پژوهشنامه حمل و نقل

پژوهشنامه حمل و نقل

تحلیل مقایسه‌ای شدت جراحات در تصادفات تک‌وسیله‌ای راه‌های برون‌شهری با تمرکز بر آشنایی راننده با مسیر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد- دانشکده مهندسی عمران-دانشگاه علم و صنعت ایران
2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران
10.22034/tri.2026.570785.3430
چکیده
رانندگان بومی و غیربومی ممکن است در مواجهه با محیط جاده‌ای رفتارها و الگوهای تصمیم‌گیری متفاوتی از خود نشان دهند و این تفاوت‌ها می‌تواند بر شدت پیامدهای تصادفات رانندگی اثرگذار باشد. سطح آشنایی راننده با مسیر، به‌عنوان یکی از عوامل انسانی مهم، می‌تواند شدت تصادفات تک‌وسیله‌ای را از طریق تأثیر بر درک خطر، واکنش به موقع به شرایط غیرمنتظره و شیوه کنترل وسیله نقلیه، به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، بررسی جداگانه رانندگان بومی و غیر‌بومی برای درک دقیق‌تر مکانیسم‌های تأثیرگذار بر شدت تصادف، ضروری به نظر می‌رسد. در این پژوهش، با استفاده از داده‌های تصادفات تک‌وسیله‌ای جاده‌های برون‌شهری گیلان، شدت تصادفات به‌طور جداگانه برای رانندگان بومی و غیر‌بومی بررسی شد. مدل‌های رگرسیون لوجیت دودویی برای هر گروه برآورد شدند تا تأثیر رفتار راننده، ویژگی‌های وسیله نقلیه، مشخصات جاده و شرایط محیطی بر شدت تصادف بررسی شود. نتایج نشان می‌دهد که عواملی مانند وجود میانه وسط، نوع برخورد و زمان وقوع تصادف در هر دو گروه به طور قابل توجهی بر شدت تصادفات تأثیر دارند، در حالی که اثر متغیرهایی مانند روشنایی شب، جنسیت راننده، نوع وسیله نقلیه و سن راننده در بین رانندگان بومی و غیر‌بومی متفاوت است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که نادیده گرفتن سطح آشنایی راننده با مسیر می‌تواند به برآوردهای ساده‌انگارانه درباره عوامل مؤثر بر شدت تصادف منجر شود. به طور کلی، نتایج مطالعه بر اهمیت تفکیک رانندگان بر اساس آشنایی با مسیر در تحلیل شدت تصادفات تک‌وسیله‌ای تأکید دارد و می‌تواند پایه‌ای برای طراحی راهکارهای ایمنی هدفمند، مطابق با ویژگی‌های رفتاری رانندگان در محیط‌های آشنا و ناآشنا فراهم کند
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Analysis of Injury Severity in Rural Single-Vehicle Crashes: Examining the Role of Driver Familiarity

نویسندگان English

Shahriar Afandizadeh 1
Mohammd Rahmaninezhad Asil 2
1 Professor-School of Civil Engineering-Iran University of Science and Technology
2 School of Civil Engineering, Iran University of Science and Technology
چکیده English

Drivers with different levels of familiarity with a roadway may respond dissimilarly to traffic and environmental conditions, which can, in turn, influence the severity of crash outcomes. Route familiarity constitutes an important human-related factor, as it may shape risk perception, situational awareness, and vehicle control, particularly in single-vehicle crashes occurring outside urban areas. Accordingly, analyzing crash injury severity without accounting for drivers’ familiarity with the route may obscure meaningful behavioral and contextual differences. In this study, a database of extra-urban single-vehicle crashes was utilized to investigate injury severity separately for familiar and unfamiliar drivers. To this end, independent logistic regression models were estimated for each group, allowing the effects of roadway characteristics, environmental conditions, temporal factors, and driver- and vehicle-related attributes to be examined in a disaggregated manner. The results indicate that certain factors, including the presence of a median barrier, crash type, and time of crash occurrence, are consistently associated with injury severity across both driver groups. In contrast, variables such as nighttime lighting conditions, driver gender, vehicle type, and driver age exhibit group-specific effects, suggesting heterogeneous mechanisms through which crash severity is shaped for familiar versus unfamiliar drivers. These findings imply that treating drivers as a homogeneous population may lead to oversimplified interpretations of crash severity determinants. Overall, the study highlights the analytical value of distinguishing drivers based on route familiarity when modelling single-vehicle crash severity and underscores the need for safety interventions that are tailored to the distinct risk profiles of drivers operating in familiar and unfamiliar road environments.

کلیدواژه‌ها English

"
Accident severity"
single-vehicle accidents"
route familiarity"
, "
native and non-native drivers"

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 اردیبهشت 1405