA">)، با استفاده از روش پانل دیتا در ده استان غرب و شمال­غرب کشور است. نتایج حاکی از آن است که بین درآمد سرانه و مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده­ای در استان­های مورد مطالعه رابطه­</span></em><em><span dir="LTR">U </span></em><em><span lang="FA"><span> </span>شکل معکوس وجود دارد. به­علاوه نتایج <span> </span>نشان می­دهد که بهبود در تجهیزات پزشکی و افزایش سرمایه­گذاری در زیرساخت­های جاده­ای در کاهش تلفات ناشی از تصادفات جاده­ای در استان­های مورد بررسی، تاثیر بسزایی دارد. سرمایه­گذاری در تجهیزات و زیرساخت­های پزشکی در کاهش تلفات جاده­ای نقش مؤثری <span> </span>دارد. همچنین بین مصرف سوخت و جمعیت با میزان تلفات جاده­ای رابطه­ی مثبت و معناداری وجود دارد.به­علاوه با افزایش نرخ شهر نشینی و بالا رفتن فرهنگ ترافیکی، تلفات جاده­ای کاهش می­یابد. برنامه­ریزی مدون با مدنظر داشتن تاثیر عوامل مذکور می­تواند در کاهش تلفات و هزینه ­های آن تاثیری قابل تامل داشته باشد.</span></em> https://www.trijournal.ir/article_119031_165760e088f76be729a18658d17d93fa.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Clustering Intercity Road Axes Based on Traffic Volume, Speed, Fleet Composition, and Violation Patterns Using Road Traffic Count Data خوشه‌بندی محورهای برون‌شهری بر اساس الگوهای تردد، سرعت، ترکیب ناوگان و تخلفات رانندگی با استفاده از داده‌های ترددشماری 343 354 248039 10.22034/tri.2026.589473.3480 FA سحر علیشاهی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران 0009-0005-1903-1346 سیدعلی ضیائی دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-1022-5583 حسین محمدی دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران 0009-0007-2227-831X Journal Article 2026 07 01 Safety management and operation of intercity roads require understanding the behavioral differences among network corridors. Simple ranking of high-risk corridors, while useful for prioritization, fails to reveal similar behavioral patterns in terms of traffic volume, speed, fleet composition, and violation profiles. This study aims to cluster the intercity corridors of Razavi Khorasan Province based on traffic count data from the 141 system in the year 1404 (2025–2026). In this study, 136 unidirectional corridors were included in the analysis after data quality control and aggregation of corridor-level features. The features used included annual traffic volume, following-distance violation rate, speed violation rate, overtaking violation rate, weighted average speed, and the share of commercial/heavy vehicles. To reduce scaling effects, the data were standardized, and Principal Component Analysis was employed to visualize the data structure. Subsequently, two approaches—K-Means and Ward's hierarchical clustering—were evaluated for cluster counts ranging from 2 to 7. Based on the Silhouette index, k=4 with a coefficient of 0.269 provided the best K-Means configuration. The results revealed four behavioral types: "high-risk with high following-distance violations," "high-traffic with moderate behavioral risk," "commercial/heavy with controlled speed," and "lower-risk and more stable." The first cluster, comprising 47 corridors, had an average following-distance violation rate of 205.55 violations per 1,000 vehicles and a weighted rate of 244.92, placing it as the top priority for safety monitoring and intervention. The findings of this study indicate that data-driven clustering can serve as a suitable complement to risk indices and predictive models, assisting road authorities in managing similar corridors through more coordinated policies. مدیریت ایمنی و بهره‌ برداری راه‌های برون ‌شهری نیازمند شناخت تفاوت‌های رفتاری محورهای شبکه است. رتبه ‌بندی ساده محور های پرخطر اگرچه برای اولویت ‌بندی مفید است، اما قادر به آشکارسازی تیپ ‌های رفتاری مشابه از نظر حجم تردد، سرعت، ترکیب ناوگان و الگوی تخلفات نیست. هدف این پژوهش، خوشه ‌بندی محورهای برون ‌شهری استان خراسان رضوی بر اساس داده‌ های تردد شماری سامانه ۱۴۱ در سال ۱۴۰۴ است. در این مطالعه، ۱۳۶ محور یک‌ جهته پس از کنترل کیفیت داده و تجمیع ویژگی ‌های محوری وارد تحلیل شدند. ویژگی‌های مورد استفاده شامل حجم تردد سالانه، نرخ تخلف فاصله غیرمجاز، نرخ تخلف سرعت، نرخ تخلف سبقت، سرعت متوسط وزنی و سهم وسایل نقلیه تجاری/سنگین بود. برای کاهش اثر مقیاس، داده‌ ها استاندارد سازی شدند و برای نمایش ساختار داده از تحلیل مؤلف ه‌های اصلی استفاده شد. سپس دو رویکرد K-Means و خوشه‌ بندی سلسله‌ مراتبی Ward برای تعداد خوشه‌ های ۲ تا ۷ ارزیابی شدند. بر اساس شاخص Silhouette، مقدار k=4 با ضریب 0.269 بهترین پیکربندی K-Means را ارائه کرد. نتایج چهار تیپ رفتاری شامل «پرریسک با تخلف فاصله بالا»، «پرتردد با ریسک رفتاری متوسط»، «تجاری/سنگین با سرعت کنترل‌شده» و «کم‌ریسک ‌تر و پایدارتر» را نشان داد. خوشه نخست با ۴۷ محور، نرخ میانگین تخلف فاصله ۲۰۵.۵۵ تخلف به ازای هر ۱۰۰۰ وسیله نقلیه و نرخ وزنی ۲۴۴.۹۲ داشت و از دید مدیریت ایمنی در اولویت نخست پایش و مداخله قرار می‌گیرد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد خوشه ‌بندی داده‌ محور می‌تواند مکمل مناسبی برای شاخص‌ های ریسک و مدل‌ های پیش ‌بینی باشد و به راهداری کمک کند محور های مشابه را با سیاست ‌های هماهنگ ‌تر مدیریت کند https://www.trijournal.ir/article_248039_4df4873aff436e5d70ef117def299578.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Numerical Investigation of Bending Moment and Shear Force in a Tunnel in Static and Dynamic States with the Presence of Groundwater Using the Finite Element Method بررسی عددی تأثیر تراز آب زیرزمینی بر نیروی برشی و ممان خمشی پوشش تونل‌های دایره‌ای در شرایط استاتیکی و دینامیکی (مطالعه موردی: تونل مترو اصفهان) 355 374 242683 10.22034/tri.2026.560925.3403 FA مسعود خواهانی پور گروه مهندسی مهندسی عمران، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0002-2217-1997 محمدرضا رسولی استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0002-2217-1997 Journal Article 2025 11 19 <span>The seismic stability of underground structures is one of the most complex aspects of geotechnical earthquake engineering. Among various factors influencing tunnel behavior, groundwater plays a crucial role in altering stress distribution, displacement, and internal forces. In this study, the influence of groundwater level on the seismic behavior of circular tunnels located in seismic regions is analyzed using the finite element method through PLAXIS 2D software<span dir="RTL" lang="FA">.</span> The interaction between soil, structure, and pore pressure under dynamic conditions is modeled for three groundwater levels: below the invert, along the tunnel axis, and above the crown. The results indicate that increasing groundwater level reduces axial force and bending moment within the tunnel lining, with up to 55% and 40% reductions at the crown under dynamic loading, respectively. Pore pressure variations were found to significantly affect effective stress distribution, and uncontrolled groundwater levels could lead to instability under seismic excitation. The outcomes of this research provide practical guidance for seismic design of tunnels in saturated and high-water-table regions<span dir="RTL" lang="FA">.