تعیین تناسب بهینه انواع شیوه‌های حمل‌ونقل با استفاده از مدل جاپای بوم‌شناختی در شهر سنندج

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، ایران

2 گروه شهرسازی دانشگاه کردستان

3 استادیار، گروه مهندسی معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، ایران

چکیده

یکی از موثرترین مدل­های کمی و کیفی ارزیابی توسعه پایدار، مفهوم جاپای بوم‌شناختی است. افزایش تعداد وسایل نقلیه موتوری در شهر سنندج، ترافیک را به یکی از اصلی­ترین معضلات این شهر از نظر پایین آمدن کیفیت محیط زیست تبدیل کرده است. در این تحقیق با بهره­گیری از مدل جاپای بوم­شناختی، میزان پایداری هرکدام از سیستم­های حمل ‌و نقل شهر سنندج در سال 1395 مورد سنجش قرار گرفته و سپس مدل بهینه­ شبکه حمل و نقل برای سال 1405 ارائه شده است. مقایسه میزان جاپای سیستم­های حمل ‌و نقل شهر سنندج با مقادیر استاندارد جهانی، حاکی از آن است که به‌جز اتوبوس، سایر وسایل حمل ‌و نقل شهر از میزان جاپای اکولوژیکی بیشتری نسبت به استاندارد برخوردار هستند. با توجه به تخمین جمعیتی حدود 457.390 نفر در سال 1405 و بر اساس محاسبات صورت گرفته درصد سهم وسایل نقلیه موتوری، شامل مینی­بوس، اتوبوس، تاکسی، خودروهای شخصی و موتورسیکلت از جابه‌جایی مسافرین در سال 1405 با کمترین میزان جاپای بوم‌شناختی، به ترتیب برابر با 71/6، 02/57، 31/16، 08/19 و 88/0 درصد است. مزیت طرح پیشنهادی صرفه جویی در مصرف سوختهای فسیلی به میزان 16.132 لیتر و همچنین کاهش میزان تولید دی اکسید کربن به میزان 11 تن در سال است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Optimized Transportation System for Sanandaj City Using Ecological Footprint Method

نویسندگان [English]

  • V. Lotfi 1
  • Hooshmand Alizadeh 2
  • S. Vaisi 3
  • A. Rahimi 1
1 M.Sc., Grad., Department of Urban Planning and Design, University of Kurdistan, Iran.
2 Department of urban planning and design, University of Kurdistan
3 Assistant Professor, Department of Urban Planning and Design, University of Kurdistan, Iran.
چکیده [English]

Ecological Footprint Assessment (EFA) is one of the methodologies attracted more attention at political, educational, and academic levels. The growth of Sanandaj population affects the traffic congestion which is a main problem of the city. This study addresses this gap as well enhances the environmental conditions by reducing fossil fuel consumption. For this purpose, Ecological Footprint (EF) method was applied to evaluate the sustainability of the current transportation system and consequently an optimized model was suggested for 2026. Comparing EF of the current transportation system with the world standards, demonstrated that many transportation types such as minibus, taxi, and private cars have a high level of EF. Based on the predicted population for 2026, 457390 people, the optimized transportation percentage shares were proposed, including 6.71, 57.02, 16.31, 19.08, and 0.88 for minibus, bus, taxi, private cars, and motorcycle respectively. Applying the new plan can save 16132 litre fossil fuel as well as 11 tons CO2 annually.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Ecological Footprint
  • Transportation efficiency
  • Sanandaj city
  • CO2 reduction

-امینی، ف.، توانپورپاوه، م.، سلیمانپور، پ.، صابر فتاحی، ل. و گل قهرمانی، ن.، (1396)، "آمارها و نمودارهای انرژی ایران و جهان (2014-1393)"، وزارت نیرو، معاونت امور برق و انرژی – دفتر برنامه­ریزی کلان برق و انرژی.

-آمارنامه شهرداری سنندج، (1395)، شهرداری سنندج.

-حبیبی، ک.، رحیمی، آ. و عبدی، ح. (1391)، "ارزیابی جاپای بوم­شناختی وسایل حمل و نقل شهری"؛ رویکردی نوین به منظور برنامه­ریزی حمل و نقل پایدار، نمونه موردی: شهر ارومیه. مجله آمایش جغرافیایی فضا، فصلنامه علمی – پژوهشی دانشگاه گلستان، سال دوم، مسلسل پنجم،
ص. 116-99.

-سازمان آمار ایران، (1390)، "سرشماری عمومی نفوس و مسکن".

-سازمان آمار ایران، (1395)، "سرشماری عمومی نفوس و مسکن".

-فریادی، ش. و صمدپور، پ. (1389). تعیین تناسب بهینه استفاده از انواع شیوه­های حمل و نقل با هدف کاهش جاپای اکولوژیک در شهر تهران، محیط­شناسی، سال سی و ششم، شماره 54، صص 108-97.

-Amekudzi, A. A., Khisty, C. J., & Khayesi, M. (2009), “Using the sustainability footprint model to assess development impacts of transportation systems”. Transportation Research Part A: Policy and Practice, Volume43, Issue 4, pp. 339-348.

-Bagliani, M., Galli, A., Niccolucci, V., & Marchettini, N. (2008), “Ecological footprint analysis applied to a sub-national area: the case of the Province of Siena (Italy)”. Journal of Environmental management, Volume 86, Issue 2, pp. 354-364.

