الگوی اولویت‌بندی قطعات جاده‌های کوهستانی از لحاظ ریسک ریزش بهمن با بکارگیری احتمال برخورد وسیله نقلیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری‌، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس‌، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها‌، دانشگاه تربیت مدرس‌، تهران، ایران

چکیده

یکی از حوادث طبیعی که احتمال وقوع آن در ماه­های سرد سال و در جاده‌های کوهستانی وجود دارد بهمن است. این پدیده طبیعی در جاده­های کوهستانی کشور نیز دارای سابقه می­باشد و موجب خسارت­های جانی و مسدود شدن برخی از جاده‌های اصلی کشور شده است. این موضوع به­خصوص در مسیرهای ارتباطی بین پایتخت و شمال کشور و جاده­های کوهستانی شمالغرب و غرب کشور بیشتر مشهود می­باشد. به منظور پیشگیری یا کاهش حوادث ناشی از ریزش بهمن در گام ابتدایی باید نقاط دارای ریسک بیشتر مشخص شوند و سپس راهکارهای مناسب برای ایمن­سازی آنها مدنظر قرار گیرد. با توجه به اینکه برای تعیین نقاط دارای ریسک بیشتر در پژوهش­های گذشته تنها به معیارهای زمین­شناسی و منطقه­ای توجه شده اما در این مقاله یک الگوی ترکیبی ارایه شده است که علاوه بر معیارهای مذکور، شاخص  احتمال برخورد، شاخصهای ترافیکی و پوشش گیاهی روی دامنه نیز مدنظر قرار گرفته است. در پژوهش پیش رو علاوه بر مطالعات میدانی جهت برداشت اطلاعات عمق برف، شیب، پوشش گیاهی، تعدد و تکرار­، احتمال برخورد با وسیله­نقلیه و تردد روزانه، مصاحبه با صاحب نظران جهت
وزن­دهی معیارها صورت پذیرفت و با استفاده از روش شباهت به گزینه ایده‌آل (TOPSIS) به اولویت‌بندی نقاط 10 گانه حادثه‌‌خیز شناسایی شده از نظر ریزش بهمن در جاده کرج-چالوس پرداخته شد. بررسی­ها نشان می­دهد که بیشترین اهمیت در بین شاخص­های منتخب مربوط به تعدد و تکرار بود. همچنین نتایج حاصل از اولویت‌بندی نقاط حادثه‌خیز در محور کرج- چالوس که کیلومترهای 62-63 و 63-68،­70 تا 74 بیشترین ریسک از نظر ریزش بهمن را دارند و باید راهکارهای ایمن‌سازی مناسب برای این نقاط در اولویت قرار گیرد.
 
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prioritization Risk Model of Avalanche in Mountainous Roads Using Vehicle Collision Possibility Factor

نویسندگان [English]

  • M Asad-amraji 1
  • N Nahavandi 2
چکیده [English]

Avalanches are of highly probable natural disasters on mountain roads during cold seasons. This natural phenomenon is also a usual reason of road closures and casualties in Iran especially in roads between Tehran and northern cities and western and north-western roads. In order to preventing or reducing avalanche incidents, first, more risky points should be identified and next, suitable safety actions must be considered. Previous studies mainly use regional and geological data based on field inspections, whereas, several other parameters are considered in this study and a combined model is developed. The parameters are snow depth, side slope, vegetation, avalanche frequency, vehicle collision possibility, daily traffic count, and expert interview. Ten avalanche-prone points are identified in Karaj-Chalous road and are prioritized using method of TOPSIS. The results show that avalanche frequency is the most effective factor. Moreover, the results show that sections of 62+000-63+000, 63+000-68+000, and 70+000-74+000 are the most risky ones and safety solutions should be considered in these points.
 
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prioritization
  • Avalanche
  • Mountain Roads
  • TOPSIS
-Burns, A. J. (2006). PIARC MOVES UP A GEAR. Proceedings of the ICE-Transport, 117(4), pp.314-315.

 

-Smith, K. (2013). Environmental hazards: assessing risk and reducing disaster. Routledge.

 

-Grêt-Regamey, A., & Straub, D. (2006). Spatially explicit avalanche risk assessment linking Bayesian networks to a GIS. Natural Hazards and Earth System Science, 6(6), pp. 911-926.

 

-Vybiral, V.Kuznetsov, I.V.& Osykin, M.K, )2011), Method of Pulsed Electromagnetic Emission (PEE)-Mapping of Slope Failures in the Carpathian Mts,.

 

-Jamieson, B., & Stethem, C. (2005). Snow avalanche hazards and management in Canada: challenges and progress. Natural Hazards, 26(1), pp.35-53.

 

-Cappabianca, F., Barbolini, M., & Natale, L. (2008). Snow avalanche risk assessment and mapping: a new method based on a combination of statistical analysis, avalanche dynamics simulation and empirically-based vulnerability relations integrated in a GIS platform. Cold Regions Science and Technology, 54(3), pp.193-205.

 

-Rheinberger, C. M., Bründl, M., & Rhyner, J. (2009). Dealing with the white death: avalanche risk management for traffic routes. Risk Analysis, 29(1), pp.76-94.

 

-Zischg, A., Fuchs, S., Keiler, M., & Meißl, G. (2005). Modelling the system behaviour of wet snow avalanches using an expert system approach for risk management on high alpine traffic roads. Natural Hazards and Earth System Science, 5(6), pp.821-832.

 

-Ahmed, M., Huang, H., Abdel-Aty, M., & Guevara, B. (2011). Exploring a Bayesian hierarchical approach for developing safety performance functions for a mountainous freeway. Accident Analysis & Prevention, 43(4),
pp.1581-1589.

 

-Kristensen, K., Kristensen, C. B., & Harbitz, A. (2006). Road traffic and avalanches–methodsfor risk evaluation and risk management. Surveys in geophysics, 24(5-6), pp.603-616.

 

-Foster, H. D. (2014). Disaster planning: The preservation of life and property. Springer Science & Business Media.

 

-Ganapathy, G. P., Mahendran, K., & Sekar, S. K. (2010). Need and urgency of avalanche risk planning for Nilgiri District, Tamil Nadu State, India. Int J Geomat Geosci, 1(1), pp.29-40.

 

-Andrianopoulos, A., Saroglou, H., & Tsiambaos, G. (2013). ROCKFALL HAZARD AND RISK ASSESSMENT OF ROAD SLOPES. Bulletin of the Geological Society of Greece, pp.47.

 

-Straub, D., & Schubert, M. (2013). Modeling and managing uncertainties in rock-fall hazards. Georisk, 2(1), pp.1-15.

 

-Mignelli, C., Peila, D., Russo, S. L., Ratto, S. M., & Broccolato, M. (2014). Analysis of rockfall risk on mountainside roads: evaluation of the effect of protection devices. Natural Hazards, 73(1),
pp.23-35.