تجزیه مصرف انرژی و بررسی عوامل موثر بر آن (مطالعه موردی: بخش حمل و نقل ایران)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

روش تجزیه یکی از روش­های رایج برای بررسی تغییرات مصرف انرژی می­باشد که در آن تغییرات مصرف انرژی به سه اثر تولیدی، ساختاری و شدتی تقسیم می­شود. نتایج تجزیه مصرف انرژی در بخش حمل و نقل ایران نشان می­دهد اثر تولیدی، شدتی و ساختاری به ترتیب مهم­ترین نقش را در توضیح تغییرات مصرف انرژی در این بخش دارند. برآورد مدل شدت انرژی در بخش حمل و نقل به روش SVAR نشان داد که در کوتاه­مدت متغیرهای شدت انرژی، مصرف انرژی، قیمت حامل های انرژی، تشکیل سرمایه، نیروی کار شاغل و ارزش افزوده به ترتیب بیشترین سهم را در توضیح شدت انرژی دارند و در بلندمدت متغیرهای قیمت حامل­های انرژی، ارزش افزوده، نیروی کار شاغل، مصرف انرژی، شدت انرژی و تشکیل سرمایه بیشترین سهم را در توضیح شدت انرژی دارند. در کوتاه مدت شدت انرژی با مقادیر خود این متغیر، ارزش افزوده، تشکیل سرمایه، نیروی کار شاغل و قیمت حامل­های انرژی رابطه مثبت و با مصرف انرژی دارای رابطه منفی است. در بلندمدت شدت انرژی با خود این متغیر رابطه مثبت داشته و با متغیرهای مصرف انرژی، ارزش افزوده، تشکیل سرمایه، نیروی کار شاغل و قیمت حامل های انرژی رابطه منفی دارد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Decomposition and Determinants of Energy Intensity (Case Study: Transportation in Iran)

نویسندگان [English]

  • R. Mohseni 1
  • A. Rahimi 1
  • M. Kakavand 2
1 Assistant Professor, Faculty of Economics and Political, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 M.Sc. Grad., Faculty of Economics and Political, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Decomposition method one of the most popular methods to study for changes to energy consumption that it changes the energy consumption divided to three effect contains productive effect, intensity effect and structural effect. The results of decomposition of energy consumption in the transport sector in Iran shows productive effect, intensity effect and structural effect, to arrange the most important role in explaining the changes in energy consumption in this sector. Estimation of energy intensity model in the transport sector to SVAR method showed that in the short term the energy intensity, energy consumption, energy prices, capital formation, labor force and value added, most contributions described in energy intensity and in the long-term energy prices, value-added, labor force, energy consumption, energy intensity and capital formation most contributions described in energy intensity. In the short term energy intensity with energy intensity, value added, capital formation, labor force and energy prices positively and negatively associated with energy consumption. In the long term, energy intensity with energy intensity has a positive relationship and with the variables energy consumption, value added, capital formation, labor force and energy prices is negative.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • energy consumption
  • energy intensity
  • transport sector
  • SVAR

-اقبالی، ع. ر.، گسکری، ر.، مرادی، م.، و پرهیزی، ه.، (1393)، "بررسی شدت انرژی در کشورهای نفتی و غیر نفتی"، فصلنامه تحقیقات اقتصادی دوره 50، شماره 1، ص.1-20.

-آقایان، ح.، (1392)، "آمارنامه مصرف فرآورده­های نفتی انرژی زا".

-بهبودی، د. و مهین اصلانی­نیا، ن. و سجودی، س.، (1389)، "تجزیه شدت انرژی و بررسی عوامل موثر بر آن در اقتصاد ایران"، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، سال هفتم، شماره 26، ص. 105-130.

-"ترازنامه انرژی"، وزارت نیرو، سال­های مختلف.

-خاکساری، ع. و بازدار اردبیلی، پ.، (1385)، "بررسی کشش پذیری تقاضای سوخت در حمل ونقل زمینی کشور"، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، سال ششم، شماره اول.

-عباسی نژاد، ح.، و وافی نجار، د.، (1383)، "بررسی کارایی و بهره وری انرژی در بخش­های مختلف اقتصادی و تخمین کشش نهاده­ای و قیمتی انرژی در بخش صنعت و حمل و نقل با روش TSLS"، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره66، ص.113-137.

-فطرس، م.ح.، و براتی، ج، (1391)، "تجزیه دی اکسید کربن منتشره­ی بخش حمل و نقل به زیر بخش­ها و انواع سوخت­های مصرفی"، فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، سال دوم،شماره6، ص. 64-83.

-قاسمی، ع. ر.، و محمدخان پور اردبیل، ر.، (1393)، "بررسی تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر شدت مصرف انرژی در بخش حمل و نقل"، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال چهارم، شماره 13، ص. 169-190.

-گلی، ز.، و اشرفی، ی.، (1388)، "بررسی شدت انرژی کشور و تجزیه آن با استفاده از شاخص ایده آل فیشر در ایران"، فصلنامه پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، سال هجدهم ، شماره 54، ص. 35-54.

-Banister, D., & Stead, D. (2002), “Reducing transport intensity”. European Journal of Transport and Infrastructure Research 2 (3/4), pp.161-178.

-Chukwu, P. U., Isa, A. H., Ojosu, J. O., & Olayande, J. S. (2015), “Energy Consumption in Transport Sector in Nigeria: Current situation and ways forward”. Journal of Energy Technologies and Policy, 5(1), pp.75-83.

-Fisher- vanden, (2013), “Factors Influencing Energy Intensity in Four Chinese Industries”. Policy research working paper.

-Gota, S. (2014), “Issues with Philippines Road Transport Energy Consumption”. Open Journal of Energy Efficiency, 3(1), pp.66-73.

-Huo, H., Wang, M., Johnson, L., & He, D. (2007), “Projection of Chinese motor vehicle growth, oil demand, and CO 2 emissions through 2050”. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2038(1), pp.69-77.

-Jiang, J. (2014), “A factor decomposition analysis of transportation energy consumption and related policy implications”. IATSS Research.

-Metcalf, Gilbert E. (2008), “An Empirical Analysis of Energy Intensity and Its Determinants at the State Level”, The Energy Journal 29.3: pp.1-26.

-Shi X., Polenske K.R., (2005), “Energy prices and energy intensity in China: a structural Decomposition analysis and econometric study­”, 06-006 Working Paper, MIT CEEPR.

-Wing Sue I. (2008), “Explaining the Declining Energy Intensity of the U.S. Economy”. Resource and Energy Economics 30: pp.21–49.