تحلیل ناهمگونی غیر سیستماتیک گزینه‌ها در انتخاب مقصد، شیوه و هم‌زمان مقصد- شیوه (نمونه موردی: سفرهای خرید شهر قزوین)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

انتخاب مقصد و شیوه نقش مهمی در تحلیل تقاضای سفر و در پی آن ارزیابی سیاست­ها ایفا می­کند. اکثر محققان به‌منظور بررسی این دو انتخاب از مدل لوجیت چندجمله­ای استفاده نموده­اند که از ضعف در نظرگیری توزیع مستقل و یکسان گامبل برای تمامی عبارت­های خطای تابع مطلوبیت رنج می­برد. به این سبب این مدل قادر به بررسی ناهمگونی غیر سیستماتیک گزینه­ها نیست. مدل مقدار حدی با ناهمسانی واریانس با فرض توزیع مستقل و غیر یکسان گامبل قادر به تحلیل گزینه­هایی با مطلوبیت ناهمگون غیر سیستماتیک است. هدف از این مقاله تحلیل ناهمگونی و مقایسه مدل­های لوجیت چندجمله­ای و مقدار حدی با ناهمسانی واریانس در انتخاب مقصد، شیوه و هم‌زمان مقصد- شیوه است که برای نمونه موردی سفرهای خرید ساکنین شهر قزوین اجرا می­شود. در این مقاله سه گزینه انتخاب مقصد بر اساس فاصله محل خرید تا محل سکونت و سه گزینه پیاده­روی، اتومبیل شخصی و اتوبوس برای شیوه سفر (جمعاً 9 گزینه در انتخاب هم‌زمان مقصد- شیوه سفر) منظور می­شود. نتایج مقایسه مدل­های پرداخت­شده برای 1570 نفر- سفر بر اساس ضوابط گوناگون (مانند مقدار لگاریتم احتمال و ضریب نیکویی برازش)، حاکی از برتری مدل مقدار حدی با ناهمسانی واریانس در انتخاب مقصد و انتخاب شیوه و برتری مدل لوجیت چندجمله­ای در انتخاب هم‌زمان مقصد- شیوه است. مشاهده می­شود که با افزایش تعداد گزینه­ها، فرض توزیع مستقل و غیر یکسان عبارت خطا باعث افزایش قدرت توضیح­دهندگی مدل نمی­گردد و سفر کنندگان در طی فرآیند تصمیم­گیری عوامل مشاهده نشده در توابع مطلوبیت را مستقل و با توزیع یکسان در نظر می­گیرند. نتایج این مقاله از محدودیت­های روی گزینه­ها کاسته و محقق را قادر به در نظر گرفتن گزینه­های متفاوت­تر و به‌تبع آن نزدیک­تر به واقعیت می­سازد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Alternative Non- Systematic Heterogenity in Destination, Mode and Simultaneous Destination- Mode Choice (Case Study: Qazvin Shopping Trips)

نویسندگان [English]