</span></span> پایداری لرزه‌ای سازه‌های زیرزمینی یکی از پیچیده‌ترین مباحث ژئوتکنیک لرزه‌ای است. از میان عوامل مؤثر بر رفتار لرزه‌ای تونل‌ها، تأثیر مایعات زیرزمینی نقشی تعیین‌کننده در تغییر توزیع تنش‌ها، جابه‌جایی‌ها و نیروهای درونی ایفا می‌کند. در این پژوهش، تأثیر تراز آب زیرزمینی بر رفتار لرزه‌ای تونل‌های دایره‌ای در مناطق زلزله‌خیز با استفاده از روش عددی المان محدود موردبررسی قرارگرفته است. مدل‌سازی عددی به کمک نرم‌افزار PLAXIS انجام شد و اندرکنش خاک، سازه و آب در شرایط دینامیکی تحلیل گردید. تحلیل‌ها در سه حالت مختلف سطح آب (پایین‌تر از کف تونل، در امتداد محور تونل، و بالاتر از تاج تونل) صورت گرفت. نتایج نشان داد افزایش سطح آب زیرزمینی باعث کاهش نیروی محوری و ممان خمشی در پوشش تونل می‌شود، به‌طوری‌که در شرایط دینامیکی، نیروی برشی تاج تونل تا ۵۵٪ و ممان خمشی تا ۴۰٪ کاهش یافت. همچنین مشاهده شد که تغییرات فشار منفذی نقش قابل‌توجهی در توزیع تنش مؤثر دارد و در صورت عدم کنترل سطح آب، رفتار دینامیکی تونل به سمت ناپایداری متمایل می‌گردد. نیروی برشی در تاج تونل با افزایش عمق قرارگیری تونل افزایش می‌یابد. نیروی برشی ایجاد شده در شرایط دینامیکی نسبت به شرایط استاتیکی مقادیر بیشتری را از خود نشان می هد. نتایج این تحقیق می‌تواند در طراحی لرزه‌ای تونل‌ها، به‌ویژه در مناطق با سطح آب بالا و خاک‌های اشباع، مورد استفاده قرار گیرد. https://www.trijournal.ir/article_242683_dc1e88d912c6bc1fd99c0caa0b8e8176.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Governance Structure Analysis and Challenges of Iran’s Logistics System: The Role of Institutions, Actors, and Systems تحلیل ساختار حاکمیتی و چالش‌های نظام لجستیک ایران: نقش‌آفرینی نهادها، بازیگران و سامانه‌ها 375 386 246368 10.22034/tri.2026.585486.3465 FA مقصود پوریاری استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران مهران غلامی استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران 0000-0002-5403-5861 محمد ثناگو مطلق مدیریت زنجیره تامین آمادگران، تهران، ایران Journal Article 2026 06 07 <span>This article aims to analyze the Iranian logistics system and identify its key obstacles by examining the governance structure, actors, and information systems affecting this area. The research method is based on a documentary study and field analysis, in which more than 140 governance institutions, 142 companies with different ownership (private, government, quasi-government), and 80 related software systems have been examined. Also, 27 logistics operational loops and the role of institutions in each have been identified. The findings show that the complex governance structure, fragmentation and parallelism of institutions, lack of integration of information systems, and lack of coordination between components of the logistics system are the most important reasons for Iran's poor performance in global logistics indicators. These challenges have caused the share of logistics costs in the cost price of goods in Iran to reach about 30%, while this figure is below 6% in efficient economies. The conclusion of the article emphasizes the necessity of developing an integrated logistics system, reforming the governance structure, developing software infrastructure, and strengthening inter-agency coordination. Improving logistics will not only lead to a reduction in national costs, but can also act as a driving force for Iran's economic and trade growth in the region.</span> <em><span lang="AR-SA">این مقاله با هدف تحلیل نظام لجستیک ایران و شناسایی موانع کلیدی آن، به بررسی ساختار حاکمیتی، بازیگران و سامانه‌های اطلاعاتی مؤثر بر این حوزه پرداخته است. روش تحقیق مبتنی بر مطالعه‌ی اسنادی و تحلیل میدانی است که در آن بیش از </span></em><em><span lang="FA">۱۴۰</span></em><em><span lang="AR-SA"> نهاد حکمرانی، </span></em><em><span lang="FA">۱۴۲</span></em><em><span lang="AR-SA"> شرکت با مالکیت‌های مختلف (خصوصی، دولتی، شبه‌دولتی) و </span></em><em><span lang="FA">۸۰</span></em><em><span lang="AR-SA"> سامانه‌ی نرم‌افزاری مرتبط مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین </span></em><em><span lang="FA">۲۷</span></em><em><span lang="AR-SA"> حلقه‌ی عملیاتی لجستیکی و نقش‌آفرینی نهادها در هر یک شناسایی شده است</span></em><em><span dir="LTR">.</span></em><em><span> <span lang="AR-SA">یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار حاکمیتی پیچیده، پراکندگی و موازی‌کاری نهادها، عدم یکپارچگی سامانه‌های اطلاعاتی، و نبود هماهنگی بین اجزای نظام لجستیک، مهم‌ترین دلایل عملکرد ضعیف ایران در شاخص‌های جهانی لجستیک هستند. این چالش‌ها موجب شده‌اند که سهم هزینه‌های لجستیک در قیمت تمام‌شده کالاها در ایران به حدود </span></span></em><em><span lang="FA">۳۰</span></em><em><span lang="FA">٪</span></em><em><span lang="AR-SA"> برسد، در حالی که این رقم در اقتصادهای کارآ زیر </span></em><em><span lang="FA">۶</span></em><em><span lang="FA">٪</span></em><em><span lang="AR-SA"> است</span></em><em><span dir="LTR">.</span></em><em><span> <span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری مقاله بر ضرورت تدوین نظام یکپارچه لجستیکی، اصلاح ساختار حاکمیتی، توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری و تقویت هماهنگی بین‌دستگاهی تأکید می‌کند. بهبود لجستیک نه تنها به کاهش هزینه‌های ملی می‌انجامد، بلکه می‌تواند به عنوان موتور محرکه‌ی رشد اقتصادی و تجاری ایران در منطقه عمل کند.</span></span></em> https://www.trijournal.ir/article_246368_0fb45c1bffa9d38d345d9ff494c85a1f.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Simulation and Experimental Study of Braking Performance of a Passenger Car in Routes with Speed Bumps and Rumble Strips مطالعه شبیه‌سازی و تجربی عملکرد ترمزی خودروی سواری در مسیرهای دارای کاهنده سرعت‌ و نوار لرزاننده 387 402 246371 10.22034/tri.2026.572428.3438 FA ناصر سینا دانشکده مهندسی مکانیک، پردیس دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-1835-7740 حسین رحیمی آسیابرکی گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران عرفان اسلامی گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران مهدی سیاسرنژاد گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Journal Article 2026 01 31 One of the challenging issues in transportation is the transportation safety. Considering that transportation safety arises from the three factors including vehicle, road, and driver, the origin of transportation safety is rooted in various sciences, such as automotive engineering. In this paper, the dynamic behavior of a passenger vehicle during braking on routes equipped with speed bumps and rumble strips has been investigated. Speed bumps and rumble strips are used to inform the drivers of the possibility of an imminent hazard. Nevertheless, examining the vehicle performance during braking on speed bumps and rumble strips is an issue that has not yet been studied, and this paper aims to address this issue. For this purpose, a vehicle braking scenario with an initial speed of 60 km/h was defined on a