ارزیابی روش‌های قیمت‌گذاری تراکم ترافیک در کلان‌شهرهای توریستی (مطالعه موردی: شهر مشهد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

یکی از مناسب­ترین شیوه­های کنترل تراکم ترافیک در کلان‌شهرها، قیمت­گذاری تراکم ترافیک است. قیمت­گذاری تراکم ترافیک به روش­های مختلفی در کلان‌شهرهای دنیا انجام شده است. انتخاب شیوه مناسب قیمت­گذاری تراکم ترافیک در کلان‌شهرهای توریستی اهمیت زیادی دارد.در این تحقیق چهار روش قیمت­گذاری تراکم ترافیک با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) ارزیابی و اولویت­بندی شدند. فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) مبتنی بر نظرات کارشناسان و مقایسات زوجی است و وابستگی­های میان عناصر تصمیم را در نظر می‌گیرد. اولویت­بندی گزینه­های ارزیابی  و وزن­دهی به عناصر تصمیم براساس فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) در این تحقیق، با استفاده از نرم‌افزار Super Decisions انجام شد. کلان‌شهر توریستی مشهد در این تحقیق به عنوان مطالعه موردی انتخاب و بررسی شد.براساس نتایج بدست آمده، روش قیمت‌گذاری محدوده­های تحت نظارت بالاترین اولویت را کسب کرد و روش­های قیمت­گذاری براساس مسافت طی شده در محدوده طرح ترافیک، قیمت­گذاری براساس زمان حضور در محدوده طرح ترافیک و قیمت­گذاری برمبنای مجوز ورود به ترتیب در اولویت­های بعدی قرار گرفتند. موثرترین معیارهای ارزیابی، شاخص­های زمان سفر، کاهش تردد خودروهای تک­سرنشین، افزایش استفاده از حمل و نقل عمومی و افزایش سرعت عملکردی شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Traffic Congestion Pricing Methods in Tourist Metropolises (Case Study: Mashhad City)

نویسندگان [English]

  • M. Kadkhodaei 1
  • R. Shad 2
1 Ph.D. Student of Highway and Transportation Engineering, Faculty of Engineering, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor,Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

One of the most appropriate ways of controlling traffic congestion in metropolises is traffic congestion pricing. Traffic congestion pricing has been done in different ways in the metropolises of the world. Choosing the right method for traffic congestion pricing in tourist metropolises is very important. In this research, four methods for traffic congestion pricing were evaluated and prioritized using the Analytic Network Process (ANP). The Analytic Network Process (ANP) is based on expert opinions and paired comparisons, and considers dependencies among decision elements. The prioritization of evaluation and weighting to decision elements based on the Analytic Network Process (ANP) in this study was done by using “Super Decisions” software. The tourist metropolis of Mashhad was selected as a case study in this research. Based on the obtained results, the pricing method of the monitored ranges is the highest priority and the pricing methods based on the distance traveled within the traffic plan area, the pricing based on the time of the traffic scheduling and pricing based on the entry permit are ranked in next priorities respectively. The most effective evaluation criteria are known as reducing travel time, reducing single-occupancy vehicle traffic, increasing the using of public transport, and increasing the operational speed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Traffic congestion control
  • Traffic congestion pricing
  • Tourism
  • Analytic Network Process
- آقابابازاده، ب.، (1384)، "مدیریت تقاضای شهری برای کاهش آلودگی هوا با قیمت­گذاری شبکه"، پایان­نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: حسین پورزاهدی، تهران: دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف.

 

- افندی‌زاده، ش.، جوانشیر، ح. و شمعانیان، ح.، (1394)، "ارایه مدل اولویت بندی راه های برون شهری جهت تجهیز به دوربین­های کنترل سرعت با استفاده ازفرآیند تحلیل
شبکه­ای ANP (مطالعه موردی: راه­های استان اصفهان)"، پانزدهمین کنفرانس بین­المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک، تهران، معاونت و سازمان حمل و نقل ترافیک.

 

- رستمی، ح. و عطائیان، ح.، (1385)، "کنترل مکانیزه محدوده طرح ترافیک"، هفتمین کنفرانس مهندسی حمل و نقل و ترافیک ایران، تهران، سازمان حمل و نقل و ترافیک تهران، معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران.

 

- زبردست، الف.، ( 1389)، "کاربرد فرآیند تحلیل شبکه­ای (ANP)"، نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، شماره 41: ص.90-79.

 

- سایت خبری مشهد فوری، (1396)، "مشهد در تسخیر خودروهای تک­سرنشین"، 23 مهر.

 

- سجادی، س.ع.، بیگلری، ح.، مظلوم شهری، س.ب. و شاکری، ه.، (1394)، "اهداف تردد خودروهای شخصی در محیط شهری؛ بازنگری در مدیریت ترافیک به منظور ارتقای سلامت عمومی"، فصلنامه افق دانش، شماره 21، ص. 128-123.

 

- سقایی، م.، (1393)، "تحلیل استراتژیک عرصه­های خدمات رفاهی گردشگری مذهبی در کلان‌شهر مشهد با تأکید بر مدیریت کیفیت منسجم گردشگری مذهبی"، ششمین کنفرانس ملی برنامه ریزی و مدیریت شهری، مشهد.