  • I. Farzin 1
  • A. R. Mamdoohi 2
1 Ph.D., Stud., Department of Civil and Environmental Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate professor‌, Department of Civil and Environmental Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Destination and mode choice play an important role in travel demand analysis and policy assessment as a consequence. To study these two choices, most researchers have used multinomial logit which suffers from the assumption of all error terms being independently and identically Gumbel distributed. This leads to the inability to consider the non-systematic heterogeneity in the alternatives. Heteroscedastic extreme value model assuming independent and non-identical distribution can analyze the alternatives with non-systematic heterogeneous utility. The purpose of this paper is to analyze this heterogeneity and compare results with those of multinomial logit in destination, mode and simultaneous destination- mode choice for shopping trips in Qazvin city. Three choices for destination based on distance; and three choices for modal split including walking, private car and bus (totally 9 choices) are considered. The results for 1570 person- trip according to different criteria (such as log-likelihood function and likelihood ratio index) show the superiority of heteroscedastic extreme value model in destination and mode choice and superiority of multinomial logit in simultaneous destination- mode choice. It is also observed that by increasing the number of alternatives, the non- identical and independent assumption of error term does not increase the explanatory power of the model: travelers consider the non- observed factors as independent and with the same distribution. This paper is a step towards relaxing choice constraints, allowing researchers to consider heterogeneity of the alternatives.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Destination choice
  • mode choice
  • Simultaneous destination- mode choice
  • Multinomial logit
  • heteroscedastic extreme value
-"درگاه ملی مرکز ملی آمار"، آخرین بازدید خردادماه 1397، به نشانی https://www.amar.org.ir/.
-فرزین، الف.، (1394) ، "مقایسه و ارزیابی مدل‌های 
مرحله‌ای و هم‌زمان انتخاب مقصد و شیوه سفر (نمونه موردی سفرهای خرید شهر قزوین)". پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد مهندسی عمران- حمل‌و‌نقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس.
-"ساخت و پرداخت مدل‌های تقاضای سفر"، (1390)، گزارش شماره 3-10-2، پروژه مطالعاتی طرح جامع 
حمل‌و‌نقل و ترافیک مجموعه شهری قزوین. شهرداری قزوین، معاونت حمل‌و‌نقل و ترافیک.
-Bhat, C. R. (1995), "A heteroscedastic extreme value model of intercity travel mode choice". Transportation Research Part B: Methodological, ‌No. 29, pp.471-483.
-Chen, C., Chorus, C., Molin, E. and Van Wee, B. (2016), "Effects of task complexity and time pressure on activity-travel choices: heteroscedastic logit model and activity-travel simulator experiment". Transportation, No. 43, pp.455-472.
-Chen, X., Liu, X. and Li, F. (2013), "Comparative study on mode split discrete choice models". Journal of Modern Transportation, 
No. 21, pp.266-272.
-Daganzo, C. (2014), "Multinomial probit: the theory and its application to demand forecasting". Academic Press, New York. 
-del Castillo, J. M. (2016), "A class of RUM choice models that includes the model in which the utility has logistic distributed errors". Transportation Research Part B: Methodological, No. 91, pp.1-20
-Hensher, D. A. (1997), "A practical approach to identifying the market potential for high speed rail: a case study in the Sydney-Canberra corridor". Transportation Research Part A: Policy and Practice, No. 31, pp.431-446.
-Hensher, D. A. (2000), "The valuation of travel time savings for urban car drivers: evaluating alternative model specifications". Institute of Transport Studies Working Paper.
-Kristoffersson, I., Daly, A. and Algers, S. (2017), "Modelling the attraction of shopping centres" (No. 2017: 1). CTS-Centre for Transport Studies Stockholm (KTH and VTI).
-Kunhikrishnan, P. and Srinivasan, K. K. (2017), "Choice set variability and contextual heterogeneity in work trip mode choice in Chennai city". Transportation Letters, No. 9, pp.1-16.
-Munizaga, M. A., Heydecker, B. G. and de Dios Ortúzar, J. (2000), "Representation of heteroskedasticity in discrete choice models". Transportation Research Part B: Methodological,  No. 34, pp.219-240.
-Nicolau, J. L. and Más, F. J. (2008), "Sequential choice behavior: Going on vacation and type of destination", Tourism management, 29(5),  
pp.1023-1034.
-Ortúzar, J. D. D. and Willumsen, L. G. (2011), "Modelling Transport". 4th Edition, United Kingdom: John Wiley & Sons.
-Recker, W. W. (1995), "Discrete choice with an oddball alternative". Transportation Research Part B: Methodological,‌ No. 29, pp.201-211.
-Suel, E. and Polak, J. W. (2017), "Development of joint models for channel, store, and travel mode choice: Grocery shopping in London", Transportation Research Part A: Policy and Practice, 99, pp.147-162.
-Teodorovic, D. and Janic, M. (2016), "Transportation Engineering: Theory, Practice and Modeling". Butterworth-Heinemann.
-Train, K. E. (2009), "Discrete choice methods with simulation". United Kingdom. Cambridge university press.
-Vovsha, P., Gliebe, J., Petersen, E. and Koppelman, F. (2005), "Sequential and simultaneous choice structures for modeling intra-household interactions in regional travel models", Transportation Research Record, Journal of Transportation Research Board, No.2050, 
pp. 223-257.