flat route and on routes with rumble strip profiles and semi-sinusoidal and trapezoidal speed bumps to be simulated using CarSim software package. In addition, a similar scenario was defined for experimental testing in order to evaluate the braking performance of the vehicle in actual conditions. The results show that the vehicle stopping time and braking distance exhibit slight changes compared to the flat route. However, variations in the vertical force applied to the wheels in the semi-sinusoidal and trapezoidal profiles are considerable, and there is even a risk of contact loss between tire and ground and therefore loss of vehicle controllability, and the importance of these issues is not less than that of braking distance and vehicle stopping time. <em><span lang="FA">یکی از مباحث چالش برانگیز در حمل و نقل، مبحث ایمنی حمل و نقل است. با توجه به اینکه ایمنی حمل و نقل ناشی از عوامل سه گانه خودرو، جاده و راننده است، خاستگاه ایمنی حمل و نقل ریشه در علوم مختلف از جمله مهندسی خودرو دارد. در این مقاله، رفتار دینامیکی خودروی سواری به هنگام ترمزگیری در مسیرهای دارای کاهنده سرعت و نوار لرزاننده مورد مطالعه قرار گرفته است. کاهنده‌های سرعت و نوارهای لرزاننده برای آگاهی به رانندگان از احتمال خطر قریب‌الوقوع به کار می‌روند. با این وجود، بررسی عملکرد خودرو حین ترمزگیری بر روی کاهنده‌های سرعت و نوارهای لرزاننده موضوعی است که تا کنون مورد بررسی قرار نگرفته است و این مقاله در پی پاسخ به این مسئله است. برای این منظور، سناریوی ترمزگیری خودرو با سرعت اولیه 60 کیلومتر بر ساعت در مسیر صاف و مسیر دارای پروفیل‌های نوار لرزاننده و کاهنده سرعت نیم‌سینوسی و ذوزنقه‌ای تعریف و با استفاده از نرم‌افزار کارسیم شبیه‌سازی شد. همچنین سناریوی مشابهی برای آزمون تجربی تعریف گردید تا بدین ترتیب در شرایط واقعی نیز عملکرد ترمزی خودرو سنجیده شود. نتایج نشان می‌دهد که زمان توقف خودرو و مسافت ترمزی تغییرات کمی نسبت به مسیر صاف داشته است. با این وجود، تغییرات نیروی عمودی وارد بر چرخ‌ها در پروفیل‌های نیم‌سینوسی و ذوزنقه‌ای قابل ملاحظه است و حتی خطر از دست دادن تماس تایر با زمین و عدم کنترل‌پذیری خودرو نیز وجود دارد که اهمیت این موارد کمتر از مسافت ترمزی و زمان توقف خودرو نیست.</span></em> https://www.trijournal.ir/article_246371_3f51bc200e6adf1ff59c999b7bbf8b47.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Feasibility Study of Implementing Smart On-Street Parking on Masjed Seyed Street in Isfahan, with an Urban Traffic Management Approach امکان‌سنجی به ‌کارگیری پارکینگ حاشیه‌ای هوشمند در خیابان مسجد سید شهر اصفهان با رویکرد مدیریت ترافیک شهری 403 422 246370 10.22034/tri.2026.573974.3439 FA همایون نورائی دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران مهسا فتاحیان دانش آموخته دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران محمد حسن پیربادی دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2026 02 04 The increasing number of private vehicles and the shortage of parking spaces in metropolitan areas, especially in central streets, have led to several urban problems such as traffic congestion, time loss, air pollution, and decreased citizen satisfaction. Masjed Seyed Street in Isfahan is not an exception to this situation and, due to its specific location and functional importance, it faces serious challenges in managing on-street parking. One of the modern solutions to address this issue is the implementation of smart on-street parking systems. By using new technologies, such systems can play an effective role in improving traffic flow and enhancing urban quality of life. This study investigates the feasibility of implementing a smart on-street parking system on Masjed Seyed Street using a descriptive–analytical approach. Both library-based and field methods were applied. Data were collected through a questionnaire survey completed by 106 citizens. The collected data were analyzed in SPSS using statistical techniques including factor analysis, a one-sample t-test, and multivariate regression. The findings indicate a high level of public acceptance toward deploying this system. The results also suggest that implementing smart on-street parking on Masjed Seyed Street is feasible from both traffic and social perspectives. It can contribute to reducing traffic load, saving time spent searching for available parking spaces, and improving urban order and safety. However, the full realization of this plan requires the development of appropriate technological infrastructure, integrated urban management, and step-by-step implementation planning to ensure effective and sustainable outcomes. افزایش تعداد خودروها و کمبود فضای پارک در کلان‌شهرها به‌ویژه در معابر مرکزی، مشکلات متعددی همچون تراکم ترافیک، اتلاف زمان، آلودگی هوا و نارضایتی شهروندان را به‌دنبال داشته است. خیابان مسجد سید در شهر اصفهان نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با توجه به موقعیت خاص خود، با مشکلات جدی در زمینه مدیریت پارک حاشیه‌ای مواجه است. یکی از راهکارهای نوین در این حوزه، استفاده از سامانه‌های پارکینگ هوشمند حاشیه‌ای است که می‌تواند با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، نقش موثری در بهبود جریان ترافیک و ارتقای کیفیت زندگی شهری ایفا کند. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی، به بررسی امکان‌سنجی پیاده‌سازی پارکینگ هوشمند در این خیابان پرداخته است. داده‌ها از طریق پرسشنامه و با مشارکت 106 نفر از شهروندان گردآوری و با استفاده از آزمون‌های آماری همچون تحلیل عاملی، آزمون t تک‌نمونه‌ای و رگرسیون چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. نتایج نشان داد که پذیرش عمومی برای استقرار این سامانه در سطح بالایی قرار دارد و بیانگر آن است که اجرای سامانه پارکینگ هوشمند حاشیه‌ای در خیابان مسجد سید از منظر ترافیکی و اجتماعی امکان‌پذیر بوده و می‌تواند موجب کاهش بار ترافیکی، صرفه‌جویی در زمان جستجوی جای پارک و ارتقای نظم و امنیت شهری شود. با این حال تحقق کامل این طرح مستلزم ایجاد زیرساخت‌های فناورانه، مدیریت یکپارچه شهری و برنامه‌ریزی مرحله‌ای است. https://www.trijournal.ir/article_246370_92d58a01766c5fb60e06b72dfbb12e87.