پژوهشنامه حمل و نقل

پژوهشنامه حمل و نقل

تأمین مالی جریان لجستیک در حمل‌ونقل ریلی ایران: تحلیل رقابتی اعتبار تجاری و تأمین مالی موجودی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه تبریز
2 استاد دانشگاه تبریز
10.22034/tri.2025.552777.3388
چکیده
چکیده

در بستر اقتصادی ایران که با محدودیت‌های جدی در تأمین سرمایه در گردش مواجه است، انتخاب راهکارهای بهینه برای تأمین مالی زنجیره تأمین اهمیت فزاینده‌ای یافته است؛ به‌ویژه در صنعت حمل‌ونقل ریلی که ذاتاً سرمایه‌بر بوده و نقش کلیدی در زنجیره لجستیک ملی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر انتخاب بین دو رویکرد اصلی تأمین مالی لجستیک، یعنی «اعتبار تجاری» (تسهیلات بانکی) و «تأمین مالی موجودی» (خدمات مالی مبتنی بر دارایی توسط TPLها)، انجام شده است. روش‌شناسی پژوهش از نوع آمیخته اکتشافی و شامل دو فاز کیفی و کمی است. در فاز کیفی، با انجام ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان بانکی، ریلی و خصوصی و تحلیل مضمون، یازده عامل کلیدی مؤثر شناسایی شد. سپس در فاز کمی، این عوامل با استفاده از تکنیک تاپسیس و با بهره‌گیری از روش آنتروپی شانون وزن‌دهی و اولویت‌بندی گردید. یافته‌ها نشان داد که در مدل اعتبار تجاری، «ریسک تأخیر در پرداخت» و «نیاز به ضمانت بانکی» موانع اصلی محسوب می‌شوند؛ در حالی که در مدل تأمین مالی موجودی، «هزینه بالای کارمزد» و «ضعف تراز مالی شرکت‌ها» بیشترین بازدارندگی را دارند. تحلیل تطبیقی نتایج حاکی از یک بده-بستان راهبردی میان متغیرهای «ریسک» و «هزینه» است که بر تصمیم‌گیری صاحبان کالا تأثیرگذار است. مدل مفهومی استخراج‌شده نیز نشان می‌دهد که انتخاب کانال تأمین مالی، تابعی از تعامل پیچیده بین عوامل کلان اقتصادی، ویژگی‌های نهادی و توان مالی شرکت‌ها است. یافته‌های این پژوهش چارچوبی کاربردی برای تصمیم‌گیرندگان مالی و سیاست‌گذاران صنعت ریلی ارائه می‌دهد
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Financing the Logistics Flow in Iranian Rail Transport: A Competitive Analysis of Trade Credit versus Inventory Financing

نویسندگان English

Shoja Nezami 1
jafar haghighighat 2
parviz mohammadzadeh 2
1 Ph.D. student in Tabriz university
2 Professor, University of Tabriz
چکیده English

Abstract



Given the Iranian economic landscape characterized by severe constraints on working capital, selecting optimal solutions for Supply Chain Finance (SCF) has gained increasing importance, particularly in the railway transport industry, which is inherently capital-intensive and plays a pivotal role in national logistics. This study aims to identify and prioritize the factors influencing the choice between two primary logistics financing approaches: “Trade Credit” (bank facilities) and “Inventory Financing” (asset-based financial services by Third-Party Logistics/TPLs). The research methodology employs an exploratory mixed-methods design comprising qualitative and quantitative phases. In the qualitative phase, 11 key factors were identified through thematic analysis of 15 semi-structured interviews with experts from the banking, railway, and private sectors. Subsequently, in the quantitative phase, these factors were weighted and prioritized using the TOPSIS technique and Shannon Entropy method.

The findings indicated that within the Trade Credit model, “payment delay risk” and the “requirement for bank guarantees” constitute the primary obstacles. Conversely, in the Inventory Financing model, “high commission costs” and “weak corporate financial statements” pose the most significant deterrents. A comparative analysis of the results suggests a strategic trade-off between “risk” and “cost” variables, which significantly influences the decision-making of cargo owners. The derived conceptual model further demonstrates that the selection of a financing channel is a function of the complex interaction among macroeconomic factors, institutional characteristics, and corporate financial capabilities. The findings of this study provide a practical framework for financial decision-makers and policymakers in the railway industry.

کلیدواژه‌ها English

Logistics Financing
Rail Transport
Trade Credit
Inventory Financing
Mixed-Method Approach

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 دی 1404