تجزیه‌وتحلیل رابطه حمل و نقل هوایی و ارزش‌افزوده اقتصادی با روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (مطالعه موردی: استان‌های ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری‌، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران‌، ایران

2 استاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

4 استادیار‌، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

چکیده

صنعت حمل و نقل هر کشوری بیانگر وضعیت اقتصادی و میزان توسعه صنعتی آن کشور است، به‌نحوی‌که می‌توان این صنعت را یکی از عوامل مهم در توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... هر منطقه‌ای به شمار آورد. لذا رشد فعالیت‌های اقتصادی در ایران و لزوم جابجایی سریع‌تر افراد و کالاها  این امکان را فراهم می‌آورد تا کشور بتواند به‌عنوان قطب اصلی حمل و نقل منطقه‌ای به ایفای نقش صادرات، واردات و ترانزیت بپردازد. بررسی نقش این شکل از حمل و نقل در رشد اقتصادی دارای اهمیت است و می‌تواند در راستای شناسایی فرصت‌ها و همچنین چالش‌های آن مؤثر بوده و درنهایت دید بهتری برای سیاست‌گذاران و متصدیان این حوزه فراهم کند. براین اساس هدف از این مطالعه بررسی نقش حمل و نقل هوایی (تعداد مسافر و حجم کالای جابجا شده) بر ارزش‌افزوده اقتصادی در استان‌های کشور(31 استان) در دوره زمانی 1384-1396 می‌باشد. نتایج حاصل از این تحقیق با استفاده از رویکرد اقتصادسنجی پانل پویا (روش گشتاورهای تعمیم‌یافته یا GMM) نشان‌دهنده تأثیر مثبت و معنی‌دار متغیرهای تعداد مسافر حمل و نقل هوایی و تحصیلات و همچنین تأثیر منفی و معنی‌دار بیکاری و حجم بار جابجا شده توسط حمل و نقل هوایی بر ارزش‌افزوده اقتصادی استان‌های ایران می‌باشد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان مطرح نمود که حمل و نقل هوایی مسافر در شرایط کشور در دوره زمانی موردبررسی تحقیق، می‌تواند بسترساز رشد ارزش‌افزوده اقتصادی گردد در حالی که حمل و نقل بار به لحاظ هزینه‌هایی که تحمیل می‌کند دارای صرفه اقتصادی نیست. بعلاوه نتایج نشان می‌دهد، تأسیس فرودگاه بین‌المللی در استان بر ارزش افزوده اقتصادی تأثیر مثبت دارد و نیز ارزش افزوده اقتصادی دوره قبل تأثیرمثبت و معنی‌داری بر ارزش افزوده اقتصادی جاری دارد که حاکی از پویایی رشد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Relationship between Air Transportation and Economic Value Added with Generalized Method of Moments (Case Study: Iran Provinces)

نویسندگان [English]

