بررسی نقش اسناد بالادستی در سیاست‌گذاری و اتخاذ استراتژی‌های خصوصی‌سازی در ایران )مطالعه موردی: صنعت حمل و نقل ریلی(

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده اقتصاد، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه رجاء، قزوین، ایران

3 مدرس مدعو، دانشگاه جامع علمی کاربردی، خانه کارگر ساوجبلاغ، ایران

چکیده

راه آهن جمهوری اسلامی ایران می خواهد با واگذاری بخشی از مالکیت های دولتی و به مشارکت گرفتن بخش خصوصی، در بخش های قابل واگذاری،  تا حدی خود را از بار سنگین هزینه های جاری ادراه راه آهن آزاد سازد. محققین در این مقاله سعی نمودند که با الهام از مدل­ اولویت بندی استراتژی های خصوصی سازی و با در نظر گرفتن سندچشم انداز 20 ساله و سند برنامه 5 ساله توسعه کشور و نیز با توجه  اصل44 قانون اساسی  موضوع خصوصی سازی راه آهن ایران  را در چارچوب مفاهیم مصلحت عام  مورد سنجش قرار دهند. روش تحقیق حتضر توصیفی و از نوع پیمایشی وتحلیلی است و از آزمونهای آمار دوجمله‌ای و فریدمن برای پذیرش یا رد متغیرها مدل اولویت بندی استراتژی های خصوصی سازی در چارچوب مصلحت عام (صنعت حمل ونقل ریلی)  استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که فرصت ها و ظرفیت های مشارکت بخش خصوصی در چارچوب مصلحت عام برای توسعه صنعت حمل ونقل ریلی در ایران بسیار بالااست. لیکن تحقق آنها همانند هر تحول عمیق سازمانی مستلزم اتخاذ تصمیمات راهبردی است. اولین عامل اصلی شرایط اقتصادی کشور است که تعیین کننده و تضمین بخش دامنه استفاده از استراتژی­های خصوصی­سازی است. دومین عامل اصلی  اجرای دقیق و بنیادین قوانین و مقررات پایه­ای است که تضمین­کننده اجرای صحیح استراتژی­های انتخاب شده می­باشد، چرا که احترام و برخورد صریح قانون،  لازمه اجرایی شدن هر نوع سیاستی می­باشد. بر این اساس و در جهت تحقق اهداف عرضه سهام مربوطه به صورت عام و تهیه گزارش عملکرد از فرایند انتخاب و اولویت­بندی استراتژی­های خصوصی سازی در چارچوب مصلحت عام ضروری می­باشد که  توصیه می­گردد مسئولین مربوط گزارشات و اطلاعات شفاف را بطور دائم در اختیار عموم بگذارند و همچنین در این زمینه دسترسی عامه مردم
به بازار سرمایه مربوطه از طریق  ابزارهایی همچون سهام عدالت مورد تاکید می باشد.  

 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation into the Role of Vision Plans in Policy Making and Adoption of Privatization Strategies in Iran (Case Study: Iran's Rail Transportation Industry)

نویسندگان [English]

  • R. A. Bayat 1
  • H. Ghaee Sohrabi 2
  • J. Salimi 3
1 Associate Professor, Department of Economics, Imam Khomeini International University (IKIU), Iran
2 M.Sc. Grad., Raja University, Qazvin, Iran
3 Visiting Lecturer of University of Applied Sciences and Technology (UAST), Iran.
چکیده [English]

By assigning a part of state ownership and participating private sector at assignable sections, the Iran’s railway is going to reduce its costs’ burden. In this study, by inspiring from the strategies’ prioritizing models and 20-year landscape document the scholars have tried to measure the 44th institute of the constitution and the 5-year development plan of privatization’s strategies under the influence of policy. The research mythology is survey and analytical method in which for accepting or rejecting the variables, binomial and Friedman statistical tests and strategies’ prioritizing model within the public expedient (rail transportation industry) are used. In the opportunity and capacity which are based on Iran’s position,  the private sector participation is so high for developing the Rail transport industry and in the railway, such as any organizational profound transformation, it is required to adopt strategic decisions. The countries’ economic situation is the first main factor which is determining the using scope of the privatization strategies. The second main factor is performing the basic rules which are a guarantee to proper the implementation of chosen strategies, exactly and fundamentally because for implementing   any policy, respectable   and direct treatment of law is essential. Supplying Edalat-stock and the operation reporting from process of choosing and privatization strategies within the public expedient are essential, so the relevant authorities should provide people with clear reports and information, also, they generally should pay more attention to capital market.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Privatization Strategies
  • Policy
  • Iran’s Rail Transport Industry

