آینده‌پژوهی آثار احداث موج‌شکن‌های مردمی بر جوامع پس‌کرانه (مطالعه موردی: شهرستان بندر لنگه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مرکز تحقیقات وزارت راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران

2 دانش‌جوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، مهندسی عمران، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

10.22034/tri.2021.122015

چکیده

به‌کارگیری رویکردهای آینده‌نگاری به منظور بررسی آثار احداث موج‌شکن‌های مردمی سواحل جنوبی کشور بر جوامع پس‌کرانه، لزوم توجه به مقولۀ برنامه‌ریزی سناریو را امری ضروری جلوه می‌دهد. سناریونگاری روشی بسیار مؤثر و مفید برای برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت در شرایط با عدم‌قطعیت است. هدف از این پژوهش، بررسی سناریوهای ممکن به منظور ارتقاء سطح اثرگذاری موج‌شکن‌های مردمی سواحل جنوبی کشور بر جنبه‌های اقتصادی- اجتماعی زندگی جوامع پس‌کرانه آنها است. نوع تحقیق بر مبنای هدف کاربردی، از نظر ماهیت و روش توصیفی _تحلیلی، از لحاظ جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها ترکیبی از کتابخانه‌ای و میدانی می‌باشد. به منظور تدوین سناریوها، پرسشنامه‌ای بین نخبگان اجرایی توزیع گردیده است. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزارMIC-MAC تجزیه و تحلیل شده است. براساس نتایج ماتریس اثرات متقابل در نرم‌افزار MIC-MAC، موقعیت و ویژگی‌های جغرافیایی، بیشترین اثرگذاری و وضعیت پویایی موج‌شکن‌ها، بیشترین تأثیرپذیری را دارد. براساس میزان عدم‌قطعیت، عوامل «کاربری موج‌شکن‌ها»، «نحوه مدیریت موج‌شکن»، «تعامل میان نهادهای ذی‌ربط و بهره‌وران» و« توزیع عادلانه امکانات» به عنوان مهم‌ترین نیروهای پیش‌ران، بر چگونگی بروز آثار احداث موج‌شکن‌ها در آینده نقش‌آفرینی می‌کنند. از تلفیق این محورها چهار سناریو آثار طلایی، آثار نقره‌ای، آثار برنزی و آثار خاکستری تشکیل شد. در سناریو اول که آثار طلایی نامیده می‌شود، عملکرد کارآمد نهادهای مربوطه و ایجاد توازن‌ میان مولفه‌های اجتماعی- اقتصادی، باعث رشد و نمو آینده‌ای روشن در جوامع پس‌کرانه موج‌شکن‌ها خواهد شد؛ بهترین آثار احداث موج‌شکن‌ها در سناریوی حیات طلایی ترسیم شده‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Future Study of impact of breakwaters constructions on neighboring community (Case study: Bandar Lenge City)

نویسندگان [English]