 

- سقایی، م. و جوانبخت قهفرخی، ز.، (1392)، "تحلیلی بر آمار گردشگران و زایران داخلی ورودی به کلان‌شهر مشهد با استفاده از مدل های سری زمانی"، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 28، ص. 94-71.

 

- شاد، ر.، کدخدایی، م. و کدخدایی، م.، (1396)، "نقش حمل و نقل در صنعت توریسم و گردشگری"، اولین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی برنامه­ریزی و مدیریت شهری، مشهد، شورای اسلامی شهر مشهد- دانشگاه فردوسی مشهد- شهرداری و مرکز پژوهش­­های شورای اسلامی شهر مشهد.

 

- عباسی، د. و قره باغی، م.، (۱۳۹۴)، "بررسی اهمیت اثرات گردشگری بر حمل ونقل مطالعه موردی: شهر مشهد"، کنفرانس بین­المللی عمران، معماری و زیرساخت­های شهری، تبریز، دبیرخانه دائمی کنفرانس.

 

- کدخدایی، م. و شاد، ر.، (1396)، "تحلیل و ارزیابی
روش­های کنترل تراکم ترافیک در کلان‌شهر های توریستی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی(AHP)_مطالعه موردی: شهر مشهد"، اولین کنفرانس بین­المللی پیشرفت­های نوین در مهندسی عمران، دانشگاه شمال، آمل.

 

- گنجی زهرایی، ه.، (1397)، "روش مونت کارلو در
قیمت­گذاری مشتقات سفر"، مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، دوره 14، ص. 303-293.

 

- میربها، ب.، صفارزاده، م. سید­ابریشمی، س.الف. شرافتی، س.، (1393)، "بررسی تأثیر قیمت­گذاری معابر بر شیوه انتخاب وسیله کاربران با استفاده از روش رجحان بیان شده"، عمران مدرس، دوره 14، شماره 4، ص. 148-137.

 

- Ahmadi Azari, K., Arintono, S., Hamid, H. and Davoodi, S.R., (2013), “Evaluation of demand for different trip purposes under various congestion pricing scenarios”, Journal of Transport Geography, Vol. 29,
pp. 43-51.

 

- Amirgholy, M., Rezaeestakhruie, H. and Poorzahedy, H., (2015), “Multi-objective cordon price design to control long run adverse traffic effects in large urban areas”, NETNOMICS: Economic Research and Electronic Networking, Vol. 16, pp. 1-52.

 

- Bandeira, J., Coelho, M., Pimental, M., Khattak, A., (2012), “Impact of intercity tolls in Portugal- An environmental perspective”, Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol. 48, pp. 1174-1183.

 

- Bojian, Z., Bliemer, M.,Yang, H. and He, J. (2015), “A trial-and-error congestion pricing scheme for networks with elastic demand and link capacity constraints”, Transportation Research part B: Methodological, Vol. 72, pp. 77-92.

 

- Carey, M., and Srinvasan, A. (1993), “Externalities, average and marginal costs, and Tolls on congested networks with time varying flows”, Operational Research, Vol. 41, No. 1, pp. 217-231.

 

- Coria, Jessica., Jorge Bonilla, Maria Grundstrom and Hakan Pleijel (2015), “Air pollution dynamics & the need for temporally differentiated road pricing”, Transportation Research Part A: Policy & Practice,Vol. 75, PP. 178-195.

 

- Daganzo, C.F. and Lehe, L.J., (2015), “Distance-dependent congestion pricing for downtown zones”, Transportation Research part B: Methodological, Vol. 75, pp. 89-99.

 

- De Lara, M., De Palma, A., Kilani, M. and Piperno, S. (2013), “Congestion pricing and long term urban form- Application to Paris region”, Regional Science and Urban Economics, Vol. 43, pp. 282-295.

 

- Hu, S. and Saleh, W., (2005), “Impacts of Congestion Charging on Shopping Trips in Edinburgh,” Transp. Policy, Vol. 12, No. 5, pp. 443–450.

 

- Kadkhodaei, M. and Shad, R., (2018), “Analysis and Evaluation of Traffic Congestion Control Methods in Touristic Metropolis Using Analytical Hierarchy Process (AHP)”, Civil Engineering Journal, Vol. 4, No. 3, pp. 602-608.

 

- May, A.D. and Milne, D.S., (2000), “Effects of alternative road pricing systems on network performance”, Transportation Research Part A, Vol. 34, pp. 407-436.

 

- Smith, M., (1979), “The marginal cost taxation of a transportation network”, Transportation Research part B: Methodological, Vol. 13, No. 3, pp. 237-242.

 

- Transportation Research Board, Highway Capacity Manual, (2000), Published by the National Research Council, Washington DC.

 

- Yang, H. and Huang, H., (1999), “carpooling and congestion pricing in a multilane highway with high-occupancy-vehicle lanes”, Transportation research part A: Policy and practice, Vol. 33, No. 2,
pp. 139-155.