-آذر،ع.، مومنی، م.، (1387)، "آمار و کاربرد آن در مدیریت"، جلد دوم، چاپ 12، تهران، انتشارات سمت.

 

-انجمن علمی­مبنا، (1385)، "انجمن علمی رشته­های مدیریت آموزشی و تکنولوژی آموزشی"، دانشگاه علامه طباطبایی.

 

-ایسا،گابریل، (1995)، "تروی هنداشتالت،" برنامه خصوصی­سازی در آلمان"، ترجمه پرفسور علی­فاطمی، دانشگاه اقتصادی، دانشگاه آمریکایی پاریس.

-بهکیش، م. م.، (1381)، "اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن"، نشرنی، چاپ دوم.

- "تالار منطقه­ای کرج"، (1386)، "پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه ایران"، تجربه سایر کشورها درخصوص واگذاری
به شهروندان.

- حاجیلی، م.، (1378)­، "مجله پژوهش­های اقتصادی"، شماره 16، خصوصی­سازی، اداره بررسی­های اقتصادی، مرکز اطلاعات مدارک علمی در ایران.

-حیدری کرد زنگنه، م.،"خصوصی­سازی در نیمه راه است" پایگاه اطلاع رسانی دولت،8/9/88.

-حیدری کرد زنگنه،غ. ر.، (1386)­، "ارایه مدل مناسب ارتقاء و توسعه خصوصی­سازی در کشور"، پایان­نامه دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و مرکز آموزش­های بین اللمل.

-حیدری، غ. ر.، (1380) "­طراحی مدل خصوصی­سازی در ایران صنعت برق"، پایان نامه رساله دکتری مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، www.sid.ir.

-خوشبو،ح.، (1387)، "منشور برنامه­های خصوصی­سازی، سایت ایترنتی سرمایه"، روزنامه سرمایه، شماره87.

-ر.ک . مجموعه قوانین (1377)، "بودجه منطقه آزاد تجاری- صنعتی قشم­"، چابهار و کیش، ص. 511 -517.

-رمضان البوطی، م.س. (1384)، "مصلحت و شریعت؛ مبانی، ضوابط و جایگاه مصلحت در اسلام"، ترجمة اصغر افتخاری، تهران: انتشارات گام نو.

-"سازمان خصوصی­سازی مصوب سال"، (1380)، سایت آمار.

-"سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور: حساب­های ملی ایران (1370-1380)"، (1382)، مرکزآمار ایران اردیبهشت.

-"سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور: قانون برنامه دوم و سوم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران".

-سند چشم انداز 20 ساله کشور 1404 هجری شمسی، مورخ 23/8/82.

-سیاست­های کلی اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی­ایران 1/3/84.

-سیاست­های کلی برنامه سوم اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی­ایران.

-شبان­نیا، قاسم، قربانی، مهدی، حکومت اسلامی، سال18، شماره 1، بهار 92، پیاپی67.

-شیخ ودودی،­ الف.ح.، (1382)، "کلیات قانون محاسبات عمومی"، انتشارات شیخ ودود، چاپ دوم.

-طالب­نیا، ق. الف.­ و محمدزاده­سلطه، ح.، (1384)، "تأثیر
خصوصی­سازی شرکت­های پذیرفته­شده در بورس اوراق بهادارتهران بر بازده سهام آن­ها"، مجله تحقیقات مالی سال هفتم، شماره 19، بهار و تابستان.

-عبدلی، قهرمان (­1374­)،"تأثیر پذیری سرمایه گذاری بخش خصوصی از بودجه دولت (بودجه عمرانی­) در ایران "، مجله برنامه و بودجه، شماره 65 و 66­، ص. 29-47.