  • Seyede Masoome Sadaghi 1
  • Arman Aminzadeh Vahedi 2
  • Rezvan Aminianpour 3
1 Assistant Professor, Housing & Urban Development Research Center, Tehran, Iran
2 Ph.D., Student, Technical Faculty, Islamic Azad University, Science and Research, Tehran, Iran
3 M.Sc., Student, Department of Environmental Engineering, Faculty of Civil, Water and Environment, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The use of futuristic approaches in order to study the effects of the construction of breakwaters on neighboring community makes it necessary to pay attention to the issue of scenario planning. Scenario writing is a very effective and useful way to plan for the medium and long term in uncertainty situations. The aim of this study is to investigate possible scenarios in order to improve the impact of breakwaters on the socio-economic aspects of the life of neighboring community. This is an applied purpose study which is considered an analytical method based on its nature. The required data were obtained through investigation of scientific literature and Field Observations. A questionnaire was distributed among executive officials to compile the scenarios. Collected data was analyzed using MIC-MAC software. According to the Structural analysis of MIC-MAC software, geographical location and its properties has the most impact on dynamics of the breakwaters. Based on uncertainty, the factors "use of breakwaters", "management of breakwaters", "interaction between relevant institutions and beneficiaries" and "fair distribution of facilities", play an important role in the way that breakwaters affect the neighboring community. The combination of these axes formed four scenarios called gold, silver, bronze and gray. In the first scenario, called the Golden Consequences, the efficient functioning of the relevant institutions and the balance between socio-economic components will lead to the Develop a brilliant future in neighboring breakwaters communities. The best impact of the construction of breakwaters is described in the Gold scenario.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Future Study
  • scenario writing
  • MIC-MAC
  • Breakwaters
  • structural analysis
-اصفهانی، م. ه.، (1389)، "آینده نگاری علم و فناوری: آینده نگاری و ارزیابی رقبای منطقه و پیشگامان جهانی در حوزۀ علم و فناوری"،  مجله توسعه تکنولوژی صنعتی، ص. 43-50.
-علی‌بیگی، ج. جلالیان، ح. عزیزپور، ف. و مهدی‌زاده، ح.، (1396)، "تهیه نقشۀ پیش‌ران های اصلی برای آینده پژوهی راهبردی اثرات اجرای طرح سامانۀ گرمسیری بر توسعه دشت­های مهران و گدارخوش در راستای مدیریت برنامه ریزی"، پژوهشهای مدیریت راهبردی، شماره 24 (70)، ص. 145–167.
-حاجیانی، ا.، (1390)، "مبانی، اصول و روش­های آینده پژوهی"، ناشر: دانشگاه امام صادق(ع).
-ربانی، ط.، (1391)، "کاربرد رویکرد آینده‌پژوهی و تفکر راهبردی در برنامه‌ریزی توسعه شهری (­نمونه موردی: شهربانه)"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
-رنجبرحیدری، و. قربانی، ا. سیمبر، ر. و حاجیانی، ا.، (1396)، "­شناسایی و تبیین عوامل و پیش‌ران‌های مؤثر بر روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس درافق ده ساله با بهره‌گیری از روش میک مک. آینده پژوهی دفاعی، شماره1 (2)، ص. 7–37.
-رهنما، م.ر.، شکوهی، م. و  لطف‌اللهی، س.، (2019)، "تحلیل سناریوهای احیاء منطقه شهری قلعه آبکوه در کلانشهر مشهد. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری"، 10(38)، ص. 63–76.
-صدیقی، ا. سلمان‌ماهینی، ع.ا. میرکریمی، س.ح. و دلیری، ح.، (2019)، "شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های کلیدی آمایش منطقه‌ای بر اساس آینده‌پژوهی در گرگان"، مجله علمی آمایش سرزمین، (مقالات آماده انتشار).
-علیزاده، ع.، (1387)، "سناریونگاری یا برنامهریزی بر پایه سناریوها" موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، تهران، ص.62-61.
-ملک‌زاده، ن. بزاززاده، م. و رفیعیان، م.، (2017)، "شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر توسعۀ شهری با رویکرد آینده‌نگاری (مطالعۀ موردی: کلان‌شهر کرج)"، جغرافیا و توسعه فضای شهری، شماره 3 (2)، ص.­35–52.
-نعیمی، ک. و پورمحمدی، م.ر.، (1395)، "شناسایی عوامل کلیدی موثر بر وضعیت آینده سکونتگاه‌های فرودست شهری سنندج با تاکید بر کاربرد آینده‌ پژوهی"، مطالعات شهری-دانشگاه کردستان، شماره 5(20)، ص.­53–64.
 
 
-Asan, S. S., & Asan, U., (2007), "Qualitative cross-impact analysis with time consideration", Technological Forecasting and Social Change, 74(5), pp.627–644.
-Enzer, S., & Alter, S., (1978), "Cross-impact analysis and classical probability: The question of consistency", Futures, 10(3), pp.227–239.
-Godet, M., (2006), "Creating Futures: Scenario Planning as a strategic management tool", Washington, DC: Economica. Economica Brookings Diffusion, pp. 280.
-Goodwin, P., & Wright, G., (2001), "Enhancing strategy evaluation in scenario planning: a role for decision analysis", Journal of Management Studies, 38(1),
pp.1–16.
-Peterson, G. D., Cumming, G. S., & Carpenter, S. R., (2003), "Scenario planning:
 
 
a tool for conservation in an uncertain world, Conservation Biology, 17(2), pp.358–366.
-Schoemaker, P. J. H., (1995), "Scenario planning: a tool for strategic thinking", Sloan Management Review, 36(2), pp.25–50.
-Urban, F. E., Goldstein, H. L., Fulton, R., Reynolds, R. L., Environment, F., Ikonen, J., Lemmetyinen, J., (2018), "Unseen Dust Emission and Global Dust Abundance: Documenting Dust Emission from the Mojave Desert (USA) by Daily Remote Camera Imagery and Wind Erosion Measurements", Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 123(16), pp.8735–8753. https://doi.org/10.3390/geosciences8020051.
-Zali, N., & Zamanipour, M., (2016), "Presenting And Implementing A New Model For Scenario Building In Regional Plannings Case Study: Mazandaran Province".