اولویت‌بندی عوامل موثر بر فرهنگ ایمنی رانندگان وسایل حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده عمران، آب و مهندسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دکتری مهندسی محیط‌زیست، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه غیرانتفاعی شمال، مازندران، ایران

چکیده

علت عمده مرگ‌ومیر در بسیاری از شهرهای کشور ما تصادفات وسایل‌نقلیه سنگین حاوی کالای خطرناک می‌باشد. این تصادفات هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی زیادی را به دنبال دارند. ایمنی وسایل‌نقلیه باری موضوعی چندوجهی است و ضمن متاثر بودن از سه مقوله انسان، خودرو و محیط (مانند راه وشرایط اقلیمی)، برخلاف حمل و نقل جاده‌ای رایج به نحو قابل توجهی از نیازهای صنعتی، سیاست‌های مدیریتی، محدودیت‌ها و الزامات قانونی و فعالیت‌های نظارتی تاثیر می‌پذیرد. در اکثر شهرهای کشور اتوبوس‌های مسافربری، اتوبوس‌های شرکت واحد و وسایل‌نقلیه سنگین حاوی کالای خطرناک باری(شامل انواع کامیون، کامیونت، خاور، نفت کش، تریلر وکشندها) دو گروه از وسایل‌نقلیه سنگین حاوی کالای خطرناک فعال در حمل‌ونقل جاده‌ای و درون‌شهری می‌باشند. علیرغم سهم اندک آن ها از مجموع تعداد وسایل‌نقلیه در حال حرکت در جاده‌های برون شهری و معابر درون شهری کشور، متاسفانه بسیاری از مجروحان و همچنین متوفیان مربوط به تصادفاتی است که یک طرف آن، همین دو گروه از وسایل‌نقلیه سنگین حاوی کالای خطرناک (اعم از مقصر یا غیر مقصر) بوده‌اند. به طور کلی به منظور وضعیت ایمنی در حمل‌ونقل باری ابتدا باید مشخصات و دلایل تصادفات وسایل‌نقلیه سنگین حاوی کالای خطرناک شناسایی شده و سپس اقدامات مربوط به ارتقای ایمنی وسایل‌نقلیه مزبور اعلام گردد تا بتوان بر اساس یافته های حاصل بهترین اقدامات ایمن‌سازی را مشخص نمود. در این راستا در پژوهش جاری با توجه به اهمیت موضوع و تلاش برای افزایش دقت مطالعات پرسشنامه طراحی شد و از رانندگان کالاهای خطرناک تقاضا شد که پرسشنامه را مطالعه و تکمیل نمایند که نهایتا 319 پرسشنامه تکمیل شده بدست آمد که مبنای محاسبات قرار گرفت. پسازانجاممصاحبهونظرخواهیازرانندگان کالاهای خطرناک، مساله به صورت زیرشناساییشدند که عوامل اجتماعی (مانند سن، تحصیلات و سایر با وزن 412/0) اولویت یک، عوامل روانشناختی (مانند نگرش،
قانون­پذیری، رانندگی تهاجمی، رانندگی تدافعی با وزن 313/0) اولویت دوم، قانون­گذاری و اعمل مقررات (با وزن 302/0) اولویت سوم، آموزش عمومی (با وزن 275/0) اولویت چهارم و عوامل اقتصادی (مانند درآمد، ثروت و سایر باوزن 198/0) اولویت پنجم شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prioritization of Factors Affecting the Safety Culture of Chemicals Hazardous Vehicles Driver

نویسندگان [English]

  • A.R. Mahpour 1
  • M. Godarzi Nik 2
1 Assistant Professor, Shahid Beheshti University, Faculty of Civil, Water and Environmental Engineering, Tehran, Iran
2 Phd, College of Engineering, Shomal University, Mazandaran, Iran
چکیده [English]

The major cause of mortality in many of our country's cities is accidents involving heavy goods containing hazardous goods. These accidents cause a lot of social and economic costs. Safety of cargo vehicles is a multifaceted subject, and, in contrast to conventional road transport, is influenced by three categories of people, automobiles and the environment (such as roads and climates), it is significantly different from industrial needs, management policies, constraints and regulatory requirements, and regulatory actions Accepts. In most cities, passenger buses, corporate buses, and heavy goods vehicles containing dangerous goods (including trucks, trucks, trucks, tankers, trailers and trucks) are two groups of heavy goods vehicles containing hazardous goods in road and inland transportation. Despite their small share of the total number of vehicles on the roadways of the outskirts and inland roads, unfortunately, many of the injured, as well as the deceased, are related to crashes on one side, the two groups of heavy equipment containing dangerous goods (including Guilty or not. In general, in order to achieve safety at the time of cargo transportation, the characteristics and reasons for the crash of heavy goods containing dangerous goods must be identified and then measures to improve the safety of the equipment should be announced in order to determine, based on the findings, the best safety measures. In this regard, in the present study, due to the importance of the subject and the attempt to increase the accuracy of the study, questionnaires were designed and asked drivers of hazardous goods to complete the questionnaire. Finally, 319 completed questionnaires were obtained that were based on the calculations. After conducting interviews and interviewing drivers of hazardous goods, the problem was identified as social factors (such as age, education, and others with a weight of 0.412), priority (1), psychological factors (such as attitude, legality, aggressive driving, driving Defensive with a weight of 0.331. The second priority is legislative and regulatory compliance (with a weight of 0.302), a third priority, a general education (with a weight of 0.275), a fourth priority and economic factors (such as income, wealth, and other assets) became the fifth priority.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Safety Culture
  • Chemicals Hazardous Vehicles
  • Accidents
  • AHP