-قالیباف اصل، و رنجبردرگاه، ف. (1384)، "بررسی اثرنوع مالکیت بر عملکرد شرکت­ها" مجله تحقیقات مالی سال 7 شماره 19 بهار و تابستان.

-قانون اساسی جمهوری اسلامی­ایران در برنامه اول، دوم، سوم و چهارم.

-قانون بودجه سال 1390­.

-قانون محاسبات عمومی کشور مصوب سال 66.

-قانون نحوه واگذاری سهام دولتی و متعلق به دولت
به ایثارگران و کارگران، مصوب12/5/1373­.

-قدیراصلی،ب.،­ (1386)­، "سیر اندیشه اقتصادی"، انتشارات دانشگاه تهران چاپ 9.

-قره­خانی، م.، (1387)­،"بررسی برنامه­های توسعه بعداز انقلاب"، سازمان امور اقتصادی و دارایی استان کردستان.

-قلی پور، ر. الف.، (1387)، "تصمیم گیری سازمانی و خط مشی گذاری عمومی،چاپ اول"، انتشارات سمت.

-قورچیان، ن. ع.، کردزنگنه، غ.ر. (1387)، "­ارائه مدلی جهت ارتقاء و توسعه خصوصی­سازی در ایران"، پژوهشنامه اقتصادی 

-"کتاب مدیریت خصوصی­سازی"، (1380)، تدوین ژوزف پرکوپنکو، ترجمه حسین اکبری­، دردانه داوری- ناشر: دفتر سازمان بین المللی کار، ژنو، ناشر: مرکز پژوهشی صنعتی آریانا- شرکت مشاوره مدیریتی درسا و نشر آتنا. ص.105-102.

-کمیجانی، الف. (1382)، "­ارزیابی عملکرد سیاست­های خصوصی­سازی در ایران، انتشارات پایگان، چاپ اول، تهران.

-کیانی، ه. و بهار­، ک.، (­1381­)، "رابطه سرمایه گذاری بخش خصوصی و دولتی در ایران"، فصلنامه پژوهش­های. اقتصادی ایران، شماره 10.

-"گزارش­های سالیانه هیأت مدیره شرکت­های مورد مطالعه طی سال­های" (1374-1380).

-محمدی، الف. ی.، (1388)، "طراحی مدل واگذاری
بنگاه­های دولتی با رویکرد خط مشی­گذاری در صنعت پتروشیمی، رساله دکترای تخصصی مدیریت.

-میدری، الف. (1386)، "خصوصی­سازی در ایران"، سایت رسمی روزنامه سرمایه، شماره499.

-هاشمی، س.ح.، (1381)،"مجمع تشخیص مصلحت نظام (تحلیل مبانی فقهی و حقوقی­)"، قم: مرکز مطالعات و
پژوهش­های فرهنگی حوزه علمیه قم.

-الوانی، س. م.، (1378)، "تصمیم­گیری و تبیین خط مش دولتی".

 

-Adams .Chirstopher. William Cavndish,
ahd­percy (1992), '' Adjusting Privataivation: Case study from Developing Countries'' Jame carry London.

-Al_ otaibi, Mohamed. Meteb (2006)," Economic Study of Relationship between Privatization and Economic Growth from a Sample of Developing Countries”. Ph. D dissertation, Colorado State University from Collins, Colorado.

-Baland. Jean_Marie and P. Francois (2005),
''­Commons as Insurance and the Welfare Impact of Privatization '' Journal of Public Economics, Volum 89, Issue 2-3.

-Ballard, Ml., and M.E. warner (2000),'' Taking the High Road: local Government Restructuring and the Quest for Quality,'' Working Paper No 194, Department of city and Regional Planning Washington, D.C.

-Beesley, E., Michael (1992).'' Privatization: Principles, Problems, Priorities, in: Beesley, M.E (Hrsg), Privatization, Regulation and Deregulation, London and Newyork.

-Beladi, Hamid and Chi- Chur Chau (2006),
''­Dose Privatization Improve the Environ mentent?''. Ph.D. dissertation. Michigan State University.