Barrett, J., Vallack, H., Jones, A., & Haq, G. (2002), “A material flow analysis and ecological footprint of York”. Stockholm, Stockholm Environment Institute.

Bell, I., Curry, V., Kuperus, S., Myers, L., Walsh, A., & Walton, S. (2008), “An Ecological Footprint Analysis of the Department of Zoology, University of Otago”. Otago Management Graduate, Volume 6, pp. 1-20.

-Burgess, B., & Lai, J. (2006), “Ecological footprint analysis and review: Kwantlen University College”. Kwantlen University College, Canada.

-Chi, G., & Stone Jr, B. (2005), “Sustainable transport planning: estimating the ecological footprint of vehicle travel in future years”. Journal of urban planning and development, Volume 131, Issue 3, pp. 170-180.

-Collins, A., Flynn, A., Wiedmann, T., & Barrett, J. (2006), “The environmental impacts of consumption at a subnational level”. Journal of Industrial Ecology, Volume 10, Issue 3, pp. 9-24.

-Ferng, J.-J. (2014), “Nested open systems: An important concept for applying ecological footprint analysis to sustainable development assessment”. Ecological economics, Volume 106, pp. 105-111.

-Flint, K. (2001). Institutional ecological footprint analysis-A case study of the University of Newcastle, Australia. International Journal of Sustainability in Higher Education, Volume 2, Issue 1,
pp. 48-62.

-GFN, Global Footprint Network. (2011), Http//Footprint network.org/en/index.php.

-Gottlieb, D., Kissinger, M., Vigoda-Gadot, E., & Haim, A. (2012), “Analyzing the ecological footprint at the institutional scale–The case of an Israeli high-school. Ecological Indicators, Volume 18, pp. 91-97.

-IFOC, Iranian Fuel Conservation Company. (2017), Http://ifco.ir­.

-Keeble, B. R. (1988), "The Brundtland report:‘Our common future". Medicine and War, Volume 4, Issue 1.

-Kissinger, M., Fix, J., & Rees, W. E. (2007), “Wood and non-wood pulp production: Comparative ecological footprinting on the Canadian prairies”. Ecological economics, Volume 62, Issue 3, pp. 552-558.

-Kissinger, M., & Gottlieb, D. (2010), “Place oriented ecological footprint analysis—the case of Israel's grain supply”. Ecological economics, Volume 69, Issue 8,
pp. 1639-1645.

-Kitzes, J., Peller, A., Goldfinger, S., & Wackernagel, M. (2007), “Current Methods for Calculating National Ecological Footprint Accounts”.

-Lafferty, W. M., & Eckerberg, K. (2013), “From the Earth Summit to Local Agenda 21: working towards sustainable development”, Volume 12: Routledge.

-Moran, D. D., Wackernagel, M., Kitzes, J. A., Goldfinger, S. H., & Boutaud, A. (2008). Measuring sustainable development—Nation by nation. Ecological economics, Volume 64, Issue 3, pp. 470-474.

-Rees, W. E. (1992). Ecological footprints and appropriated carrying capacity: what urban economics leaves out. Environment and urbanization, Volume 4, Issue 2,
pp. 121-130.

-Rees, W. E. (2000), “Eco-footprint analysis: merits and brickbats”. Ecological economics, Volume 32, Issue 3, pp. 371-374.

-Simmons, C., Lewis, K., & Barrett, J. (2000), “Two feet-two approaches: a component-based model of ecological footprinting”. Ecological economics, Vol. 32(3), pp. 375-380.

-Solís-Guzmán, J., Marrero, M., & Ramírez-de-Arellano, A. (2013), “Methodology for determining the ecological footprint of the construction of residential buildings in Andalusia (Spain)”. Ecological Indicators, Volume 25, pp. 239-249.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-IEA. (2017), "CO2 emissions from fuel combustion-highlights". Paris http://www. iea. org/co2highlights/co2highlights. pdf. Cited July.

-URL1: http://pep.moe.gov.ir.

-Venetoulis, J. (2001), “Assessing the ecological impact of a university: the ecological footprint for the University of Redlands. International Journal of Sustainability in Higher Education, Volume 2, Issue 2, pp. 180-197.

Wackernagel, M., Onisto, L., Bello, P., Linares, A. C., Falfán, I. S. L., Garcıa, J. M.,... Guerrero, M. G. S. (1999), “National natural capital accounting with the ecological footprint concept”. Ecological economics, Volume 29, Issue 3, pp. 375-390.

Wackernagel, M., & Rees, W. (1998), “Our ecological footprint: reducing human impact on the earth: New Society Publishers.”

Wackernagel, M., Schulz, N. B., Deumling, D., Linares, A. C., Jenkins, M., Kapos, V., Norgaard, R. (2002), “Tracking the ecological overshoot of the human economy. Proceedings of the national Academy of Sciences”, Volume 99, Issue 14,
pp. 9266-9271.

-Wallström, M. (2007), "Reclaiming city streets for people: chaos or quality of life: Luxembourg: Directorate-General for the Environment", European Commission, downloaded May.

-Wilson, J., & Anielski, M. (2005), “Ecological footprints of Canadian municipalities and regions: Canadin Federation of Canadian Municipalities”.

-Zheng, Y. (2008), "The benefit of public transportation: physical activity to reduce obesity and ecological footprint". Preventive medicine, 46(1), pp.4-5.