- سه لاتهنه، حامد. شریعت مهیمنی، افشین. غیاث الدین، مریم (1394)، «ارزیابی رفتارهای رانندگی در میان رانندگان حرفه­ای ناوگان تجاری - باری با استفاده از پرسشنامه رفتار رانندگی منچستر (نمونه موردی استان تهران) » چهاردهمین کنفرانس بین المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک.

 

-ذوقی، ح. آفتابی، ح، هوشنگی، س.­، (1394)، «ارزیابی اثرات فرهنگ برایمنی ترافیک مطالعه تطبیقی فرهنگ ایمنی ترافیک ایران­، چین و ژاپن» کنفرانس ملی مهندسی عمران و محیط زیست.

 

-Ayyub, B.M., 2014. Risk analysis in engineering and economics. Crc., Press.

 

-Batta, R. and Kwon, C., (2013), “Handbook of OR/MS models in hazardous materials transportation”. New York, NY, USA: Springer.

 

-Chen, J., Zhang, M., Yu, S., Wang, J., (2018), “A Bayesian Network for the Transportation Accidents of Hazardous Materials Handling Time Assessment”, Procedia Engineering 211, pp.63–69.

 

-Evans, L., )2001(, “Age and fatality risk from similar severity impacts”. Journal of traffic medicine, 29(1/2), pp.10-19.

 

-Inanloo, B., Tansel, B., (2016), “A transportation network assessment tool for hazardous material cargo routing: weighing exposure health risks, proximity to vulnerable areas, delay costs and trucking expenses”, Journal of Loss Prevention in the Process Industries 40, pp.266-276.

 

-Kara, B.Y., Erkut, E. and Verter, V., (2003), “Accurate calculation of hazardous materials transport risks”. Operations research letters, 31(4), pp.285-292.

 

-Lajunen, T., Parker, D. and Summala, H., (2004), “The Manchester driver behavior questionnaire: a cross-cultural study”. Accident Analysis & Prevention, 36(2), pp.231-238.

 

-Marhavilas, P.K. and Koulouriotis, D.E., (2008), “A risk-estimation methodological framework using quantitative assessment techniques and real accidents’ data: Application in an aluminum extrusion industry”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 21(6), pp.596-603.

 

-Oggero, A., Darbra, R.M., Muñoz, M., Planas, E., Casal, J., (2006), “A survey of accidents occurring during the transport of hazardous substances by road and rail. Journal of Hazardous Materials A133,
pp.1–7.

 

-Reniers, G.L., Dullaert, W., Ale, B.J.M. and Soudan, K., (2005), “Developing an external domino accident prevention framework: Hazwim”. Journal of Loss Prevention in the process industries, 18(3), pp.127-138.

 

-Ronza, A., Vílchez, J. A., Casal, J., (2007), “Using transportation accident databases to investigate ignition and explosion probabilities of flammable spills”, Journal of Hazardous Materials 146(1–2), pp.106-123.

 

-Saat, M.R., Werth, C.J., Schaeffer, D., Yoon, H. and Barkan, C.P., (2014), “Environmental risk analysis of hazardous material rail transportation. Journal of hazardous materials, 264, pp.560-569.

 

-Saaty T. L., (1980), “The Analytical Hierarchy Process”, Tata McGraw Hill, New York.

 

-Wang, Y.H., Tong, S.J., Chen, B.Z., (2005), “Risk analysis on road transport system of dangerous chemicals. China Safety Science Journal 15 (2), 8–12 (in Chinese).

 

-Yang, J., Li, F.Y., Zhou, J.B., Zhang, L., Huang, L., Bi, J., (2010), “A survey on hazardous materials accidents during road transport in China from 2000 to 2008”. Journal of Hazardous Materials 184,
pp.647–653.

 

-Zhao, L., Wang, X. and Qian, Y., (2012) “Analysis of factors that influence hazardous material transportation accidents based on Bayesian networks: a case study in China”. Safety science, 50(4), pp.1049-1055.

 

-Zhao, L.J., Wu, P., Xu, K., (2009), “Statistic analysis and countermeasures on dangerous chemical accidents in China. China Safety Science Journal 19 (7)”, pp.165–170.

 

-Zhu, T., Zhao, L., Wang, X., (2016), “Road transportation accident analysis of HAZMAT based on Bayesian network”, Journal of Safety and Environment 16(2), pp. 53-60.