-Bennet J, S, Estrin, J. Maw and G, Urga (2004),'' Privatization Methods and Economic Growth in Transition Economic and Finance Department, Brune University, Uxbrige.

-Berne. Michel and Gerad Pogorel, '' Privatization Experiences in Frace Cesifo working Paper Series No, 1195.

-Bishop, R,Mathew and John, A. Kay (1988),
'' Privatization in the United King dam: Lesson From Experience,'' World Development,
PP.643- 657.

-Bortatatti, B, D. Siniscalco ahd M. Fantini (2000),'' Privatization and Institution: a Cross County Analysis,'' Cesfo Working Paper series No, 375.

-Brune .Nancy, G. Garret and B. Kocut (2004),'' The International Monetary Fund and GloBal Spreatd of Privatization,'' IMF stuff papers Vol. 51, No 2.

-Carbit.P.Yves(2006), “The Political of an Economic Theory. Phisiocraey, Institue National D, Etudes Demographique S. Papulation, Vol. 57. 

-Chirwa, W, Ephraim (2001),'' Industry and firm Effects of Privatization in Malviun Olicopolisstic Manufacturing, University of Malaw: Chancellor College, Department of Economics P.O. Box 280,Zomba, Malawi.

-Chlopek. Marek and Denton, Partners (2005),
''­Privatization in Poland '', over view, 4 th Annual Investing in Poland conferece New York.

-Chong, Alberto and F. Lopes- De- Silanes (2004),''­Privatization in Mexico­", Inter –Reserch, Working Paper. p.515.

-Clark, Thomas and Chistopitelis (Eds) (1993),
"­The Political Economy of, Privatization London and New York. Routle dga.

-Clem. R. and P. craumer. (2000) Regional Patern of Political Preference in Russia The Duma Elections, Post Soriet Geography and Economics. No, 51, pp. 1-90.

-Cook, P. (2000), “Privatization and Economic Groeth in Developing countries”­, Paper Presented at an International Workshop on Copetition and Regulation, University of Manchester.

-Cordsman, A. (2008), “Suudi Arabic Enters the
21, century”. CSIS, Washington. DC.

 -Cull, Robert (2008),"­Financial Sector Reform: What Works and what does not ", Economic Development and Culture Change, World Band.

-Djukanovic, Millo (2000), "­decision on Privatization Plan for 2009, Government of Montenegro Prim Minister”, No. 03-13136 Podgorica.

-D., Souza, Juliet, W. Megginson and R. Nash (2005), " Effect of Institutional and Firm, Specific Characteristics on post- Privatization Performance: Evidence from Developed countriise", Journal of Corporate Finance, Volume 11, Issue 5, pp. 747-766.

-Fare, R, S. Grosskopf. and J.logan (1985),
"­Relative Performance of the British Utilities: Regulation, Decentralization and Industrial Relations (eds)", The Political Economy of Privatization. London and New York.

-Fischer, Ronald, R. Gutierres and P.Serra (2003)," The Effect of Privatization on firm and social welfare: the Chilean Case ", Univeridad De chile.

-Forman Peck.J and D, Manning (1988)," How well is BT Performing? An International Comparison of Tele communications Total Factor Productivity".

-Faster, C (200), “Explanetions of Public Owner ship and Privatization", public Administration  vol. 72, pp. 485.503.

-Frydman, R. (1997)," Private Ownership and corporate Performance", The world Band, Working Paper No. 1830.

-Galal, A, L. Jones, P.Tandon and I. Vogelang (1994)," Welfare Consequences of Selling Public Enterprise," Oxford University Press, New York.

-Gan, Jie, Yan. G and Chengun  Xu (2008)," what Make Privatization Work"? The case of China Preliminary.

-Glinkina, S.Parlovna (2006)," Out comes of the Russian Model", Cases from Asia and Transitional Economies.

-Gokgur, “Niglgan and Impact of Privatization in Africa", Senegal Electricity, Boston Institute for developing Economies (BIDE).

-hassan Khan. Akhtar, (2003),"­Is Privatization in Purposeful?" Privatization in Pakistan Pakistan.