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Scenario-Based Modeling of Strategic Evolution of Intelligent Transportation Systems in Iran مدل‌سازی مسیرهای توسعه‌ راهبردی حمل‌ونقل هوشمند در ایران با رویکرد سناریومحور 423 438 244509 10.22034/tri.2026.572413.3435 FA مهدی محمدی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران 0000-0002-1976-3863 ابراهیم امامی قره تپه دانش آموخته دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-7241-0349 Journal Article 2026 01 29 Since monitoring and evaluating the achievement of long-term goals in organizations is a vital matter, the present study examines and assesses the Strategic Plan for Transportation of Iran using a foresight approach. This research was conducted using a mixed-methods approach (Quantitative-Qualitative), relying on literature review. Data were collected through cross-impact analysis and scenario building. The final analysis was performed using MICMAC and ScenarioWizard software, as well as the opinions of transportation experts. Data analysis using ScenarioWizard software indicated that the probability of occurrence for 9 scenarios was higher than for others, and 297 scenarios had a low probability of occurrence. Among these 9 scenarios, 4 scenarios were identified as stronger. The first scenario was introduced as the most dominant; however, this scenario depicts an undesirable situation where all driving forces are in a critical state. The second, third, and fourth scenarios were ranked sequentially afterward. To ensure the fulfillment of the objectives set out in the National Intelligent Transportation Strategic Document, it is essential for responsible organizations to take immediate action regarding the enhancement of policy-making and system management levels, the provision of technical infrastructure, and the allocation of necessary resources. پایش و ارزیابی میزان تحقق اهداف بلندمدت در سازمان‌ها امری حیاتی است؛ پژوهش حاضر به بررسی و ارزیابی برنامه‌ی راهبردی حمل‌ونقل هوشمنددر ایران با رویکرد سناریومحور آینده‌نگر پرداخته است. این پژوهش با روش آمیخته (کمی–کیفی) و تکیه بر مرور منابع انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل تأثیرات متقابل و سناریونگاری گردآوری شدند و در ادامه با استفاده از نظرات خبرگان حوزه‌ی حمل‌ونقل، تحلیل میک مک و سناریوسازی با سناریوویزاردکار ادامه یافت. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که احتمال وقوع 9 سناریو بیش از دیگر سناریوها است و 297 سناریو احتمال وقوع کمی دارند. از این 9 سناریو، 4 سناریو قوی‌تر بودند. سناریوی اول به عنوان قوی‌ترین معرفی شد. اما این سناریو نشان‌دهنده شرایطی نامطلوب است که تمامی نیروهای پیشران در وضعیت بحرانی قرار دارند. سناریوی دوم، سناریوی سوم و سناریوی چهارم به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. به منظور اطمینان از تحقق اهداف تعیین‌شده در سند راهبردی حمل‌ونقل هوشمند در ایران، ضروری است که سازمان‌های مسئول، نسبت به ارتقای سطح سیاست‌گذاری و مدیریت نظام، تجهیز زیرساخت‌های فنی، و تخصیص منابع لازم، اقدامات لازم را انجام دهند. https://www.trijournal.ir/article_244509_49947d618251a5c79a0b76d844ab7def.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Presenting a hybrid deep learning approach (Conv-LSTM) with the aim of predicting short-term traffic volume on two-lane suburban roads (Case study: Karaj-Chalus road) ارائه یک رویکرد ترکیبی یادگیری‌عمیق (Conv-LSTM) با هدف پیش‌بینی حجم ترافیک کوتاه‌مدت راه‌های دوخطه برون‌شهری (مطالعه موردی: جاده کرج- چالوس) 439 458 230025 10.22034/tri.2025.496001.3308 FA مهرداد خرمی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، واحد ملارد، دانشگاه آزاد اسلامی، ملارد، تهران، ایران علی پایدار استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد ملارد، دانشگاه آزاد اسلامی، ملارد، تهران، ایران 0000-0001-9844-9583 سهیل رضاشعار دانشجوی دکتری، گروه برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل، دانشکده فنی‌ومهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران 0009-0003-3175-1026 Journal Article 2024 12 31 In recent years, the rapid increase in the number of vehicles has led to widespread traffic problems. Accurate prediction of traffic flow can help reduce congestion, optimize transportation infrastructure, enhance travel safety, and mitigate environmental impacts. This study aimed to predict the traffic volume for the next hour on the Karaj-Chalus axis, one of Iran’s busiest roads with complex weather and topographic conditions. To this end, traffic data from two traffic counters and synoptic weather data (with three-hour intervals) were collected. Given the capability of Convolutional Neural Networks (CNN) in extracting hidden features and spatial-temporal patterns, as well as the efficiency of Long Short-Term Memory (LSTM) networks in modeling time series, a hybrid Conv-LSTM model was proposed. This model, leveraging the strengths of both approaches, was designed for accurate traffic volume prediction. The proposed model was implemented in the Python programming language and compared with an Attention-based Long Short-Term Memory (A-LSTM) model. Evaluation results showed that the Conv-LSTM model achieved a coefficient of determination (R²) of 82.45% on the test dataset, outperforming the A-LSTM model with an R² of 81.93%. Additionally, the Mean Squared Error (MSE) and Root Mean Squared Error (RMSE), which indicate the discrepancy between predicted and actual values, were reported as 14.311 and 120 for Conv-LSTM, and 14.740 and 122 for A-LSTM, respectively. These values indicate lower dispersion and higher prediction accuracy for Conv-LSTM compared to A-LSTM. The application of the proposed model in predicting traffic volume on the Karaj-Chalus axis provides valuable insights for identifying congested routes, redistributing traffic, preventing accidents, dynamic route planning, and optimizing travel time management. Furthermore, this approach contributes to improved environmental sustainability and transportation efficiency by reducing fuel consumption and air pollution. در سال‌های اخیر، افزایش سریع تعداد وسایل نقلیه منجر به مشکلات ترافیکی گسترده‌ای شده است. پیش‌بینی دقیق جریان ترافیک می‌تواند به کاهش ازدحام، بهینه‌سازی زیرساخت‌های حمل‌ونقل، ارتقای ایمنی سفرها و کاهش اثرات زیست‌محیطی کمک کند. هدف این پژوهش، پیش‌بینی حجم ترافیک یک ساعت آینده در محور کرج-چالوس به عنوان یکی از پرترددترین جاده‌های ایران با شرایط جوی و توپوگرافی پیچیده، است. برای این منظور، داده‌های تردد از دو دستگاه ترددشمار و داده‌های هواشناسی سینوپتیک (با فواصل زمانی سه‌ساعته) گردآوری شدند. با توجه به توانایی شبکه‌های کانولوشنی (CNN) در استخراج ویژگی‌های پنهان و الگوهای فضایی-زمانی و همچنین کارایی شبکه‌های حافظه‌طولانی کوتاه‌مدت (LSTM) در مدل‌سازی سری‌های‌زمانی، مدل ترکیبی Conv-LSTM پیشنهاد شد. این مدل با بهره‌گیری از نقاط قوت هر دو روش، برای پیش‌بینی دقیق حجم ترافیک در بستر پایتون توسعه یافت و بین نتایج آن با نتایج مدل حافظه‌طولانی کوتاه‌مدت مبتنی بر مکانیسم توجه (A-LSTM) مقایسه صورت گرفت. نتایج ارزیابی حاکی از آن است که مدل Conv-LSTM در مجموعه داده‌های آزمون ، ضریب تعیین (R2) %82/45 را کسب کرد و در مقایسه با الگوریتم R2 ،A-LSTM برابر 81/93%، عملکرد بهتری ارائه کرد. همچنین، معیارهای میانگین مربع خطا (MSE) و جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، که نشان‌دهنده اختلاف بین مقادیر پیش‌بینی‌شده و واقعی هستند، برای مدل Conv-LSTM به‌ترتیب 14.311 و 120 و برای A-LSTM به‌ترتیب 14.740 و 122 گزارش شدند. این مقادیر حاکی از پراکندگی کمتر و دقت بالاتر پیش‌بینی‌های Conv-LSTM در مقایسه با A-LSTM است. کاربرد مدل پیشنهادی در پیش‌بینی حجم ترافیک محور کرج-چالوس، اطلاعات ارزشمندی برای شناسایی مسیرهای پرازدحام، توزیع مجدد ترافیک، پیشگیری از تصادفات، برنامه‌ریزی پویای مسیر و مدیریت بهینه زمان سفر فراهم می‌کند. این رویکرد همچنین با کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا، می‌تواند کمک شایانی به بهبود پایداری زیست‌محیطی و افزایش کارایی حمل‌ونقل کند. https://www.trijournal.ir/article_230025_963e6026f54d57fa6a1acf0571e9c366.