پژوهشنامه حمل و نقل

پژوهشنامه حمل و نقل

رویکرد چندمعیاره در شرایط عدم قطعیت مبتنی بر تئوری شواهد برای شناسایی و رتبه بندی نقاط پرتصادف جاده‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی تخصصی مهندسی صنایع
2 علی جهان ، عضو هیت علمی دانشگاه علوم تحقیقات، تهران، ایران
3 کاوه خلیل دامغانی، عضو هیت علمی دانشگاه تهران جنوب، تهران، ایران
10.22034/tri.2026.556792.3398
چکیده
شناسایی و رتبه‌بندی نقاط حادثه‌خیز جاده‌ای، گامی بنیادی در ارتقای ایمنی راه‌ها و کاهش تصادفات محسوب می‌شود. در این پژوهش، یک مدل تصمیم‌گیری ترکیبی نوآورانه بر پایه تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)، روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS و تئوری شواهد ارائه شده است که با هدف مدیریت عدم قطعیت موجود در داده‌ها و افزایش دقت رتبه‌بندی نقاط پرخطر توسعه یافته است. در گام نخست، کارایی هر یک از ده نقطه فرضی حادثه‌خیز با استفاده از مدل DEA محاسبه شد. سپس، نتایج حاصل به روش TOPSIS برای رتبه‌بندی اولیه نقاط مورد استفاده قرار گرفت. در مرحله نهایی، تئوری شواهد به‌منظور تجمیع نتایج و ارائه رتبه‌بندی نهایی مقاوم و قابل اعتماد به‌کار گرفته شد. داده‌های ورودی شامل ده شاخص کمی و کیفی مرتبط با ایمنی جاده‌ای است که با استفاده از نظرات خبرگان و داده‌های فرضی استخراج گردید. نتایج نشان داد نقطه P7 با امتیاز 0.892 به‌عنوان ایمن‌ترین و نقطه P9 با امتیاز 0.317 به‌عنوان پرخطرترین مکان شناسایی شد. مدل پیشنهادی ضمن ارائه نتایج پایدار در برابر نوسانات ورودی‌ها، از توانایی بالایی در مدیریت عدم قطعیت برخوردار بوده و می‌تواند به‌عنوان ابزاری کارآمد در پشتیبانی تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و بهبود ایمنی شبکه‌های جاده‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Multi-criteria approach under uncertainty based on evidence theory for identifying and ranking high-accident road spots

نویسندگان English

Azim Sohrabi 1
ALI JAHAN 2
Kaveh Khalil Damghani 3
1 Industrial Engineering Student
2 Ali Jahan, Faculty Member, University of Research Sciences, Tehran, Iran
3 Kaveh Khalil Damghani, Faculty Member, South Tehran University, Tehran, Iran
چکیده English

Identification and ranking of road accident hotspots play a crucial role in enhancing road safety and reducing human casualties. In this study, a hybrid decision-making model based on Data Envelopment Analysis (DEA) and the Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) is proposed, which manages uncertainty in data using Evidence Theory. In the first step, the efficiency of each road segment was calculated through DEA, and based on these results, the initial ranking was performed using TOPSIS. Subsequently, Evidence Theory was applied to integrate the outcomes and provide a final, reliable ranking. The dataset consists of ten simulated accident-prone points characterized by ten quantitative and qualitative performance indicators, which can be replaced with real data. The quantitative results show that point P7, with a safety score of 0.9553, is the safest, while point P9, with a score of 0.3975, is identified as the most hazardous location. The novelty of this research lies in integrating DEA, TOPSIS, and Evidence Theory within a unified framework to handle uncertainty and achieve stable ranking results. This model can serve as an effective decision-support tool for strategic road safety management.

کلیدواژه‌ها English

Data Envelopment Analysis
Multi-Criteria Decision Making
Evidence Theory
Road Accident Points
Uncertainty

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 بهمن 1404