پژوهشنامه حمل و نقل

پژوهشنامه حمل و نقل

اولویت‌بندی عوامل تأثیرگذار بر سوانح جاده‌ای بین‌شهری جهت افزایش ایمنی به روش تحلیل سلسله‌مراتبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران
چکیده
تصادفات جاده‌ای و درون‌شهری یکی از عوامل مهم مرگ‌ومیر و صدمات شدید جانی و مالی بوده و آثار سنگین جانی و اقتصادی آن همواره بشر را مورد تهدید قرار داده است. یکی از مؤثرترین مواردی که می‌تواند به‌عنوان راهکاری مناسب در کاهش تصادفات، تخلفات و افزایش ایمنی در رانندگی مورد استفاده قرار گیرد، شناسایی دقیق پارامترهای مؤثر بر تصادفات و اثر سنجی آن‌ها است. هدف از این تحقیق، اولویت‌بندی عواملی است که در بروز تصادفات رانندگی تأثیرگذار هستند. با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی، به بررسی اهمیت هر یک از این عوامل در بروز تصادفات و اولویت‌بندی آن‌ها پرداخته شد. بدین منظور پس از جمع‌آوری نظرات متخصصان در این زمینه، معیارهای مختلف به صورت مقایسات زوجی مورد بررسی قرار گرفت. سپس ضرایب اهمیت هر معیار
بر اساس نظرات متخصصان، محاسبه شد. یافته­های بخش کمی نشان داد؛ که عجله و شتاب بی‌مورد273/0، خستگی و خواب‌آلودگی112/0، میزان ساعت کاری و زمان سرویس‌دهی109/0، نقص فنی (سیستم روشنایی، ترمز و صاف بودن لاستیک) 08/0، خصوصیات فیزیکی (طول، ابعاد، عرض و ارتفاع) 073/0، خصوصیات مکانیکی (شتاب گیری، ترمز گیری و طول خط ترمز) 059/0،
نبود معاینه فنی و عدم کارآیی وسیله نقلیه048/0، لغزنده بودن راه در اثر بارش برف و باران 047/0، میزان کارآیی و مهارت راننده041/0،ضعیف بودن سیستم روشنایی معابر در شب041/0، غیراستاندارد بودن روسازی راه (اختلاف سطح، چاله و تغییر شکل) 037/0، نبود مدیریت واحد در امر ترافیک 028/0، طرح‌های هندسی غیراستاندارد (پیچ، سربالایی و سرازیری) 022/0، نقص تجهیزات ایمنی در حاشیه راه (گاردریل و ضربه‌گیر) 021/0، نقایص علائم و تابلوها011/0 ازعوامل تأثیرگذار بر سوانح جاده‌ای بین‌شهری دانست. عوامل مربوط به تصادفات آزادراه تهران کرج یعنی سه مورد عوامل انسانی، محیط و راه اطراف و عوامل مربوط به وسیله نقلیه، عوامل انسانی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بود. به همین دلیل می‌توان نتیجه گرفت مهمترین کار برای کاهش تصادفات مربوط به این محور مهم از کشور، فرهنگ‌سازی و همچنین آموزش رانندگان برای کاهش تخلفات آن‌ها می‌باشد. از موارد دیگر برای کاهش این تصادفات می‌توان نظارت و همچنین اعمال قانون بیشتر اشاره کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Prioritizing Factors Affecting Intercity Road Accidents to Increase Safety Using the Analytical Hierarchy Method

نویسندگان English

Ali Naderan 1
Mohammad Reza Ahadi 2
Rasoul Zabihian 3
1 Assistant Professor, Department of Civil Engineering, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Housing & Urban Development Research Center, Tehran, Iran.
3 Ph.D., Candidate, Department of Civil Engineering, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran.
چکیده English

Road and urban accidents are one of the important factors of death and severe injuries to life and property, and its heavy economic and life effects have always threatened mankind. One of the most effective things that can be used as a suitable solution in reducing accidents, violations and increasing safety in driving is the accurate identification of parameters affecting accidents and their effectiveness. The purpose of this research is to prioritize the factors that influence the occurrence of traffic accidents Using the Analytical Hierarchy (AHP) method, the importance of each of these factors in the occurrence of accidents and their prioritization was investigated. For this purpose, after collecting the opinions of experts in this field, different criteria were examined in the form of pairwise comparisons. Then, the importance coefficients of each criterion were calculated based on the experts' opinions. The findings of the quantitative section indicate that haste and unnecessary acceleration is 0.273, fatigue and sleepiness is 0.112, working hours and service time is 0.109, technical defects (lighting system, brakes and smoothness of tires) is 0.08, characteristics Physical (length, dimensions, width and height) 0.073, mechanical characteristics (acceleration, braking and brake line length) 0.059, lack of technical examination and ineffectiveness of the vehicle 0.048, slippery road due to snowfall and Rain 0.047, driver efficiency and skill level 0.041, weak road lighting system at night 0.041, non-standard road surface (difference in surface, potholes and deformation) 0.037, lack of unit management in traffic matter 0.028. Non-standard geometric designs (turns, uphill and downhill) 0.022, lack of safety equipment on the side of the road (guardrails and bumpers) 0.021, defects in signs and signs 0.011 were among the factors affecting intercity road accidents.The factors related to Tehran Karaj freeway accidents, i.e. three cases of human factors, environment and surrounding road and factors related to the vehicle, human factors were of great importance. For this reason, it can be concluded that the most important work to reduce accidents related to this important axis of the country is culture building and also training drivers to reduce their violations. Other things to reduce these accidents include monitoring and enforcing the law more.

