اندازه‌گیری اثرات سرریز بنادر بر رشد اقتصادی در ایران: یک تحلیل اقتصادسنجی فضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

10.22034/tri.2021.79193

چکیده

بندر به عنوان یک زیرساخت مرکزی و حیاتی در سیستم حمل و نقل دریایی نقشی مهم و اساسی ایفاء می‌کند. این امکان که منافع بنادر در یک منطقه بزرگتر نسبت به منطقه بندری منتشر می‌شوند، چندین پرسش پژوهشی را مطرح می‌سازد که پرسش اصلی مرتبط با سنجش آثار سرریز در مناطق همجوار است. از این رو پژوهش حاضر بر آن است تا اثرات سرریز بنادر بر رشد اقتصادی در ایران با تحلیل اقتصادسنجی فضایی اندازه‌گیری نماید. داده‌های مورد استفاده در این پژوهش در بازه زمانی 1384 تا 1392 مجموعه 23 استان غیر ساحلی و 7 استان ساحلی را پوشش می‌دهند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که طی دوره نه ساله مورد بررسی عملکرد بنادر تأثیر مثبتی بر تولید استان‌های ساحلی ایران داشته است اما اثر سرریز در این دوره منفی بوده است. به عبارت دیگر، یک افزایش در سطح عملکرد بندر در یک ناحیه مشخص تمایل دارد GDP در سایر مناطق را کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Measurement of Spillover Effects of Ports on Iran’s Economic Growth: A Spatial Econometrics Analysis

نویسنده [English]

  • Fatimah Hosseinpour
Professor assistant, Economics Department, Faculty of Economics and Management, Khorrammshahr University of Marine Science and Technology, Khoramshahr, Iran.
چکیده [English]