  • Abbas Askari Moghaddam 1
  • Kambiz Hojabr Kiani 2
  • Abbas Memarnejad 3
  • Kambiz Peykarjou 4
1 Ph.D. Student, Department of Economic and Management, Science and Research Branch of Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Economic and Management, Science and Research Branch of Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Economic and Management, Science and Research Branch of Islamic Azad University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Economic and Management, Science and Research Branch of Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The transportation industry of any country represents the economic situation and the extent of its industrial development, so it can be considered as one of the important factors in the economic, cultural and social development, etc. of each region. Therefore, the growth of economic activities in Iran and the need for faster transportation of people and goods enables the country to serve as the main transport hub for export, import and transit. Reviewing the role of this type of Transportation is important in economic growth and can be effective in identifying opportunities and challenges, and ultimately providing a better view for policymakers and operators in this field. Accordingly, the purpose of this study is to investigate the role of air transportation (number of passengers and the volume of freight transported) on economic value added in the provinces of the country (31 provinces) between 2005 and 2017. The results of this study, using the dynamic panel econometric approach (Generalized Method of Moments or GMM), show the positive and significant effects of variables on the number of air transport passengers and education, as well as the negative and significant effects of unemployment and the volume of freight transported by air transportation on the economic value added of the provinces of Iran. According to the results, it can be argued that air transportation of passenger in the country's situation during the period of this study can be the factor for growing economic value-added, while, the freight transportation in terms of the costs has not economic efficiency. Furthermore, the results illustrate that establishing international airports in the province has a positive effect on economic value-added and also the value-added of the previous period has positive and significant effects on current economic value-added which represent dynamic of growth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Air transport
  • Air passenger
  • Air freight transportation
  • Generalized method of moments
-بیضایی، الف.، (1397)، "اصول کاربردی اقتصادی حمل و نقل"، تهران، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، چاپ سوم.
-دفتر حساب‌های اقتصادی، (1397)، "آمارهای حساب‌های منطقه‌ای"، سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار ایران.
-گروه آمار هوانوردی و فرودگاهی، (1397)، "آمار حمل و نقل هوایی کشور"، وزارت راه و شهرسازی، شرکت فرودگاه‎‌ها و ناوبری هوایی ایران.
-کنفانی، ا.، (1397)، "تحلیل تقاضای حمل و نقل"، ترجمه امیررضا ممدوحی و میلاد مهدی زاده، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.
-علیزاده، م، و گل خندان، الف.، (1394)، "آزمون فرضیه لویاتان برای اقتصاد ایران با استفاده از رهیافت گشتاورهای تعمیم‌یافته(GMM)"، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اقتصادیِ کاربردی ایران، سال چهارم، شماره 4،
ص. 141-166.
-تبعه ایزدی، الف.، (1393)، "طراحی یک الگوی تعادل عمومی قابل‌محاسبه جهت تعیین اولویت‌های سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های حمل و نقل ایران"، رساله دکتری، استاد راهنما: عزیز آرمن، اهواز: دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران.
-صفدری، م.، شهیکی تاش، م. و شیدایی. ز.، (1393)، "نقش متوسط سال‌های تحصیل درروند رشد اقتصادی کشورها"، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، سال چهاردهم، شماره سوم، ص. 23-43.
-صالحی، ع.، (1392)، "اثر مزیت نسبی ارزش‌افزوده صنعت حمل و نقل بر رشد اقتصادی استان‌های ایران"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: احمد جعفری صمیمی، مازندران: دانشکده علوم اقتصادی واداری، دانشگاه مازندران.
-عاقلی­کهنه­شهری، ل.، و نجاری الموتی، ژ.، (1391)، "تدوین نظام قیمت‌گذاری در حمل و نقل هوایی"، کنفرانس ملی زیرساخت‌های حمل و نقل، بهمن‌ماه، دانشگاه علم و صنعت ایران.
-بابا زاده، م.، قدیمی، خ. و محسنی، ر.، (1387)، "تأثیر سرمایه‌گذاری در بخش حمل و نقل بر رشد اقتصادی در ایران"، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 50،
ص. 157-199.
-موسوی جهرمی، ی. و عبادتی فرد، م.، (1387)، "اثر سرمایه‌گذاری دولت در زیرساخت حمل و نقل بر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و رشد اقتصادی در ایران"، پژوهش‌نامه حمل و نقل، 4، ص. 371-361.
-رضایی ارجرودی، ع. و تسبیحی، آ.، (1386)، "ارائه مدل ارتباطی توسعه حمل و نقل و رشد اقتصادی در ایران بر مبنای الگوی رگرسیون برداری"، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، دوره 7، شماره 2، تابستان، ص. 138-125.
-مؤمنی، ف.، (1385)، "اقتصاد ایران در دوران تعدیل ساختاری"، تهران، انتشارات نقش و نگار، چاپ اول.
-مؤمنی، ف.، (1389)، "پاشنه آشیل توسعه"، فصلنامه اقتصاد و جامعه، سال ششم، شماره 19-20.
-نوفرستی، م.، (1378)، "ریشه واحد و هم‌جمعی در اقتصادسنجی"،  تهران، انتشارات موسسه خدمات فرهنگی رسا.
 
