مدل دینامیکی ارزیابی و سنجش مطلوبیت کریدورهای ترانزیت ریلی؛ مطالعة موردی کریدور ریلی بندرعباس- سرخس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار‌، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

10.22034/tri.2021.119307

چکیده

در حال حاضر حمل و نقل جاده ای مدل اصلی ترانزیت بار در ایران است و در حدود 90 درصد از ترانزیت بار زمین توسط جاده صورت می-گیرد. وضعیت موجود با قوانین و سیاست‌های کلان کشور در حوزة‌ حمل و نقل و ترانزیت که سهم 70 درصدی برای جاده و 30 درصدی برای راه آهن در نظر گرفته است تناسب ندارد. از طرفی با توجه به گستردگی مناسب شبکة ریلی در ایران‌، راه آهن می‌تواند سهم بیشتری از حمل و نقل زمینی بار داشته باشد و نقش موثرتری در اقتصاد ملی ایفا نماید. هدف از این مقاله شناسایی و بهبود عوامل موثر در مطلوبیت کریدورهای ترانزیت ریلی است تا از این طریق جایگاه رقابتی راه آهن در ترانزیت بار بهبود یابد. در این تحقیق در ابتدا مفاهیم مرتبط با مطلوبیت و ترانزیت شرح داده می‌شوند‌. سپس عوامل موثر در مطلوبیت کریدورهای ترانزیت ریلی از دید صاحبان بار‌، از طریق بررسی ادبیات موضوع و نظر خبرگان این حوزه شناسایی و تعیین می‌گردند. این عوامل شامل هزینة‌ حمل‌، قابلیت رهگیری واگن، قابلیت اطمینان‌، سرعت تجاری‌، ‌ایمنی مسیر‌ و تناوب حمل هستند. در ادامه تابع مطلوبیتی برای کریدور ریلی بندرعباس- سرخس بر اساس عوامل مذکور توسعه می‌یابد و پس از آن یک مدل دینامیکی برای ارزیابی مطلوبیت این کریدور توسعه داده می‌شود و پس از اعتبارسنجی آن‌، مدل مذکور با استفاده از نرم افزار ونسیم برای مدت 20 سال شبیه‌سازی می‌شود. نتایج حاصل از شبیه‌سازی مدل دینامیکی و ارائه‌ سناریوهای مختلف نشان می‌دهند که اعمال سناریوهای بهبود سیستم رهگیری واگن‌، افزایش سرعت تجاری‌ و بهبود قابلیت اطمینان و هم‌چنین ارائة‌ تخفیف‌های مقداری از طرف شرکت‌های حمل و نقلی بطور همزمان می‌توانند نقش به سزایی در افزایش مطلوبیت این کریدور ترانزیت ریلی داشته باشند و تغییر در تنها یک عامل منجر به تغییرات اساسی در مطلوبیت مسیر مذکور نخواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Dynamic Model for Evaluating the Utility of Railway Transit Corridors; a Case study of Bandar Abbas- Sarakhs Corridor