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Investigation of Monitoring Techniques Used in Soil-Nailed Excavations بررسی نحوه پایش گودهای پایدارسازی شده به روش میخ‌کوبی 459 470 246377 10.22034/tri.2026.581717.3456 FA علیرضا احدی دانش آموخته دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران صادق قوامی جمال استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران 0000-0001-5102-7658 پوریا خادم دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران Journal Article 2026 05 15 In urban development processes, deep excavations are frequently carried out for the construction of multi-level basements, railway tunnels, and transportation infrastructure. These excavations create significant challenges for engineers due to the need to protect adjacent structures and urban utilities. Therefore, safe excavation requires the application of appropriate monitoring methods and specialized instrumentation. In this study, based on the results of numerical simulations of a soil nail–stabilized excavation using the finite element method, the effects of excavation depth and width, the presence of problematic soil layers, groundwater conditions, and the existence of displacement-sensitive structures adjacent to the excavation on the design of monitoring systems investigated. The results indicate that for deep excavations, the installation of a monitoring system is essential. For measuring vertical displacements, the use of extensometers behind the wall or at intermediate columns is recommended, while horizontal displacements should be monitored using inclinometers installed behind the wall or near intermediate columns. In the presence of groundwater, piezometers should be installed behind the excavation wall. Furthermore, when problematic soil layers are present, load cells should be installed on soil nails at the layer boundaries, and strain gauges and inclinometers should be used behind the wall. The dimensions of the excavation do not significantly affect the monitoring results and do not require additional instrumentation. در فرآیند توسعه شهری، حفاری‌های عمیق اغلب برای ساخت زیرزمین‌های چند طبقه، تونل‌های راه‌آهن و راهسازی انجام می‌شود که به دلیل حفاظت از سازه‌ها و زیرساخت‌های مجاور چالش‌هایی را برای مهندسان ایجاد می‌کند. بنابراین جهت گودبرداری ایمن، نیاز به استفاده از روش‌ها و ابزار اندازه‌گیری خاص جهت پایش است. در این تحقیق، براساس نتایج شبیه‌سازی گود پایدارسازی شده به روش میخ‌کوبی با استفاده از نرم‌افزار المان محدود PLAXIS، تأثیر پارامترهای عمق و عرض گرد، وجود لایه خاک مسأله‌دار، آب زیرزمینی و سازه‌های حساس به تغییرمکان در مجاورت گود بر نحوه ارائه طرح پایش، بررسی گردید. نتایج نشان داد که برای گودهای عمیق، استقرار سیستم پایش ضروری است. جهت اندازه‌گیری جابه‌جایی‌های قائم، استفاده از نشست‌سنج در پشت دیوار یا ستون‌های میانی و جهت اندازه‌گیری جابه‌جایی‌های افقی، استفاده از انحراف‌سنج در پشت دیوار یا ستون‌های میانی توصیه می‌شود. در صورت وجود آب زیرزمینی باید پیزومتر در پشت دیواره گود نصب شود. همچنین در صورت وجود لایه‌های خاک مسئله‌دار، لازم است در مرز لایه‌ها از نیروسنج در میخ‌ها و در پشت دیواره از کرنش‌سنج و انحراف‌سنج استفاده شود. ابعاد گود تأثیری در نتایج ندارد و نیاز به ابزارگذاری خاصی نیست. https://www.trijournal.ir/article_246377_ff66e982139176b39eee0c3f08a14be7.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Optimal policies for reducing carbon dioxide emissions in Iran's light vehicle fleet ارزیابی سیاست‌های بهینه برای کاهش انتشار دی‌اکسید کربن در ناوگان خودروهای سبک ایران 471 482 245609 10.22034/tri.2026.553775.3391 FA سحر رفیعی دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0009-0001-1052-8816 زین العابدین صادقی گوغری دانشیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0000-0002-6591-6090 کوروش قادری دانشیار، دانشکده کشاورزی و مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0000-0001-8976-7272 Journal Article 2025 10 16 The light-duty transportation sector in Iran, as one of the main sources of greenhouse gas emissions, plays a significant role in increasing carbon dioxide (CO₂) levels and intensifying climate change. The sector’s heavy dependence on fossil fuels, outdated engine technologies, and the high carbon intensity of the power grid have led to a rising trend in emissions over recent decades.<br><br>The aim of this study is to analyze optimal decarbonization pathways for Iran’s light-duty vehicle fleet through 2050. To achieve this goal, time series modeling (Auto-ARIMA) and policy scenario simulations were conducted using the GAMS environment, in which five scenarios—ranging from “business as usual” to “optimistic policies”—were designed and examined. The results indicate that if the current trend continues, the number of light vehicles in the country will exceed 50 million units by 2050, and CO₂ emissions will more than double. In contrast, under the optimistic scenario—which assumes an increase in the share of electric and hybrid vehicles to 20%, a 30% improvement in the fuel efficiency of combustion vehicles, and a reduction in the carbon intensity of the power grid from 0.60 to 0.40 kg CO₂ per kWh—total fleet emissions would decline by more than 30%. The findings emphasize that achieving decarbonization targets requires comprehensive policies, including the development of clean technologies, reform of the power generation structure, fleet modernization, and the design of economic incentive mechanisms for users. These results can serve as a basis for national policymaking toward achieving sustainable and low-carbon transportation in Iran. بخش حمل‌ونقل سبک ایران به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع انتشار گازهای گلخانه‌ای، نقش مهمی در افزایش دی‌اکسیدکربن (CO₂) و تشدید تغییرات اقلیمی ایفا می‌کند. وابستگی شدید این بخش به سوخت‌های فسیلی، فناوری‌های قدیمی موتور و شدت بالای کربن شبکه برق، موجب شده است که روند انتشار در دهه‌های اخیر صعودی باشد. هدف این پژوهش، تحلیل مسیرهای بهینه کربن‌زدایی در ناوگان خودروهای سبک ایران تا افق 2050 است. برای این منظور، با استفاده از مدل‌سازی سری‌های زمانی (Auto-ARIMA) و شبیه‌سازی سناریوهای سیاستی در محیط GAMS، پنج سناریو از «تداوم روند موجود» تا «سیاست‌های خوش‌بینانه» طراحی و بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد که در صورت تداوم وضعیت فعلی، تعداد خودروهای سبک کشور تا سال 2050 از ۵۰ میلیون دستگاه فراتر رفته و میزان انتشار CO₂ بیش از دو برابر خواهد شد. در مقابل، در سناریوی خوش‌بینانه که شامل افزایش سهم خودروهای برقی و هیبریدی به ۲۰ درصد، بهبود ۳۰ درصدی بهره‌وری خودروهای احتراقی و کاهش شدت کربن شبکه برق از ۰٫۶۰ به ۰٫۴۰ کیلوگرم CO₂ بر کیلووات‌ساعت است، انتشار کل ناوگان تا بیش از ۳۰ درصد کاهش می‌یابد. یافته‌ها تأکید می‌کنند که تحقق اهداف کربن‌زدایی مستلزم سیاست‌های جامع شامل توسعه فناوری‌های پاک، اصلاح ساختار تولید برق، نوسازی ناوگان و طراحی نظام انگیزشی اقتصادی برای کاربران است. این نتایج می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های ملی در جهت تحقق حمل‌ونقل پایدار و کم‌کربن در ایران فراهم آورد. https://www.trijournal.ir/article_245609_35d2725375e7dbf8d7ffcfbea9014f7e.