-Higgoda, R. and Madurapperuma, M.W. (2019), "Dynamic Nexus between
Air-Transportation and Economic Growth: A Systematic Literature Review", Journal of Transportation Technologies, Vol.9,
pp.156-170.
 
-Dimitriou, D. and Sartzetaki, M., (2018), "Assessing air transport socio-economic footprint", International Journal of Transportation Science and Technology, Vol.7 pp.283–290.
 
-Alexander Anfofum, A., Saheed, S. and Chinyere Iluno, Z., (2015), "Air Transportation Development and Economic Growth in Nigeria", Journal of Economics and Sustainable Development, Vol.6, No.2,
pp.1-11.
 
-Gabriel Brida, J., Alberto Rodríguez-Brindis, M. and Zapata-Aguirre, S., (2016), "Causality between economic growth and air transport expansion: empirical evidence from Mexico", World Review of Intermodal Transportation Research, Vol. 6, No. 1, pp.1-15.
 
-Gabriel Brida, J., Bukstein, D. and Zapata-Aguirre, S. (2016) "Dynamic relationship between air transport and economic growth in Italy: a time series analysis", Int. J. Aviation Management, Vol. 3, No. 1, pp.52-67.
 
-InterVISTAS., (2017), "Airport Economic Impact Study", consulting on behalf of daa, Dublin Airport, Final Report.
 
-IATA, ICAO and ICCAIA., (2017) "Aviation Benefits, Benefits beyond Borders (ABBB)", ACI, CANSO, as well as the publication of the Air Transport Action Group (ATAG) entitled Aviation.
 
-IATA, (2018), "Economic performance of the airline industry", Mid-year report of the international air transport association.
-Pesaran, H., (2015), "Time Series and Panel Data Econometrics", Oxford University Press, 1th Edition.
 
-Baltagi, B. H., (2005), "Econometric Analysis of Panel Data", John Wiley & Sons Ltd, Third edition.
 
-Baker, D. and Merkert, R., (2015), "Regional aviation and economic growth: cointegration and causality analysis in Australia", Journal of Transport Geography 43, pp.140–150.
 
-­Irwan, D., (2012), "The Effect of Air Transport to Economic Development in Indonesia", Erasmus University of Rotterdam, Erasmus School of Economics.
 
-Britton, E., Cooper, A. and Tinsley, D.,  (2005), "The Economic Catalytic Effects of Air Transport in Europe", Association for European Transport and Contributor.
 
 
 
 
 
 
- Debbage, K., (1999), "Air transportation and urban-economic restructuring: competitive advantage in the US Carolinas", Journal of Air Transport Management, 5, pp.211–221.
 
-Biehl, D., (1991), "the role of infrastructure in regional development, Infrastructure and Regional Development", London: Pion.
 
-Button, K., (2010), "transport economics. Edward Elgar Publishing", 3th edition.
 
-Fogel, R. W., (1964), "Railroads and American Economic growth: Essays in Econometric History", Baltimore: John Hopkins University Press.
 
-Jones, H., (1991), "Introduction to Modern Theories of EconomicGrowth", Translated by Lotfi, Saleh, University publishing center.
 
-Mukkala, K. and Tervo, H., (2012), "Regional airports and regional growth in Europe: which way does the causality run?", A paper to be presented at the RSA European Conference, Delft, Netherlands, 13th -16th.
 
-Rodrigue, J., Comtois, C. and Slack, B. (2013), "the geography of transport systems", New York: Routledge.
-van de vijver,  E. and Frank witlox, B., (2015), "air passenger transport and regional development: cause and effect in Europe", Transport and Sustainable Development Preliminary Communication, Dec. 1.