-Havryshin, S. and D. Mcgan (1992)," “Privatization in Transition Conutries: a Sampling of the Litrature:, IMF Working Paper No.WP/99/6”, International Montary Fund, Washington, D.C.

-Hoon, Park (1998), A. “Selective Privatization Model a Valuable Lesson from Eastern European Countries”, Multinational Business Review.

-Hoshino, Taeko (1996)," Privatization of Mexico public Enterprises and Restructuring of the Private Sector", The Developing Economies, XXXIV-1.

-Kenaway, Ezzat Molouk (2009)," The Privatization echanisms and Methods in Egypt: Practical coses, Joural of Applied Sciences Rrsearch 5(4): kafr Ecshikh University,
pp. 420-442.

-Kiy.R. and R.Lvin, (1993), "­Financial and Growth: Schum peter Might be Right Quarterly of Economic No.(3); p.108.

-Kotowski, Jack and Izabella Zayozdinska,
"­University vs Productivity in Poland", Central Statistial- Poland.

-Laporta R., (2000)," Govern ment Ownership of Commercial Bank", Harvard university.

-Laporta Rafael and F.lopez-DE-Silanes (1997),
''­From Mexico", public policy for private Sector, The World Bank Groop.

-Levine, R.(1999)," Financial International Growth Causality and conreses", World Bank Policies reseach Working pp. 20-59.

-Lovi, Magada and B.S.Gentry (2002)," The Environmental Implication of Privatization lessons for Developing Countries", World Bank Discussion Paper No, 520, the World Bank Washington, DC, 20533.

-Magginson, L., William, and Jeffery M. Netter (2001)," From to Market : a  survey of Tmpirical studies on Privatization, Jurnal of Economics Litrature,Vol.39, No.2, pp.321-389.

-Maskin, E. (1992)," Auction and Privatization", in: Horst, Siebrt (Hrsg): Privatization-Sympossium in Honor of Herbert Gierscn. Tubigeh.

-Mcgginson, W.L.R Nash and M.V. Randen borgh (1994)," The Financial and Operating Performance Empirical Analisis," The journal of Finance, vol. XLLX, No. 2.

-Mahan, T.R (2002)," Privatization in India: Issues. and Evidence ", Ph.D. Mangment. Ahmadabad. Indian.

-Morris, Julian (2003), “Trade and Development Mercantilism today: How a Dead philosophy Comes Back to lock National Review”, Sept 15.

-Naqvi. S and H. Kenal (1991)," Structural Adjustment, Privatization and Employment in organization, New Dehli, pp.191-214.

-Nellis, John (1999)," Time to Rethink Privatization in Romania", Delegation of European Commission, Bucharost, Romania, RCD.WP, No.13.

-Plane. P. ­(1997)," Privatization and Economic Growth an Empirical Investigation from a Sample of Developing Market Economics .
pp. 183-272.

-Ramaudham, V. (1995), "­the impact of Privatization Equity. Routledge. ­New York.

-Star­, P. (1990), "­The Limits of Privatization in; Golye­. J.D./Goodreich, J.N. (Hrsg) Privatization and Deregulation in a Globalperspective", London.

-Storrs. Gary, (2000),"Labor Economist of the American Federation of state, Country and Municipal Employees: Testimony Befor the GAO commercial Activities panel", Institute of public Administration, pp.37-59.

-U.S. Saudi Arabian Business Council USSABC (2005)," The Saudi Arabian Economy", available.

-Wade. S. Lauren (2008),"the Privatization of American House Museums: Three case studies, a Thesis in Historie Preservation, Thesis of The Degree Master of Science.

-Yeldan, A. Erinc (2006),"­Assessing the Privatization Experience in Turkey", Implementation, politics and performance Results, Global policy Network.

-Yuan Dong. Xiaolouis, D. Utterman and Bulentunel, (2006)," Privatization and Firm performance: a comparison between Rural and Urban Enterprises in china", Journal of comparative Economics 34.pp. 68-633.

-Yanker, J.A .(1975), " Economic performance of public and private Enterprise: the case of Electric Utilities", Economic and Business paper, N.9. pp. 6-7.