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Investigation of the effect of different percentages of high density polyethylene on the mechanical properties of bitumen and the rutting potential of hot mix asphalt (HMA) بررسی تاثیر درصد‌های مختلف پلی‌اتیلن سنگین بر خواص مکانیکی قیر و پتانسیل شیارشدگی مخلوط آسفالتی گرم(HMA) 483 504 246438 10.22034/tri.2026.553066.3389 FA محسن زاهدی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران یاسین حسنوند دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0009-0006-4875-6597 Journal Article 2025 10 13 Although bitumen constitutes only a small proportion of hot mix asphalt (HMA), it plays a critical role in determining pavement performance and durability. Deficiencies in bitumen properties can lead to various pavement distresses, including rutting, cracking, and fatigue failure. This study investigates the effect of high-density polyethylene (HDPE, Grade 5218) on the physical, rheological, and performance characteristics of bitumen and its influence on the rutting resistance of HMA. HDPE was incorporated into the base bitumen at concentrations of 3%, 5%, 6%, and 7% by weight of binder. The modified binders were evaluated through penetration, softening point, ductility, and rotational viscosity tests, while the performance of the corresponding asphalt mixtures was assessed using Marshall stability and dynamic creep tests. The results demonstrated that increasing HDPE content significantly enhanced the stiffness and deformation resistance of the binder. The penetration value decreased from 64 to 38 dmm, whereas the softening point increased from 51.4°C to 69.5°C for the mixture containing 7% HDPE. In addition, the rotational viscosity increased from 0.374 to 1.517 Pa·s, indicating improved resistance to flow and permanent deformation at elevated temperatures. Marshall test results revealed a substantial increase in stability from 1056 kg to 1828 kg, while flow values remained nearly unchanged. Dynamic creep testing showed that the cumulative permanent strain of the mixture containing 7% HDPE decreased by 46.3% and 46.0% at 40°C and 50°C, respectively, compared with the control mixture, demonstrating a significant improvement in rutting resistance. One-way analysis of variance (ANOVA) confirmed that HDPE content had a statistically significant effect on penetration, softening point, rotational viscosity, Marshall stability, and permanent deformation characteristics (P < 0.001). Based on the experimental findings, the incorporation of 7% HDPE was identified as the optimum dosage for enhancing binder properties and improving the rutting resistance of asphalt mixtures. قیر، علی‌رغم سهم نسبتاً اندک خود در مخلوط آسفالتی گرم، نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد و دوام روسازی‌های آسفالتی ایفا می‌کند و ضعف در ویژگی‌های آن می‌تواند منجر به بروز خرابی‌هایی نظیر شیارشدگی، ترک‌خوردگی و خستگی شود. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر پلی‌اتیلن سنگین گرید 5218 بر خواص فیزیکی و رئولوژیکی قیر و همچنین عملکرد مخلوط آسفالتی گرم در برابر شیارشدگی بود. بدین منظور، پلی‌اتیلن سنگین در مقادیر 3، 5، 6 و 7 درصد وزنی به قیر پایه افزوده شد و ویژگی‌های قیر اصلاح‌شده و مخلوط‌های آسفالتی حاصل مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که افزایش درصد پلی‌اتیلن سنگین موجب کاهش درجه نفوذ و افزایش نقطه نرمی و ویسکوزیته قیر شد؛ به‌طوری‌که در نمونه حاوی 7 درصد پلی‌اتیلن سنگین، درجه نفوذ از 64 به 38 دسی‌میلی‌متر کاهش و نقطه نرمی از 4/51 به 5/69 درجه سلسیوس افزایش یافت. همچنین ویسکوزیته چرخشی از 374/0 به 517/1 پاسکال‌ثانیه افزایش یافت که نشان‌دهنده افزایش سختی و مقاومت قیر در برابر تغییرشکل است. نتایج آزمایش مارشال بیانگر افزایش پایداری از 1056 به 1828 کیلوگرم بود، در حالی که روانی تغییر معنی‌داری نشان نداد. نتایج آزمون خزش دینامیکی نیز نشان داد که کرنش دائمی مخلوط حاوی 7 درصد پلی‌اتیلن سنگین نسبت به مخلوط شاهد در دماهای 40 و 50 درجه سلسیوس به‌ترتیب 3/46 و 46 درصد کاهش یافته است که بیانگر بهبود قابل توجه مقاومت در برابر شیارشدگی و تغییرشکل دائمی است. نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد که درصد پلی‌اتیلن سنگین تأثیر معنی‌داری بر درجه نفوذ، نقطه نرمی، ویسکوزیته، پایداری مارشال و تغییرشکل دائمی دارد (P<0.001). بر اساس نتایج حاصل، استفاده از 7 درصد پلی‌اتیلن سنگین به‌عنوان مقدار بهینه برای بهبود خواص قیر و افزایش مقاومت مخلوط آسفالتی در برابر شیارشدگی پیشنهاد می‌شود. https://www.trijournal.ir/article_246438_2a08ed55bf9267db78c3f7a67384a6e1.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Innovations in a Hybrid System of Cast-in-Place Concrete Piles and Beams with Precast Concrete Slabs for Underpass Construction beneath Operational Railway Lines with Minimum Track Possession Time ارائه ابتکارات در سیستم ترکیبی شمع و تیر بتنی درجا با دال پیش‌ساخته بتنی جهت احداث زیرگذر در خطوط ریلی در حال بهره‌برداری با کمترین مدت زمان مسدودی 505 526 247668 10.22034/tri.2026.592542.3483 FA مرتضی پناهی دانشجوی دکترا، گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد نجف آباد، ایران جبار علی ذاکری سر درودی استاد، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم وصنعت، تهران، ایران مهدی فضیلتی استادیار، گروه ﻣﻬﻨﺪسﻋﻤﺮان، واﺣﺪ ﻧﺠﻒ آباد، داﻧﺸگاه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، ﻧﺠﻒ آﺑﺎد،ایران امیر امینی استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد نجف آباد، ایران Journal Article 2026 07 19 However, the construction of an underpass beneath operational railway lines is constrained by the need to minimize track possession time, as well as by geotechnical challenges and construction limitations. The objective of this study is to identify the optimal construction method and to elucidate effective execution innovations for underpass construction under such conditions. To this end, six construction methods—including cast-in-place concrete underpasses, precast concrete box underpasses, precast steel arch sections, cast-in-place concrete piles with a precast steel deck, and cast-in-place concrete piles with an integral precast concrete deck—were compared using SWOT analysis, quantitative evaluation, and multi-criteria decision-making based on the Analytic Hierarchy Process. The composite system consisting of cast-in-place concrete piles and beams with a precast concrete slab was identified as the superior alternative, achieving a final score of 3.90 out of 5. Accordingly, the principal innovations of this method were then examined, including controlled trench excavation, the use of a reinforced block wall as a ballast guard for temporary stabilization of the track bed with rapid removability during track lifting, and the use of precast concrete slabs to stabilize the soil and prepare the foundation for deck