Abstract

Ports as an essential and vital infrastructure has important role in the marine transport systems. The possibility that port benefits spread to the larger area, often larger than the port region, raises different research questions: the main one is related to measuring possible spillover effects in the neighboring regions. Therefore, the present study aims to measure the ports spillover effects on economic growth in Iran by a spatial econometric analysis. The data used in this study cover the 23 non- coastal provinces and 7 coastal provinces during the period from 2005 to 2014. The results show that during the studied period, the performance of ports has positive effect on the production of coastal provinces of Iran, but the effect of spillover is negative. In other words, an increase in the port's performance level in one area will reduce the GDP of other areas. . . . . . .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ports
  • ports performance
  • coastal provinces
  • Spatial Econometrics Analysis
  • Economic Growth
-اکبری، ن.ا.، (1384)، "مفهوم فضا و چگونگی اندازه‌گیری آن در مطالعات منطقه‌ای"، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، سال هفتم، شماره 23، ص. 32-105.
-آقایی، م.، رضاقلی­زاده، م. و باقری، ف.، (1392)، "بررسی ثاتیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در استان­های ایران"، فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، شماره 67، ص. 44-21.
-امیری، م. و رحمانی، ت.، (1385)­، "بررسی آثار سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی بر رشد اقتصادی، جستارهای اقتصادی"، شماره 6، ص. 152-111.
-امیری، میثم و تیمور رحمانی، 1386، بررسی تأثیر اعتماد بر رشد اقتصادی در استان­های ایران با روش اقتصادسنجی فضایی،  تحقیقات اقتصادی، شماره 78، ص. 57-23.
- رشتی، ا. نارسیس، ا. صیامی عراقی و فهیمی فر، ف.، (1392)، "بررسی تأثیر رفاه اجتماعی و فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی، مطالعه موردی : استان­های کشور، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی"، شماره 1،
ص. 63-47.
-بروجردی رحیمی، ع.ر. و ستوده ملاشاهی، م.ع.، (1386)­، "بررسی عملکرد اعتبارات عمرانی استان­ها در بخش حمل و نقل و رابطه آن با رشد اقتصادی با استفاده از روش MFR"، بررسی­های اقتصادی، شماره 3، ص. 81-61.
-پژمان، ن.، (1382)، "تقاضا برای نیروی کار، ریسک تولید و کارایی اشتغال در صنایع بزرگ ایران"، پژوهشنامه بازرگانی، شماره 28، ص. 189-165.
-جعفری، ح. و سعیدی، س.ن. و جعفری، ح.، (1391)­، "توسعه بنادر کشور راهبردی موثر در توسعه‌ی دریا محور"، اولین همآیش ملی توسعه سواحل مکُران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران.
-سعیدی، پ. و عباسی، ا.، (1390)­، "تأثیر تسهیلات
بانک­های تجاری در رشد اقتصادی (مطالعه موردی استان گلستان)"، فصلنامه مدیریت، شماره 23، ص. 22-14.
-شهبازی، ک. و اصغرپور، ح. و محرم زاده، ک.، (1392)، "تأثیر مصرف فرآورده­های نفتی بر رشد اقتصادی در
استان­های کشور، فصلنامه مدلسازی اقتصادی"، شماره 1،
ص. 44-25.
-عسگری، ع. و اکبری، ن.ا.، (1380)، "روش شناسی اقتصادسنجی فضایی؛ تئوری و کاربرد"، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، شماره 1 و2، ص. 93-122.
-عزتی، م. و شهریاری، ل. نجفی، م. و شفیعی، ع.، (1392)­، "برآورد اثر تبعیض اقتصادی بین منطقه­ای بر رشد اقتصادی استان­های کشور"، پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، شماره 12، ص. 56-39.
-عظیمی، س. ر.، (1391)­، "نقش عوامل پایه‌ای و حباب بر نوسانات قیمت مسکن در ایران با استفاده از رویکرد ترکیبی فضایی"، رساله دکتری، دانشگاه تهران.
-محمدی، ع.ر.، (1385)­، "بررسی نقش آموزش در رشد اقتصادی مورد: استان فارس، تعلیم و تربیت"، شماره 4،
ص. 84-57.
-Ahmed, Y., O’Sullivan, P., Wilson, D., (1976), “road investment programming for developing countries”, An Indonesian Example, Evanston, IL: Northwestern University Press.
-Andersson, A., Stromquist, U., (1988),
“the emerging C-society, in D. R. Batten and R. Thords (eds), transportation for the future”, New York: Springer
-Anselin, L., (1988), “Spatial Econometrics: Methods and Models”, Kluwer Academic Publisher.
-Anselin, L., (1999), “Spatial Econometrics, Bruton Center of School of Social Sciences”, University of Texas at Dallas, www.csiss.org
-Anselin, L., J. Le Gallo and H. Jayet, (2008), “Spatial Panel Econometrics, in the Econometrics of Panel Data”, Edithed by László Mátyás and Patrick Sevestre, Springer.
-Anselin, L. and N. Lozano-Gracia, (2008), “Errors in variables and spatial effects in hedonic house price models of ambient air quality”, Empirical Economics, ol. 34, pp.5–34.
-Aschauer, D.A., (1989), “Is public expenditure productive?” Journal of Monetary Economics 23, pp.177–200.
-Barro, R.J. and  Sala-i-Martin, X., (1991), “Convergence across states and regions, Brookings Papers on Economic Activity”,
pp.82-107.
-Baxter, R. D., (1866), “railway extension and its results, Journal of Statistical Society, 24,
pp.549-95.
-Belotti, F., Hughes, G.­, Mortari, A. P., (2013), “XSMLE - A Command to Estimate Spatial Panel Models in Stata”, 2013 German Stata Users Group Meeting.
-Berköz, L., Tekba, D., (1999), “The Role OF Ports in the Economic Development of Turkey”, 39th European Congress of the Regional Science Association, Dublin, Ireland.