کلیدواژه‌ها English

Hierarchical Analysis
Road Accidents
Factors Affecting Road Accidents
-احدی، محمدرضا، دعاگویان، داوود، توانگر، مهدی (1389). بررسی نقش وسایل نقلیه سنگین در تصادفات جاده‌ای مورد مطالعه: محور هراز. مطالعات مدیریت ترافیک، 5(17)، 72-53.
-پاک­گوهر، علیرضا، خلیلی، محدثه و صفارزاده محمود (1388). بررسی نقش عامل انسانی در بروز و شدت تصادفات جاده‌ای بر اساس مدل‌های رگرسیون LR و­CART. مطالعات مدیریت ترافیک، 4(13)، 66-49 .
-رحمانی فیروزجاه، علی، فرزانه، سیف اله، عباسی اسفجیر، علی اصغر و ذبیح­پور، نبی­اله (1385). بررسی جامعه‌شناختی علل تصادفات جاده‌ای، مطالعه موردی رانندگان عمومی جاده‌ای شهرستان بابل، علوم اجتماعی (دانشگاه آزاد شوشتر).
-سلمانی، محمد.، رمضان زاده لسبویی، مهدی، دریکوند، مسلم، ثابتی، فرخ (1387). بررسی عوامل مؤثر بر تصادفات جاده‌ای و ارائه راه‌کارهایی برای کاهش آن مورد مطالعه: منظومه روستایی جنوب خور و بیابانک. پژوهش‌های جغرافیای انسانی (پژوهش‌های جغرافیایی). دوره41، شماره3، شماره پیاپی 65، 98-87.
-عبدوس، حسن (۱۳۸۷). بررسی متغیرهای تأثیرگذار بر تصادفات واژگونی در شبکه جاده‌ای ایران، هشتمین کنفرانس مهندسی حمل‌ونقل و ترافیک ایران، تهران، سازمان حمل‌ونقل و ترافیک تهران، معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران.
-محمدی، فریبرز و مهرگان، نادر (1390). عوامل اقتصادی مؤثر بر تصادفات جاده‌ای. اولین همایش ملی ترافیک و ایمنی، کرمان، دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی انتظامی استان کرمان.
-زنگی آبادی، علی، شیران، غلامرضا  و گشتیل، خیری (1391). بررسی علل تصادفات در بزرگراههای اصفهان، فصلنامه مطالعات راهور، سال (1)، شماره (1)،57-37.
-مشکینی، ابوالفضل، غلامحسینی، رحیم، زادولی خواجه، شاهرخ (1392). بررسی عوامل مؤثر بر افزایش تصادفات درونشهری شهر زنجان. فصلنامه مطالعات پژوهشی راهور، تهران: مرکز تحقیقات راهور ناجا. سال (2)، شماره 4، 32-11.
-Bedard, M. et al., (2002). The independent contribution of driver, crash, and vehicle characteristics to driver fatalities. Accident Analysis & Prevention, 34(6): 717-727.
-Goh, K. et al. (2014). Factors affecting the probability of bus drivers being at-fault in bus-involved accidents. Accident Analysis & Prevention, 66: 20-26.
-Kim, J. K (2013). Driver-injury severity in single-vehicle crashes in California:
A mixed logit analysis of heterogeneity due to age and gender. Accident Analysis & Prevention, 50: 1073-1081.
- Erdogan, S. (2009). Explorative spatial analysis of traffic accident statistics and road mortality among the provinces of Turkey. Journal of Safety Research, 40(5): 341–351.
-Shinar, D. (1978). Psychology on the road. The Human Factor in Traffic Safety.
-Treat, J. R. (1980). A Study of Pre crash Factors Involved in Traffic Accidents The HSRI Research Review.
-Zhang, J. et al. (2000). Factors affecting the severity of motor vehicle traffic crashes involving elderly drivers in Ontario. Accident Analysis & Prevention, 32(1):117-125.