installation. The results indicate that these execution innovations shift a substantial portion of the construction activities to the pre-possession stage and enable rapid installation of the precast deck, making it possible to construct a 12 m span underpass with a track closure of less than 6 hours and without the need for a diversion route. Therefore, the composite system of cast-in-place concrete piles and beams with a precast concrete slab can be regarded as an efficient method for the design and construction of railway underpasses beneath operational lines, particularly for spans of approximately 10 to 12 m. اجرای زیرگذر در زیر خطوط ریلی در حال بهره‌برداری با محدودیت‌های ناشی از لزوم حداقل‌سازی زمان مسدودی خط، چالش‌های ژئوتکنیکی و محدودیت‌های اجرایی مواجه است. هدف این پژوهش، انتخاب روش بهینه و تبیین ابتکارات اجرایی مؤثر برای احداث زیرگذر در چنین شرایطی است. بدین منظور، شش روش اجرایی (شامل زیرگذر بتنی درجا، زیرگذر جعبه‌ای بتنی پیش‌ساخته، مقطع قوسی فولادی پیش‌ساخته، شمع‌های بتنی درجا با عرشه فولادی پیش‌ساخته و شمع‌های بتنی درجا با عرشه بتنی پیش‌ساخته یکپارچه) با استفاده از تحلیل SWOT، ارزیابی کمی و تحلیل تصمیم‌گیری چندمعیاره مبتنی بر روش سلسله مراتبی مقایسه شدند و روش ترکیبی شمع و تیر بتنی درجا با دال پیش‌ساخته بتنی با امتیاز 90/3 (از 5 امتیاز) بعنوان روش برتر ارائه و معرفی شد. بنابراین در ادامه نوآوری‌های اصلی این روش از جمله اجرای حفاری خندقی کنترل‌شده، به‌کارگیری دیوار بلوکی مسلح به‌عنوان گارد بالاست برای تثبیت موقت بستر خط و امکان تخریب سریع آن در زمان برداشت خط و استفاده از پیش‌دال‌های بتنی به‌منظور پایدارسازی خاک و آماده‌سازی بستر نصب عرشه تبیین شدند. نتایج نشان می‌دهد به‌کارگیری ابتکارات اجرایی یادشده موجب انتقال بخش عمده عملیات اجرایی به قبل از مسدودی خط و فراهم شدن امکان نصب سریع عرشه پیش‌ساخته می‌شود؛ به‌گونه‌ای که اجرای زیرگذر دهانه ۱۲ متری با مسدودی کمتر از شش ساعت و بدون نیاز به مسیر انحرافی امکان‌پذیر شده است. بر این اساس، سیستم ترکیبی شمع و تیر بتنی درجا با دال بتنی پیش‌ساخته می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد در طراحی و اجرای زیرگذرهای ریلی در خطوط در حال بهره‌برداری، به‌ویژه در دهانه‌های حدود ۱۰ تا ۱۲ متر، مورد استفاده قرار گیرد. https://www.trijournal.ir/article_247668_713ca5c6f657ae51cc15f4508c18fd4a.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Designing the Governance Model of Iran's Transportation Innovation Ecosystem طراحی الگوی حکمرانی اکوسیستم نوآوری حمل و نقل ایران 527 544 246374 10.22034/tri.2026.579832.3448 FA علی اصغر شفیع نادری دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مکانیک، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران)، تهران، ایران 0009-0006-8482-8527 فرزانه بیک زاده عباسی استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-4119-1523 Journal Article 2026 04 28 The transportation sector is a key pillar of Iran’s economy and an important factor in national competitiveness. However, dispersed innovation activities, weak institutional coordination, and the lack of an integrated governance mechanism have limited the commercialization of innovations. Although innovation management literature emphasizes transparent governance and structured interaction between public and private sectors, Iran lacks a clear framework for governing the transportation innovation ecosystem. This study adopts an institutional design approach based on the MIT innovation ecosystem framework. Potential roles and actors were identified through literature and policy document review, and the combination of governance institutions was determined using the Delphi method with experts. The results identified five key roles within a “Transportation Innovation Ecosystem Governance Council.” Three criteria were also proposed to guide innovative projects: market demand orientation, technology readiness level, and total cost of ownership advantage. The model aims to strengthen coordination and improve technology commercialization in Iran’s transportation sector. بخش حمل‌ونقل از ارکان اصلی اقتصاد ایران و عامل مهم رقابت‌پذیری ملی است، اما پراکندگی فعالیت‌های نوآورانه، ضعف هماهنگی نهادی و نبود سازوکار حکمرانی یکپارچه مانع تجاری‌سازی نوآوری‌ها شده است. در حالی‌ که ادبیات مدیریت نوآوری بر حکمرانی شفاف و تعامل ساختاریافته میان بخش‌های عمومی و خصوصی تأکید دارد، در ایران چارچوب روشنی برای حکمرانی اکوسیستم نوآوری حمل‌ونقل وجود ندارد. این پژوهش با رویکرد طراحی نهادی و بر پایه چارچوب اکوسیستم نوآوری MIT انجام شد. نقش‌ها و بازیگران بالقوه با مرور ادبیات و اسناد سیاستی شناسایی و ترکیب نهادهای حکمرانی با روش دلفی خبرگان تعیین گردید. نتایج، پنج نقش کلیدی شامل کنشگر محوری، سرمایه‌گذار خطرپذیر، بنگاه بزرگ، دولت و نهاد دانشی را در قالب «شورای حکمرانی اکوسیستم نوآوری حمل‌ونقل» ترسیم کرد. همچنین سه معیار تقاضامحوری بازار، سطح آمادگی فناوری و برتری هزینه نهایی مالکیت برای هدایت طرح‌های نوآورانه پیشنهاد شد. الگوی نهایی به تقویت هماهنگی و بهبود تجاری‌سازی فناوری در حمل‌ونقل ایران می‌انجامد. https://www.trijournal.ir/article_246374_4b8103621fc4e6a3e477eab559b3b2be.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Repositioning Iran in the Global Maritime Transport Industry: A Strategic Analysis of International Marketing amid Sanctions and Geopolitical Rivalry بازتعریف جایگاه جهانی حمل‌ونقل دریایی ایران: واکاوی راهبردی بازاریابی بین‌المللی در عصر تحریم و رقابت ژئوپلیتیکی 545 570 246376 10.22034/tri.2026.580787.3451 FA اصغر رشنودی گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران 0000-0002-6824-0073 Journal Article 2026 05 07 The findings indicate that, within the internal environment, Iran’s geopolitical location and national fleet capacity constitute the most significant strengths, whereas weaknesses in digital marketing, institutional constraints, and the vulnerability of Iran’s international maritime brand represent the most critical weaknesses. In the external environment, the expansion of transit corridors—particularly the International North–South Transport Corridor (INSTC) and the growth of regional trade emerged as key opportunities. In contrast, the intensification of international sanctions, increasing competition from alternative transit corridors, and geopolitical risks were identified as the principal threats. The SWOT matrix analysis reveals that aggressive (SO) strategies centered on leveraging Iran’s geopolitical and transit capacities, alongside defensive (WT) strategies aimed at reducing sanction-induced vulnerabilities, hold the highest strategic priority. Accordingly, strengthening regional alliances, modernizing the national fleet, expanding digital marketing capabilities, and transitioning toward sustainable maritime transport are proposed as key pathways for enhancing international competitiveness. From a theoretical perspective, this study contributes to the existing literature by addressing the relatively neglected dimension of international marketing within Iran’s maritime transport industry. From a practical standpoint, it provides a strategic decision-making framework for policymakers and maritime stakeholders under conditions of geopolitical uncertainty. A major limitation of the study was restricted access to sanction-related data. Future studies are therefore encouraged to employ advanced quantitative approaches, including fuzzy decision-making models and scenario analysis, to enhance the precision and generalizability of findings.