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Ahadi 1
  • Golshan Torabian Esfahani 2
1 M.Sc., Grad., School of Railway Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, School of Railway Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Currently, road transportation is the main mode of freight transit in Iran and about 90% of freight transit is done through this mode of transportation which is not in line with the transportation policies that based on them 70% of the freight transit should be done through road transportation and 30% of the freight transit should be done through rail transportation. However, Iran's railway network is very wide and we can increase the share of railway in freight transit. Therefore it is important to recognize the effective factors which increase the share of rail transit. The purpose of this research is to recognize the factors increasing the utility of railway transit corridors and to improve the competitive position of railway in freight transit. So the concepts of utility and transit are described in the first place, then the factors affecting the utility of railway transit corridors from the perspective of the owner of goods are determined by making a literature review and investigating the opinions of experts. These factors include transportation cost, commercial speed, reliability, safety, the system of tracing wagons and service frequency. Then a utility function for Bandar Abbas- Sarakhs corridor is developed based on the mentioned factors. At last, a dynamic model to evaluate the utility of the mentioned corridor is developed and after verifying the validation of it, the model is simulated by vensim PLE software for 20 years. The results of the simulation show that simultaneous improvement in reliability, the system of tracing wagons and commercial speed and also giving discount on the cost of transportation according to the demand of the owner of goods can play a significant role in increasing the utility of the mentioned corridor, and changing only one factor will not result in major changes in the utility of the corridor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Utility
  • Corridor
  • rail transit
  • system dynamics
- فرجی­، ی.، (1384)، "تئوری اقتصاد خرد"­، تهران­­، شرکت چاپ و نشر بازرگانی وابسته به موسسه مطالعات و
پژوهش­های بازرگانی.
- ابراهیمی، ب­.، امین­نیری، م. و رمضانی خورشید دوست، ر.، (1390)­، "بررسی تابع مطلوبیت و ارائة روشی جدید برای محاسبه تابع مطلوبیت دو شاخصة وابسته (مطالعة موردی؛ تابع مطلوبیت فشار خون و ضربان قلب)"، هشتمین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع، تهران­، بهمن، ص. 26-27.
- احدی، ح. و ضیاتباراحمدی­، ح.، (1392)، "تحلیل دینامیکی پارامترهای موثر در مطلوبیت کریدورهای ترانزیت ریلی؛ مطالعة موردی محور سرخس- بندرعباس"، فصلنامه مهندسی حمل و نقل، سال پنجم­، شماره دوم­، ص.153- 166­­.
- عرب، ع.، (1387)، "تعیین سهم ترافیک بار و مسافر جذب شونده به راه آهن جدیدالاحداث از شیوه حمل و نقل جاده ای با استفاده از روش لوجیت"، هشتمین کنفرانس مهندسی حمل و نقل و ترافیک ایران، تهران، اردیبهشت، ص. 24- 26.
- سیف نیا، ف. و آین، ش.، (1393)، "برآورد تابع مطلوبیت حمل و نقل ریلی سیمان و کلینکر"، شانزدهمین همایش بین المللی حمل و نقل ریلی­، تهران، مهر، ص.27- 28.
- "نقشه­های شبکة راه­آهن جمهوری اسلامی ایران­، معاونت بهره برداری و سیر و حرکت راه­آهن جمهوری اسلامی ایران"­­، (1385- 1396).
- "سالنامه­های آماری راه آهن جمهوری اسلامی ایران"­، (1385- 1395) .
-­"سالنامه­های آماری سازمان راهداری و حمل و نقل
جاده ای­"، (1385- 1395) .
- حمیدی زاده، م.، (1394)، "پویایی های سیستم"، تهران­­، دانشگاه شهید بهشتی­.
- Gohari, A., Nasir Matori, A., Yusof, K. W., Toloue, I., Myint, K. C. and Sholagberu, A. T., (2018),  "Route/Modal choice analysis and tradeoffs evaluation of the intermodal transport network of Peninsular Malaysia", Cogent Engineering, vol. 5, pp. 1436948.
- Ghaderi, H., Namazi-Rad, M., Cahoon, S. and Fei, J., (2015), "Improving the quality of rail freight services by managing the time-based attributes: the case of non-bulk rail network in Australia", World Review of Intermodal Transportation Research, Vol. 5, pp. 203-220.
 
 
 
- Arencibia, A., Feo-Valero, M., García-Menéndez, L. and Román, C., (2015) "Modelling mode choice for freight transport using advanced choice experiments", Transportation Research Part A: Policy and Practice, Vol. 75, pp. 252-267.
- Nugroho, M., Whiteing, A. and Jong, G., (2016), "Port and inland mode choice from the exporters' and forwarders' perspectives: Case study—Java, Indonesia", Research in Transportation Business & Management,
Vol. 19, pp. 73-82.
- Wang, Y. and Yeo, G., (2017), "Intermodal route selection for cargo transportation from Korea to Central Asia by adopting Fuzzy Delphi and Fuzzy ELECTRE I methods", Maritime Policy & Management, pp. 1-16.
- Flodén, J., Bärthel, F. and Sorkina, E., (2017), "Transport buyers choice of transport service–A literature review of empirical results", Research in Transportation Business & Management, Vol. 23, pp. 35-45.
- Wanders, G., (2014), "Determining shippers' attribute preference for container transport on the Rotterdam-Venlo corridor", MSc thesis project, Delft: Delft University of Technology.