-Biehl, D., (1991), “the role of infrastructure in regional development”, in R. W. Vickerman (ed.), Infrastructure and Regional Development, London: Pion.
-Bottasso, A., Conti, M., Ferrari, C., and Tei, A., (2014), “Ports and regional development: A spatial analysis on a panel of European regions”, Transportation Research Part A 65, pp.44–55.
-Button, K., (2010), “transport economics”, Edward Elgar Publishing; 3 edition.
-Dougherty, C., (2007), “Introduction to Econometrics”, Oxford University Press, USA.
-Ferrari, C., Percoco, M., Tedeschi, A., (2010), “Ports and local development: evidence from Italy”, Int. J. Transp. Econ. 37, pp.9–30.
-Ferrari, C., Merk, O., Bottasso, A., Conti, M., Tei, A., (2012), “Ports and Regional Development: a European Perspective”, OECD Regional Development Working Papers, 2012/07, OECD Publishing, http://dx.doi.org/10.1787/5k92z71jsrs6-en.
-Fisher, R.C., (1997), “The effects of states and local government public services on economic development”, New England Economic Review, March/April, pp.53-82.
-Fogel, R. W., (1964), “Railroads and American Economic growth: Essays in Econometric History”, Baltimore, MD: John Hopkins University Prass.
-Fromm, G., (1965), “introduction: an approach to investment decisions”, in Fromm, G. (ed.), transport investment and economic development, Washington, DC: Brookings Institution.
-Gramlich, E. M., (1994), “Infrastructure investment: a review essay”, Journal of Economic Literature, 32, pp.1176-96.
-Gunduz, L. and Hatemi, A. J., (2005), “Is the tourism-led growth hypothesis valid for Turkey?”, Applied Economic Letters, 12, pp.499-504.
-Hunter, H., (1965), “transport in soviet and Chinese development”, economic development and cultural change, 14, pp.71-2.
-Jung, B., (2011), “Economic contribution of ports on the Local economies in Korea”, The Asian Journal of shipping and Logistics, 27: (1), pp.1-30.
-Kaldor, N., (1970), “The case for regional policies”, Scottish Journal of Economics, 17,
pp.337-48.
-Kawakami, T., Doi, M., (2004), “Port capital formation and economic development in Japan: a vector autoregression approach”, Pap. Regional Sci. 83, pp.723–732.
-Kindlerberger, C. P., (1958), Economic Development, New York: McGraw-Hill.
-LeSage, J., (1998), “Spatial Econometrics, http://rri.wvu.edu/WebBook/LeSage/spatial/spatial.html.
-LeSage J. and K. Pace, (2008), “A Spatial Hausman Test, Economic Letter”, Vol. 101, No. 3, pp. 282-284
-LeSage, J. and K. Pace, (2009), “Introduction to Spatial Econometrics”, Taylor and Francis Group.
-Leung-Wai, J., Dustow, K., (2012), “The Economic Impact of Port Taranaki, Taranaki Regional Council”, www.trc.govt.nz/assets/...and.../pdf/PDF2013/PTL-Berl-Mar2013W.pdf
-Lugard, F. D., (1923), “The mandate in British tropical Africa”, Edinburgh: Blackwoods.
-Lynde C. and Richmond, J.­, (1993), “Public capital and long run costs in UK manufacturing, Economic Journal”, 103, pp.880-93.
-Millard, R. S., (1959), “Road development in the overseas territories”, Journal of the Royal Society of Arts, 107, pp.270-91.
-Morrison, J.C., (1993), “Macroeconomic relationships between public spending on infrastructure and private sector productivity in the United States”, in J.M. Mintz and R. S. Peterson(eds), Infrastructure and Competitiveness, Kingston, Ontario: John Deutsch Institute for the study of Economic Policy. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
-Munnell, A.H., (1990), “Is there a shortfall in public investment?”, New England Review, Septamber/October, pp.11-32.
-Myrdal, G., (1944), “An American Dilemma, New York”, Harper & Row.
-Narayan, P. K., (2004), “Economic impact of tourism on Fiji’s economy, Emprical evidences from the computable equilibrium model”, Tourism Economics, 10, pp.33-419.
-Nath, S. V., (1962), “The theory of balanced growth, Oxford Economic Papers”, 14,
pp.53-138.
-Owen, W., (1964), “Strategy for mobility, Washington, DC: Brookings Institution”.
-Prud’homme, R., (1996), “Assessing the role of infrastructure in France by means of regionally estimated production functions”, in D.F. Batten and C. Karlsoon(eds), Infrastructure and the complexity of Economic Development, New York: Springer-Verlag.
-Rostow, W. W., (1960), “the stages of economic growth, Cambridge: Cambridge University Press”.
-Sturm, J. E. and de Haan, J., (1995), “Is public expenditure really productive?” New evidence from the USA and Netherlands’, Economic Modelling, 12, pp.60-72.
-Verbeek, M., (2004), “a guide to modern econometrics” 2nd ed. John Wiley & Sons. New York, United States.
Vickerman, R. W. the Channel tunnel: consequences for regional growth and development, Regional Studies, 21, 187-97.
-Wilson, F. W., (1966), “Toward a theory of transport and development”, in Wilson, F. W., Bergman, B., Hirsch, L. V., and Klein, M. S. (eds), the impact of highway investment on development, Washington, DC: Brookings Institute.
-Winston, C., (1991), “Efficient transportation infrastructure policy”, Journal of Economic Literature, 5, pp.113-27.