<br>The fuzzy analysis results demonstrated that “banking and insurance sanctions” with a weight of 0.214 constitute the most critical limiting factor, while “the development of transit corridors” with a weight of 0.228 represents the most significant strategic opportunity for Iran’s maritime transport industry. این پژوهش با هدف تحلیل استراتژیک عوامل مؤثر بر بازاریابی بین‌المللی این صنعت، از طریق به‌کارگیری مدل SWOT انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) و با بهره‌گیری از روش دلفی و تحلیل Fuzzy AHP انجام شده است. و داده‌ها از طریق نظرات ۱۸ نفر از خبرگان حوزه حمل‌ونقل دریایی، بازاریابی و مدیریت استراتژیک گردآوری شده است. در ادامه، عوامل داخلی و خارجی شناسایی و بر اساس اجماع خبرگان، اولویت‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بعد داخلی، موقعیت جغرافیایی و ظرفیت ناوگان ملی به‌عنوان مهم‌ترین نقاط قوت، و ضعف در بازاریابی دیجیتال، محدودیت‌های نهادی و آسیب‌پذیری برند بین‌المللی به‌عنوان مهم‌ترین نقاط ضعف مطرح هستند. در بعد خارجی نیز توسعه کریدورهای ترانزیتی، به‌ویژه کریدور بین‌المللی شمال–جنوب، و رشد تجارت منطقه‌ای به‌عنوان فرصت‌های کلیدی، در مقابل تشدید تحریم‌های بین‌المللی، رقابت فزاینده کریدورهای جایگزین و ریسک‌های ژئوپلیتیکی به‌عنوان تهدیدهای اصلی شناسایی شدند. تحلیل ماتریس SWOT نشان می‌دهد که راهبردهای تهاجمی (SO) مبتنی بر بهره‌برداری از ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی در توسعه ترانزیت منطقه‌ای، در کنار راهبردهای تدافعی (WT) با هدف کاهش آسیب‌پذیری ناشی از تحریم‌ها، دارای اولویت استراتژیک بالاتری. این اساس، تقویت ائتلاف‌های منطقه‌ای، نوسازی ناوگان، توسعه بازاریابی دیجیتال و حرکت به‌سوی حمل‌ونقل پایدار، به‌عنوان مسیرهای کلیدی ارتقای رقابت‌پذیری بین‌المللی پیشنهاد می‌شود. از منظر نظری، این پژوهش با تمرکز بر بعد مغفول‌مانده بازاریابی بین‌المللی در صنعت حمل‌ونقل دریایی ایران، به غنای ادبیات موجود می‌افزاید؛ و از منظر کاربردی، چارچوبی برای تصمیم‌گیری استراتژیک در شرایط عدم‌قطعیت ژئوپلیتیکی فراهم می‌سازد. محدودیت اصلی پژوهش، دسترسی محدود به داده‌های تحریم‌محور بوده و پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی، از رویکردهای کمی پیشرفته نظیر مدل‌های فازی و تحلیل سناریو برای افزایش دقت و تعمیم‌پذیری نتایج استفاده شود. نتایج تحلیل فازی نشان داد که «تحریم‌های بانکی و بیمه‌ای» با وزن 0.214 مهم‌ترین عامل محدودکننده و «توسعه کریدورهای ترانزیتی» با وزن 0.228 مهم‌ترین فرصت راهبردی صنعت حمل‌ونقل دریایی ایران است. https://www.trijournal.ir/article_246376_8b2002ec80e48e67fc9a7dda35278a0b.pdf

مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی پژوهشنامه حمل و نقل 1735-3459 23 3 2026 09 23 Financing the Logistics Flow in Iranian Rail Transport: A Competitive Analysis of Trade Credit versus Inventory Financing تأمین مالی جریان لجستیک در حمل‌ونقل ریلی ایران: تحلیل رقابتی اعتبار تجاری و تأمین مالی موجودی 571 590 237707 10.22034/tri.2025.552777.3388 FA جعفر حقیقت استاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران پرویز محمدزاده استاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران شجاع نظامی دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 10 12 Abstract<br><br><br><br>Given the Iranian economic landscape characterized by severe constraints on working capital, selecting optimal solutions for Supply Chain Finance (SCF) has gained increasing importance, particularly in the railway transport industry, which is inherently capital-intensive and plays a pivotal role in national logistics. This study aims to identify and prioritize the factors influencing the choice between two primary logistics financing approaches: “Trade Credit” (bank facilities) and “Inventory Financing” (asset-based financial services by Third-Party Logistics/TPLs). The research methodology employs an exploratory mixed-methods design comprising qualitative and quantitative phases. In the qualitative phase, 11 key factors were identified through thematic analysis of 15 semi-structured interviews with experts from the banking, railway, and private sectors. Subsequently, in the quantitative phase, these factors were weighted and prioritized using the TOPSIS technique and Shannon Entropy method.<br><br>The findings indicated that within the Trade Credit model, “payment delay risk” and the “requirement for bank guarantees” constitute the primary obstacles. Conversely, in the Inventory Financing model, “high commission costs” and “weak corporate financial statements” pose the most significant deterrents. A comparative analysis of the results suggests a strategic trade-off between “risk” and “cost” variables, which significantly influences the decision-making of cargo owners. The derived conceptual model further demonstrates that the selection of a financing channel is a function of the complex interaction among macroeconomic factors, institutional characteristics, and corporate financial capabilities. The findings of this study provide a practical framework for financial decision-makers and policymakers in the railway industry. چکیده<br><br>در بستر اقتصادی ایران که با محدودیت‌های جدی در تأمین سرمایه در گردش مواجه است، انتخاب راهکارهای بهینه برای تأمین مالی زنجیره تأمین اهمیت فزاینده‌ای یافته است؛ به‌ویژه در صنعت حمل‌ونقل ریلی که ذاتاً سرمایه‌بر بوده و نقش کلیدی در زنجیره لجستیک ملی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر انتخاب بین دو رویکرد اصلی تأمین مالی لجستیک، یعنی «اعتبار تجاری» (تسهیلات بانکی) و «تأمین مالی موجودی» (خدمات مالی مبتنی بر دارایی توسط TPLها)، انجام شده است. روش‌شناسی پژوهش از نوع آمیخته اکتشافی و شامل دو فاز کیفی و کمی است. در فاز کیفی، با انجام ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان بانکی، ریلی و خصوصی و تحلیل مضمون، یازده عامل کلیدی مؤثر شناسایی شد. سپس در فاز کمی، این عوامل با استفاده از تکنیک تاپسیس و با بهره‌گیری از روش آنتروپی شانون وزن‌دهی و اولویت‌بندی گردید. یافته‌ها نشان داد که در مدل اعتبار تجاری، «ریسک تأخیر در پرداخت» و «نیاز به ضمانت بانکی» موانع اصلی محسوب می‌شوند؛ در حالی که در مدل تأمین مالی موجودی، «هزینه بالای کارمزد» و «ضعف تراز مالی شرکت‌ها» بیشترین بازدارندگی را دارند. تحلیل تطبیقی نتایج حاکی از یک بده-بستان راهبردی میان متغیرهای «ریسک» و «هزینه» است که بر تصمیم‌گیری صاحبان کالا تأثیرگذار است. مدل مفهومی استخراج‌شده نیز نشان می‌دهد که انتخاب کانال تأمین مالی، تابعی از تعامل پیچیده بین عوامل کلان اقتصادی، ویژگی‌های نهادی و توان مالی شرکت‌ها است. یافته‌های این پژوهش چارچوبی کاربردی برای تصمیم‌گیرندگان مالی و سیاست‌گذاران صنعت ریلی ارائه می‌دهد https://www.trijournal.ir/article_237707_bca464781ff102442ddebb6dfd857227.pdf